Кіріспе

1999 жылғы 10 маусымда қабылданған БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Косоводағы БҰҰМИК-ті құру туралы 1244 қарары, 1160 (1998), 1199 (1998), 1203 (1998) және 1239 (1999) қарарларын еске түсіргеннен кейін, Югославия Федеративтік Республикасында халықаралық азаматтық және әскери қатысуға рұқсат берді және Косоводағы Біріккен Ұлттар Ұйымының Уақытша Әкімшілік Миссиясын (БҰҰМИК) құрды. Бұл, 8 маусымда Югославия президенті Слободан Милошевичтің Финляндия президенті Марти Ахтисаари және Ресейдің бұрынғы премьер-министрі Виктор Черномырдин ұсынған талаптарға келісуі нәтижесінде болды, бұл келісім Косоводан барлық Югославия мемлекеттік күштерін шығаруды қамтиды (Қарардың 2-қосымшасы). 1244 қарары 14 дауыспен мақұлданып, қарсы дауыс болған жоқ. Қытай НАТО-ның шабуылын, әсіресе елшілігінің бомбалануын сынға алғанмен, дауыс беруден бас тартты. Ол бұл қақтығысты Югославия үкіметі мен халқының өзі шешуі керек деп санды және сыртқы араласуға қарсы болды. Алайда, Югославия Федеративтік Республикасы бейбітшілік ұсынысын қабылдағандықтан, Қытай бұл қарарға вето қоймады. Халықаралық сот тәуелсіздік жариялаудың қарарды бұзбайтынын анықтады.

Байқаулар

1244 қаулының кіріспе бөлімінде Қауіпсіздік Кеңесі бұрынғы қаулылардың орындалмауына өкініш білдірді. Ол ауыр гуманитарлық жағдайды шешуге бекінді және барлық қашқынның қауіпсіз түрде оралуын қамтамасыз етуді көздеді. Азаматтық халыққа қарсы зорлық-зомбылықты, сондай-ақ терроризм актілерін айыптап, бұрынғы Югославия бойынша Халықаралық қылмыстық трибуналының (ХҚТ) құзыреті мен мандатын еске түсірді.

Іс-әрекеттер

Бұл қаулы Біріккен Ұлттар Ұйымының Жарғысының VII тарауына сәйкес қабылданды. Қауіпсіздік Кеңесі Косово дағдарысын шешу жолының, қаулының қосымшаларында баяндалған келісілген принциптерге негізделуі тиіс деп шешті. Ол Сербияның (сол кезде "Югославия Федеративтік Республикасының" құрамында болған) принциптерді қабылдауын құптады және оларды іске асыруда ынтымақтастық көрсетуді талап етті. Сонымен қатар, Кеңес Сербиядан Косоводағы репрессияны тоқтатуды және кезең-кезеңмен әскерін шығаруды талап етті; әскер шығарылғаннан кейін, халықаралық әскери қатысу рұқсат берген жағдайда, Косовоға шектеулі мөлшерде югослав және серб әскери қызметкерлері мен полициясы қаулының қосымшасында көрсетілген функцияларды орындау үшін оралуы мүмкін. Бұдан кейін қаулы Косовода халықаралық азаматтық және қауіпсіздік миссиясын құруға рұқсат берді. Бас хатшыдан халықаралық миссияны үйлестіру үшін арнайы өкіл тағайындау сұралды. Кеңес елдер мен халықаралық ұйымдарға Косовода қауіпсіздік күштерін орнатуға рұқсат берді, сондай-ақ халықаралық азаматтық және қауіпсіздік күштерін дереу орналастыру қажеттігін растады. Халықаралық қауіпсіздік күштерінің міндеттеріне жаңа қақтығыстарды болдырмау, Югославия Федеративтік Республикасының әскерін шығаруын бақылау, Косово Азаттық Армиясын және басқа да Косово албаниялық топтарды қарусыздандыру және босқындардың қауіпсіз оралуын қамтамасыз ету кірді. Бас хатшы Косовода уақытша әкімшілікті құру үшін халықаралық азаматтық миссияны құруға уәкілеттік алды, осы арқылы Косово соңғы мәртебелік мәселе шешілгенге дейін, уақытша өзін-өзі басқару институттарын құру арқылы басқаруды жүзеге асыра алады. Халықаралық азаматтық миссияның негізгі міндеттеріне Косовоның автономиясын дамыту, азаматтық әкімшілік функцияларды орындау, сайлауларды өткізуді қоса алғанда, институттардың дамуын қадағалау, құқықтық тәртіпті сақтау, адам құқықтарын қорғау және босқындардың қауіпсіз оралуын қамтамасыз ету кірді. Кеңес гуманитарлық көмек көрсету қажеттігін атап өтті және барлық мемлекеттер мен ұйымдарды экономикалық және әлеуметтік жаңғыртуға үлес қосуға шақырды. Барлық тараптар, соның ішінде халықаралық миссия да, ICTY-мен ынтымақтасуға міндетті болды. Ол қарулы Косово топтарының шабуылдарын тоқтатуды талап етті. Ақырында, халықаралық азаматтық және қауіпсіздік миссияларын бастапқыда 12 айға құру туралы шешім қабылданды, ал Бас хатшыдан Кеңеске жағдайлар туралы хабарлауды сұрады. БҰҰ бейбітшілікті сақтау миссиялары үшін бұл ерекше жағдай болды, себебі егер Қауіпсіздік Кеңесі өзгеше шешпесе, миссия алғашқы 12 айдан кейін де жалғастырылатын болды: әдетте, миссиялардың мандатын 12 айдан кейін қайта қарауға мүмкіндік беретін қарарлар қабылданады.

Халықаралық Соттың шешімі

2010 жылдың 22 шілдесінде Халықаралық сот 2008 жылғы 17 ақпандағы тәуелсіздік жариялауы жалпы халықаралық құқыққа, Қауіпсіздік Кеңесінің 1244 (1999) қаулысына немесе Конституциялық негізге қайшы келмейтінін мәлімдеді, себебі декларация авторлары, өздерін «Косово халқының өкілдері» деп атаған, осы құжаттармен міндетті емес еді.

Баспасөзге түсініктемелер

"Экономист" журналы тәуелсіздік жарияланғаннан кейін бұл қаулыны "артық" деп сипаттап, "оған сілтеме жасау Сербияның абыройын сақтап қалу үшін қолданылады" дейді.