Хорватиядағы Біріккен Ұлттар Ұйымының бейбітшілік сақтау операциясы

Кіріспе

Біріккен Ұлттар Ұйымының Хорватиядағы бейбітшілік миссиясы

Біріккен Ұлттар Ұйымының Хорватиядағы сенімді қалпына келтіру операциясы, көбінесе UNCRO деп қысқартылатын, Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) Хорватиядағы бейбітшілік миссиясы болды. Ол Біріккен Ұлттар Ұйымы Жарғысының VII тарауына сәйкес құрылды және БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің (БҰҰҚ) 1995 жылғы 31 наурыздағы 981 қарарымен бекітілді. UNCRO Біріккен Ұлттар Ұйымының Қорғау күшінен (UNPROFOR) персонал мен инфрақұрылымды мұра етті. Миссияның бас штабы Загребте орналасқан; бейбітшілікті сақтау әскерлері Солтүстік, Оңтүстік, Шығыс және Батыс деп аталған төрт секторға бөлінді. Миссияға 20 мемлекет әскерлерін жіберді. UNCRO UNPROFOR-дан өткен 15 000-нан астам әскермен басталды; миссия аяқталар алдында, 1996 жылдың басында персонал саны шамамен 7 000-ға дейін азайды. Оңтүстік Корея дипломаты Бён Сук Мин миссияның азаматтық жетекшісі болды, ал UNCRO-ның әскери қолбасшылары генералдар Реймонд Крабб және Ид Камал Аль Родан болды. UNCRO Босния мен Герцеговинада әрекетін жалғастырған UNPROFOR және Македония Республикасында орналасқан БҰҰ-ның алдын алу күштерімен (UNPREDEP) байланысты болды. Миссия 1995 жылғы 30 қарашада қабылданған БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 1025 қарарымен 1996 жылғы 15 қаңтарда тоқтатылды. UNCRO-дан 16 әскер қаза тапты, оның төртеуі 1995 жылғы тамыздағы "Дауыл" операциясы кезінде қаза болды. UNCRO-ға 1994 жылғы наурыздағы Хорватия Тәуелсіздік соғысындағы қаруды тоқтату келісімін сақтау, Хорватия мен өзіндік Республика Сербия Крайинасы (RSK) арасындағы экономикалық ынтымақтастық туралы келісімді қолдау, қарсыласатын әскерлер арасындағы аймақтарды бақылау, әскериленбеген Превлака түбегін бақылау, байланыс функцияларын орындау, гуманитарлық көмек жеткізу және Хорватияның RSK бақылауындағы аумақтарымен, Югославия Федерациясымен және Босния мен Герцеговинамен шекарасындағы 25 бақылау-өткізу пунктін басып алу міндеті жүктелді. UNCRO, UNPROFOR миссиясы сияқты, миссияны орындау үшін жеткілікті әскер мен ресурстардың болмауына байланысты сынға ұшырады, және миссияның мандатын толық орындау іс жүзінде мүмкін емес болып шықты.

The United Nations Confidence Restoration Operation in Croatia, commonly abbreviated UNCRO, was a United Nations (UN) peacekeeping mission in Croatia. It was established under Chapter VII of the United Nations Charter and approved by the UN Security Council (UNSC) Resolution 981 on 31 March 1995. UNCRO inherited personnel and infrastructure from the United Nations Protection Force (UNPROFOR). Its command was located in Zagreb; the peacekeeping troops were deployed in four sectors named North, South, East, and West. Twenty different countries contributed troops to the mission. UNCRO started with more than 15,000 troops taken over from UNPROFOR; the personnel count was gradually reduced to approximately 7,000 by the end of the mission in early 1996. South Korean diplomat Byung Suk Min was the civilian head of the mission, while the military commanders of UNCRO were Generals Raymond Crabbe and Eid Kamal Al Rodan. UNCRO was linked with UNPROFOR, which remained active in Bosnia and Herzegovina, and with the United Nations Preventive Deployment Force (UNPREDEP), which was deployed in the Republic of Macedonia. The mission was terminated on 15 January 1996 by UNSC Resolution 1025, passed on 30 November 1995. Sixteen UNCRO troops were killed, including four during Operation Storm in August 1995. UNCRO was tasked with upholding the March 1994 ceasefire in the Croatian War of Independence, supporting an agreement on economic cooperation between Croatia and the self declared Republic of Serbian Krajina (RSK), monitoring areas between opposing armies, monitoring the demilitarised Prevlaka peninsula, undertaking liaison functions, delivering humanitarian aid, and occupying 25 checkpoints along Croatia's international borders between RSK held territory, the Federal Republic of Yugoslavia, and Bosnia and Herzegovina. UNCRO, like the UNPROFOR mission before it, was criticised for lacking sufficient troops and adequate resources to carry out the mission, and fulfilment of the mission's mandate proved nearly impossible.

