Кіріспе

1994-1997 Жаңа Зеландияның сыбайлас жемқорлықты тексеру жөніндегі комиссиясы Салық салуға қатысты кейбір мәселелерді тексеру жөніндегі комиссия, көпшілік арасында Вайнбокс тергеу деп аталады, Жаңа Зеландияда ауыр алаяқтық кеңсесі (SFO) мен ішкі кірістер департаментінде (IRD) сыбайлас жемқорлық пен құзырсыздық туралы шағымдарды тергеу үшін жүргізілген тергеу болды. Комиссия төрағасы сэр Рональд Дэвисон болды. Комиссияның қорытындысына сәйкес, алаяқтық пен сыбайлас жемқорлық туралы айыптауларды растайтын негіз жоқ. Тергеу барысында және одан кейін кең ауқымды сот ісі жүргізілді және өте жоғары деңгейдегі қоғамдық қызығушылық танытылды. Комиссия 1994 жылдың қыркүйегінде құрылды және үш жылдан кейін 1997 жылдың тамызында есеп берді.

Халыққа танымал атау

Комиссия Winebox Inquiry деп аталды, өйткені Уинстон Петерс мәлімдемелердегі негізгі құжаттарды Парламентке Winebox-та әкелді. Қорапта көптеген тараптар жасаған немесе жоспарлаған бірқатар мәмілелерге қатысты көптеген құжаттар бар еді.

Тарих

1992 жылы Жаңа Зеландияның саясаткері Уинстон Петерс парламентте Жаңа Зеландияның ең ірі компанияларының кейбірінің салықтық жоспарлаумен байланысты қылмыстылық туралы (кейбіреулері Кук аралдарымен салықтық келісімдерді қамтиды), сондай-ақ ішкі кірістер департаменті мен ауыр алаяқтық кеңсесінің алаяқтық пен құзырсыздығы туралы бірнеше рет мәлімдеді. Журналист Ян Вишартқа бұл жағдай туралы хабарлауды TV3 желісі тапсырды. Ол салық төлеуден жалтару мен салық төлеуден жалтаруға қатысты құжаттарды иеленді; олар ескі шарап қорапшасында болғандықтан "Winebox" құжаттары деп аталады. Уишарт оларды TV3, содан кейін TVNZ үшін жасырын түрде зерттеді, бірақ 1993 жылдың желтоқсанында ұсынылған хабар таратуды TVNZ басқармасы және сот бұйрығы тоқтатты. Wishart бағдарламаның егжей-тегжейін жариялағаннан кейін, ол 1994 жылдың маусым айында екі сағаттық арнайы бағдарлама ретінде таратылды. Халықтың қысымымен үкімет 1994 жылы тергеуді бастауға мәжбүр болды. Тергеу комиссиясының өкілеттіктері бойынша ол Ішкі кірістер департаменті мен ауыр алаяқтық жөніндегі басқарма тергеліп жатқан операциялармен айналысу кезінде заңды, дұрыс және құзыретті түрде әрекет еткен-емегендігі туралы баяндауды және Жаңа Зеландияның табыс салығы базасын алаяқтық, салықтан жалтару және салықтан жалтарудың салдарынан қорғау үшін қылмыстық немесе салық заңдарына өзгерістер енгізу қажет пе екендігін тексеруді талап етті.

Магнум мәмілесі

"Winebox" ісі бойынша жүргізілген мәміле "Магнум" мәмілесі деп аталды. Шын мәнінде, шарап қорапшасындағы құжаттарда әртүрлі тараптарға қатысты 60-тан астам түрлі мәмілелер көрсетілген. 1986 жылдың қыркүйегінде Жаңа Зеландияда орналасқан European Pacific Investments еншілес компаниясы Кук аралдарында орналасқан басқа еншілес компанияға ақша берді. Осы қарыздың 2 миллион долларын Кук аралдарының салық қызметіне төледі және осы сомаға салық сертификаты берілді. European Pacific компаниясы бұл сертификатты Жаңа Зеландиядағы салық кеңсесіне табыс етті, ал жаңа Зеландияда салық төлеуге болмайды, сондықтан инвесторға дивиденд төледі, ол Магнум деп аталатын сыра зауыты. Кук аралдарында EPI тобының тағы бір мүшесі Кук аралдары үкіметінен қаржылық жеңілдік алды және бір мезгілде үкіметке қарызды кешірді. Нәтижесінде бір EPI компаниясы Кук аралдары үкіметінен 850 000 доллар пайда көрді, ал тағы бір еншілес компания Жаңа Зеландиядан 2 миллион доллар салық жеңілдіктерін алды.

Дау

Комиссияның тұжырымдамасы бойынша, алаяқтық немесе құзыреттіліксіздік болмаған, бірақ бұл шешімдер дау тудырды. Заң комиссиясы тергеу барысында немесе одан кейін туындаған төрт сот ісіне тоқталды. Бұл тергеуді қоршап тұрған дау-дамай мен дау-дамайдың деңгейін көрсетеді. Сондай-ақ, басқа да сот істері, мысалы, TVNZ-ге қатысты тергеу тақырыбына байланысты. Кейіннен Комиссияның қорытындыларын жоққа шығару үшін шағымдар берілді. Олардың ішіндегі ең маңыздысы - Уинстон Петерс комиссарға қарсы сот арқылы қараған, бұл іс Дейвисонның қорытындыларын қолдауға әкелді. Кейінгі апелляциялық соттың шешімі бұл қорытындыны жоққа шығарып, мәселені қайтадан жоғары сотқа жіберді. Жоғары соттың соңғы шешімі бойынша, комиссияның Magnum мәмілесіне қатысты төрт тұжырымдамасы комиссия жасаған заң қателіктерінің салдарынан жойылған. Сонымен қатар, Уинстон Петерстің осыған байланысты сын-пікірлері де алынып тасталды, олар заңдағы қателіктерге қатысты. Сот былай деп түсіндірді: 1-ден 4-ке дейінгі мәлімдемелер [Magnum-қа қатысты қорытындыларды алып тастау] осы Соттың алаяқтық немесе құзыреттіліксіздік туралы қорытындыларын білдірмейді және білдірмейді. Декларациялардың әсері Winebox баяндамасындағы олар қатысты сөздер өшірілгендей, ал Winebox баяндамасы осы тұрғыдан толық емес. Декларация (5) [Уинстон Петерстің осыған байланысты сын-пікірін алып тастау] талапкерге айтылған сын-пікірлерді осы қателермен байланысты жақсартады. Ал Winebox есебіне ешқандай әсер етпеді.

Салдары

Шетелдік салықтық жеңілдіктерді талап етуге қатысты салық заңдарына өзгерістер енгізілді. Салық департаменттеріне ақпарат беру және талаптарды орындамаған жағдайда айыппұл салу туралы жаңа ережелер енгізілді. Бұл күні күні бүгінге дейін кімнің "жеңгені" туралы дау-дамайлар жалғасуда.