Кіріспе
Еуропалық Одақтың миссиясы Ачехтегі бақылау миссиясын (AMM) Еуропалық Одақ 2005 жылы 15 тамызда Финляндияның Хельсинки қаласында "Индонезия Республикасы Үкіметі мен Ачехті еркін басқару қозғалысы арасындағы өзара түсіністік туралы меморандумға" қол қойылғаннан кейін орналастырды. АММ - бұл ЕО-ның ортақ қауіпсіздік және қорғаныс саясатына кіретін көптеген тапсырмалардың бірі.
The Aceh Monitoring Mission (AMM) was deployed by the European Union after the "Memorandum of Understanding between the Government of the Republic of Indonesia and the Free Aceh Movement" had been signed on 15 August 2005 in Helsinki, Finland. The AMM is one of many missions under the EU's Common Security and Defence Policy.
АЖМ құру
Ачехтегі бақылау миссиясы Еуропалық Одақтың Питер Фейт мырзаның басшылығымен 2005 жылдың тамызында қол қойылған өзара түсіністік туралы меморандумда көрсетілген бейбіт келісімнің әртүрлі аспектілерін іске асыруды бақылау үшін құрылды. Еуропалық Одақ АСЕАН-дан (Таиланд, Малайзия, Бруней, Филиппин және Сингапур), Норвегия мен Швейцариядан бес қатысушы елмен бірге Ачехте (Индонезия) бейбітшілік процесін бақылауға өкілдерін жіберді. Келісімге қол қойылғаннан кейін қысқа мерзімге уақытша қатысудан кейін 2005 жылдың 15 қыркүйегінде ресми түрде 6 айлық кезеңге АММ басталды. Кейіннен ол 2006 жылдың желтоқсанына дейін ұзартылды және 2012 жылға дейін жалғасты. АММ-нің қатысуы Үндістан үкіметінің ресми шақыруымен және GAM басшылығының толық қолдауымен жүзеге асты. АММ Ачехтегі қақтығысты бейбіт, жан-жақты және тұрақты шешуге ықпал ету миссиясын қолға алды. Бұл 2004 жылғы 26 желтоқсандағы цунами апатынан кейін одан да маңызды болды. Миссияны жүзеге асыру кезінде ЕО мен АСЕАН Индонезияның аумақтық тұтастығын толық құрметтеп, Ачехтің болашағын Индонезия Республикасының бірыңғай мемлекеті аясында деп қарастырды. AMM өз табиғаты бойынша бейтарап болды және тараптардың ешқайсысын білдірмеді немесе жақтырмады. Миссия басшысы саяси және қауіпсіздік комитеті арқылы Еуропалық Одақ Кеңесіне және Еуропалық Одақ Кеңесінің Бас хатшысы/жоғарғы өкілі Хавьер Соланаға АММ-мен байланысты мәселелер бойынша есеп берді. Ол тараптарға, CMI және көмекші елдерге осы Келісімнің бұзылуы мүмкін екендігі туралы баяндады.
Адам құқықтары
Сонымен қатар, АММ адам құқықтары жағдайын, заңдарды өзгерту процесін және GAM мүшелерінің қайта кірігуін бақылады. Ачехті басқару туралы заң 2006 жылдың 11 шілдесінде Ұлттық парламент (ДНР) қабылдады және 2006 жылдың 1 тамызында Индонезия президенті қол қойды. АММ-нің көмегімен жүргізілген талқылаулар барысында бейбітшілік процесіндегі тараптар келісімшарт аясында амнистиялық істерді талқылаудың қажеті жоқ екеніне келісті. Бейбітшілік процесінің оң дамуына және тараптардың берік міндеттемелеріне жауап ретінде АММ Ачехтегі бақылаушылар санын қысқартты. 2006 жылдың 15 қыркүйегінен бастап миссия 36 бақылаушыдан тұратын конфигурациямен жұмыс істеді. АММ аудандық кеңсесі 2006 жылдың қыркүйегінде жабылды. Бұдан кейін Банда Ачехтен мобильді бақылау қажет болған жағдайда Ачехтің барлық жерінде орналастырылды. Миссияға іс-әрекеттің міндеттерін орындау үшін қажетті құзыреттердің барлық салаларында тәжірибесі бар персонал кірді. АММ әскери емес, азаматтық миссия болды. Оның мүшелері қару-жарақ көтермеген. Кейбір бақылаушылардың әскери тәжірибесі бар, өйткені бұл белгілі бір техникалық бақылау міндеттерін орындау үшін қажет болды. Барлық бақылаушылар AMM логотипі бар танымал ақ көйлек киіп жүрді. Бақылаушылар бақылау жұмыстарын екі тараппен де қарауылдасып, байланыс орнатып, қажет болған жағдайда тексерулер мен тергеулер жүргізді. Миссия 2012 жылдың ортасына дейін жұмыс істеді. Іс-шара 2012 жылдың мамыр айында ресми түрде аяқталды, бірақ ЕС Ачехтегі қоршаған орта және климаттың өзгеруі сияқты басқа салалардағы даму жобаларын одан әрі қолдау туралы міндеттемелерін жариялады.
Шығындар
Миссияның шығындары ЕО бюджетінен (9,3 млн. евро) және Еуропалық Одаққа мүше мемлекеттер мен қатысушы елдердің үлесімен (6 млн. евро) қаржыландырылды.