Кіріспе

Чех еврейлері Холокосттан аман қалған және мемуар жазушы (1920-1997) Ричард Глазар (1920 ж. 29 қараша - 1997 ж. 20 желтоқсан) - Холокост кезінде Германияның Польшаны басып алған Треблинка өлім лагерінің чех еврей тұтқыны. 1943 жылдың тамызында лагерьдегі тұтқын көтерілісінен аман қалғандардың шағын тобының бірі Глазар өзінің тәжірибесін "Жасыл қоршаумен тұзақ: Треблинкада аман қалу" (1992) атты автобиографиялық кітабында сипаттады.

Жас шағы мен отбасы

Глазар (Голдшмид) Чехословакияның Прага қаласында еврей богемиялық отбасында дүниеге келді. Оның әкесі тәуелсіздікке дейін Австрия-Мажарстан армиясында қызмет еткен. Оның ата-анасы 1932 жылы ажырасып, анасы екі баласы Карел мен Адольф бар бай тері саудагері Квидо Бергманға үйленді. 1942 жылдың 17 мамырында Карел Австриядағы Маутхаузен-Гузен концлагерінде қайтыс болды. 1939 жылы қазанда Адольф Жастар Алиясы ұйымымен Данияға барып, 1943 жылы қазанда Швецияға қашып кетеді (Данияны 1940-1945 жылдары нацистік Германия басып алды). 1944-1945 жылдары Ұлыбритания мен Францияда еркін Чехословакия армиясында ерікті болып қызмет етті, кейін Чехословакия соғыс айқасымен марапатталды. Кейін ол B. Sc. Данияның ауыл шаруашылығы университетінде сүт технологиясы мамандығы бойынша. Ричард пен Адольф Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін кездесіп, Ричардтың өмірінің соңына дейін байланыста болды. Глазардың әкесі пневмониядан Совет Одағында қайтыс болды, оған ол Польшаның басқыншылықтағы Ниско резервациясынан қашып келген еді; 1939 жылы нацистер шамамен 1100 чех еврейін сонда депортациялаған болатын. Глазардың анасы Аушвиц пен Берген-Белсеннен аман қалды және 1945 жылы Прагаға оралғанда отбасының жалғыз мүшесі болды.

Соғыстан кейінгі өмір

Соғыс аяқталғаннан кейін американдықтар Глазар мен Унгерді босатты, Глазар Треблинкаға қатысқан көптеген нацистердің, соның ішінде Франц Стэнглдің сотталуына қатысты. Глэзар Прагада, Парижде және Лондонда оқып, экономика мамандығы бойынша білім алды. 1968 жылы Варшава келісімінің әскерлері Чехословакияға басып кіргеннен кейін, ол отбасымен бірге Швейцарияға көшіп барды.

Өлім

Глазар "Акция Рейнхард лагерьлерінің" (Холокостты жеке зерттеушілердің желісі) негізін қалаушы Майкл Петерске Треблинканың үлгісін жасауға көмектесті. Глазар 1997 жылы 20 желтоқсанда Прагада әйелі қайтыс болғаннан кейін терезеден секіріп, өзін-өзі өлтірді, бұл модельді аяқтамай қалдырды.