Хорватияның шабуылдарына қарсы әрекет

1 мамырда ХВ «Флэш» операциясын бастарды және бірнеше күн ішінде ARSK бақылауындағы Батыс сектордың бір бөлігін басып алды. Шаринич Крэббеге шабуыл туралы сағаттар бұрын ескертті, UNCRO әскерлеріне қауіпсіздікке тығылуға мүмкіндік берді. Дегенмен, UNCRO ARSK әскерлерінің қаруларын қайтарып алуына тосқауыл қоймады. Соғыс барысында ARSK әскерлері 15 ЮНСИВПОЛ мүшесін, екі аудармашыны және 89 непалдық және аргентиналық әскерлерді HV-ға қарсы адам қалқаны ретінде пайдалану үшін тұтқынға алды. HV әскерлері A3 тас жолымен батысқа қарай жылжып бара жатқан HV танктерінің алдын озу үшін UNCRO бронетранспортерін және Land Rover көлігін тартып алды. 3 мамырда ХХР мен РСК арасындағы келісімге сәйкес, БҰҰ Бас хатшысының жеке өкілі Ясуши Акашидің делдалдығымен, UNCRO-ның аргентиналық батальоны Пакрач маңында 600 ARSK әскерінің қаруларын тапсыруына көмектесті. «Флэш» операциясы кезінде үш иорданиялық UNCRO әскері HV атысынан жарақат алды. 4 тамызда ХВ «Шторм» операциясын бастады, мақсаты – RSK-ның көп бөлігін қамтитын Солтүстік және Оңтүстік секторларын қайта басып алу. UNCRO-ға шабуыл туралы үш сағат бұрын хабарланды, Шаринич Янвьермен телефон арқылы сөйлесті. Сонымен қатар, әрбір ХВ корпусы жоспарланған ілгерілеу бағытындағы UNCRO секторына хабарлады және ақпарат алынғанын жазбаша растауды сұрады. UNCRO бұл ақпаратты RSK билігіне жеткізді. Екі күннен кейін UNCRO 35 000 серб азаматын, ARSK Босния мен Герцеговинаға шегінетін кезінде қорғауды сұрады. Олар Топуско маңындағы HV әскерлері Глинаны басып алып, оларға қолжетімді соңғы жолды жапқан кезде қамауға түсті. UNCRO украиндық батальонының базасы қамауда қалған ARSK Кордун корпусының қаруларын тапсыру бойынша келіссөздер өткізу орыны ретінде пайдаланылды; келіссөздер UNCRO офицерлерінің қатысуымен жүргізілді. Солтүстік сектордың UNCRO командирі қаруларын тапсыру туралы келісімге куә ретінде қол қойды. Бұл шабуыл БҰҰ бейбітшілдеріне қарсы да қимылдарды қамтыды; Бихач қалтасынан шабуылға қолдау көрсеткен Босния және Герцеговина Республикасы армиясы поляк әскерлері күзетіп тұрған UNCRO бақылау бекеттеріне шабуыл жасады, ал HV әскерлері бірнеше даниялық бейбітшілдерді адам қалқаны ретінде пайдаланды. Шабуыл кезінде ARSK Шығыс сектор штабының бес қызметкерін ұстады, бірнеше UNCRO көліктері тартып алынды және БҰҰ қызметкерлеріне қысым көрсетілді. Шабуылда төрт БҰҰ бейбітшілігі қаза тапты – үшеуі ХВ әрекеттері салдарынан, біреуі ARSK атысынан, ал 16 адам жарақат алды. HV әскерлері сонымен қатар 98 БҰҰ бақылау бекетін қиратты. Акаши басқаруымен өткен екі шабуыл мен келіссөздерден кейін, UNCRO Шығыс сектордағы қаруды тоқтатуды қадағалауды жалғастырды. 1995 жылдың қарашасына қарай UNCRO Шығыс секторға көшірілді. БҰҰ қыркүйек айының соңына дейін UNCRO әскерін 4 190 адамға дейін, ал қазан айына қарай шамамен 2 500 адамға дейін азайтуды жоспарлағанмен, миссияның күші қараша айына дейін 7 000-нан астам әскерді құрады. Миссия кезінде 16 UNCRO қызметкері қаза тапты: үш кениялық сарбаз қаза тапты; чех, даниялық, француз және ресейлік батальондар әрқайсысынан екі-екі, ал аргентиналық, бельгиялық, иорданиялық, поляк және украиндық контингенттері әрқайсысынан бір-бір адамнан айырылды. UNCRO бейбітшілдерінің төрті миссия аумағындағы ірі шайқастар кезінде қаза тапты. Медаль көк түсті лентаға, ақ жиегі бар қызыл жолақпен, сол жағында зәйтүн жасыл, оң жағында қоңыр жолақтармен бекітілген.

