Кіріспе

X пішіндес буынның түрі Х әріпіндей орналастырылған буын жұптары. Олар дененің бірнеше буындарында, мысалы, тізе буындарында, қолтықта және атлантолық осьтік буында кездеседі. Жақыптың баспалдағындағы сымдарға ұқсас, қиылысқан буыншалар буынтықты тұрақтандырып, қозғалыс диапазонын кеңейтеді.

Құрылымы

Кроссальды байланыштар адамдар мен басқа да екі аяқты жануарлардың тізелерінде, төрт аяқты жануарлардың тиесілі тістелерінде, мойындарында, саусақтарында және аяқтарында кездеседі. Тізедегі айқыш буындар - алдыңғы айқыш буыны (ACL) және артқы айқыш буыны (PCL). Бұл буындар - екі мықты, дөңгелек жолақтар, олар бүйрек сүйегінің басынан жамбас сүйегінің интеркондилоидтық ойығына дейін созылады. АТК - жақтық, ал ПТК - медиалдық. Олар бір-бірімен Х-тің мүшелері сияқты қиылысады . Олар бүйір сүйегіне енгізілгендіктен аталған: ACL интеркондилярлық аймақтың алдыңғы жағына, PCL артқы жағына жалғасады. АТЖ мен ПТЖ барлық жерде бөлек болады және олардың әрқайсысының жеке ішінара синовиялық қабығы болады. Артқы жамбас сүйегіне қатысты, АТЖ көкжиекті алға жылжудан сақтайды, ал ПТЖ көкжиекті артқа жылжудан сақтайды. Адам анатомиясындағы осы типтегі тағы бір құрылым - атлас омыртқасының омыртқаларының айқыш буыны, сонымен қатар "атластың айқыш буыны" деп аталады, ол мойынның буыны, ол атлантолық осьтік буынының бір бөлігін құрайды. Бармақтарда терең және үстірт иілгіш иілгіштер фибросүйекті туннель жүйесі арқылы өтеді. Кроссоидты шкивтер ұзын иілгіш суырларды байлайды. Осы айқасты және сақиналы байланыстардың саны мен көлемі әр адамға байланысты, бірақ әр саусақта әдетте үш айқасты және төрт немесе бес сақиналы байланыстар кездеседі (әдетте, мысалы, "A1 шкив" және "C1 шкив"). Баяу саусақтың ұзын иілгіш иығы ұқсас жүйеге ие, бірақ саусақтағы кресттік шкивтерді алмастыратын бір көлбеу шкив бар. Адам аяғының крестпен тігілген тік буыны бар, ол аяқтың төменгі экстенсорлы ретинакулумы деп те аталады. Жылқы аяғының метакарпофалангиялық буында екі қиылысқан дистальды сезамоидты байламдар бар. Бұл буындыларды компьютерлік томография арқылы көруге болады.

Этимология

Латын тіліндегі ресми номенклатураның алғашқы басылымында (Nomina Anatomica, 1998 жылы Terminologia Anatomica деп қайта аталды) латынша ligamenta cruciata деген сөз қолданылды, ол қазіргі уақытта ағылшын тілінде қолданылатын крестцовые связки деген сөзге ұқсас. Классикалық латын тілінде cruciare етістігі crux сөзінен алынған, яғни крест. Бұл крестпен қиылысқан крестпен тең деп саналды.