On 1 May, HV launched Operation Flash and overran the ARSK held part of Sector West in the course of few days. Šarinić warned Crabbe of the attack hours in advance to allow UNCRO troops to seek shelter. Nonetheless, UNCRO did not stop ARSK troops from retrieving the weapons. During the fighting, ARSK troops took 15 UNCIVPOL members, two interpreters, and 89 Nepalese and Argentinean troops hostage to use as human shields against the HV. HV troops hijacked an UNCRO armoured personnel carrier and a Land Rover to precede HV tanks that were moving west along the A3 motorway. On 3 May, the Argentinean battalion of UNCRO facilitated the surrender of 600 ARSK troops near Pakrac, following an agreement reached between Croatia and the RSK which was mediated by Yasushi Akashi, the personal representative of the UN Secretary General. During Operation Flash, three Jordanian UNCRO troops were wounded by HV fire. On 4 August, the HV initiated Operation Storm, which was aimed at recapturing Sectors North and South, which encompassed the bulk of the RSK. UNCRO was notified three hours in advance of the attack, when Šarinić made a phone call with Janvier. In addition, each HV corps notified the UNCRO sector in the path of its planned advance, and requested written confirmation that the information had been received. UNCRO relayed the information to the RSK authorities. Two days later, UNCRO was requested to protect 35,000 Serb civilians accompanying the ARSK as it retreated towards Bosnia and Herzegovina. They were trapped near Topusko when HV troops captured Glina, closing the last road available to them. The UNCRO Ukrainian battalion base was used as a venue for negotiations for the surrender of the trapped ARSK Kordun Corps; the negotiations were conducted in the presence of UNCRO officers. The commander of UNCRO Sector North signed the surrender agreement as a witness. This offensive also involved actions against UN peacekeepers; the Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina, which supported the offensive from the Bihać pocket, attacked UNCRO observation posts manned by Polish troops, while HV troops used several Danish peacekeepers as human shields. During the offensive, ARSK detained five Sector East headquarters staff, several UNCRO vehicles were hijacked, and UN personnel were harassed. Four UN peacekeepers were killed in the offensivethree as a result of HV actions, and one as a result of ARSK fireand 16 were injured. HV troops also destroyed 98 UN observation posts. Following the two offensives and negotiations led by Akashi, UNCRO continued to supervise the ceasefire in Sector East. By November 1995, UNCRO had withdrawn to Sector East. Even though the UN had planned to reduce UNCRO to 4,190 troops by the end of September, and to approximately 2,500 by October, the mission strength remained at more than 7,000 troops until November. Sixteen UNCRO personnel died during the mission: three Kenyan soldiers were killed; the Czech, Danish, French, and Russian battalions lost two each; and the Argentinean, Belgian, Jordanian, Polish, and Ukrainian contingents each lost one. Four of the UNCRO peacekeepers were killed during major combat in the mission area. The medal was issued suspended from a ribbon wide with a red stripe with a white border on a blue background, flanked by stripesolive green on the left and brown on the rightset apart from the white border.