Кіріспе

Норвегиялық классикалық композитор және музыколог Стале Клейберг (Ståle Kleiberg; 1958 жылы 8 наурызда туған) - Норвегияның қазіргі заманғы классикалық композиторы және музыколог.

Өмірбаян

Клейберг 1958 жылы Ставангерде дүниеге келген. Ол Осло университетінің музыкология мамандығын, кейін Норвегия музыка академиясының композиция мамандығын бітірген. Сонымен қатар ол Англияда оқыған. Клайберг 1981 жылдан бастап композитор ретінде жұмыс істейді. 1986 жылы Тронхейм университетінің музыка кафедрасының доценті, 2008 жылы Норвегия ғылым және технология университетінің музыка профессоры болып тағайындалды.

Шығармалары

Клейбергтің шығармалары камералық музыкадан бастап толық оркестрге арналған шығармаларға дейін; олардың көпшілігі жетекші оркестрлер мен ансамбльдердің тапсырыстарынан туындаған. Клайбергтің шығармалары концерттік бағдарламаларда жиі кездеседі. Оның виолончель мен струн оркестріне арналған "Допо" әні TrondheimSoloist-тің Англиядағы соңғы гастроліне енгізілді. Британдық "Темпо" журналында бұл шығарма " терең және ұзақ әсер қалдырды" деп сипатталады және "Клайберг өте күшті және виртуоздық ашулы экспрессионисттік желіге ие". Оның толық оркестр үшін жасаған шығармаларының арасында Ставангер симфониялық оркестрінің тапсырысы бойынша жазылған "Klokkeskjæret" симфониясы бар. Клейберг сонымен қатар Тронхейм симфониялық оркестрінің тапсырысы бойынша бірқатар ірі шығармаларды орындады және 2000/2001 маусымда олардың композиторы болды. Сол маусымда орындалған оның үш туындысы Клайбергтің оркестрлік музыкасымен портрет CD-ге жазылған. Тағы бір портрет CD-де оның камералық шығармаларының бесеуі бар, сондай-ақ ол басқа да жазбаларда жеке шығармалармен бейнеленген. "Нацистердің қуғын-сүргін құрбандарына арналған реквием" Клайбергтің шығармашылығының басты бөлігі болып табылады. Латын массасының бөліктеріне қоса шотланд ақыны және драматург Эдвин Морганның жаңа мәтіндері енгізілген. Бұл трилогияда "Lamento: Cissi Klein in memoriam" және "Dopo" оркестрлік шығармалары да бар. Клейбергтің көптеген шығармаларының әдеби көзі бар. Поэтикалық бейнелер көбінесе музыкалық ассоциацияларды тудырады, ал осы елестетілген дыбыстар мен дыбыстық текстуралар композитордың шығармашылығына шабыттандыратын негізді құрайды. Бұған бір сағаттық "Розевиндюет" (Розовое окно) - 1992 жылы Тронхеймдегі Олафсфестдагеннің тапсырысы бойынша, баяндаушы мен камералық оркестр үшін жазылған, кейін CD-де жарық көрген керемет үлгі. 2015 жылы Клайбергтің "Заманауи адам үшін" атты туындысы Тронхеймнің Нидарос соборында Санкт-Олаф фестивалінің ашылу концерті ретінде көрсетілді, ал туынды сол жылдың қарашасында Мюнхнер Домында Германияда премьера болды. Оның опералық ораториясы Давид және Батшеба 2008 жылы Нидарос соборында премьерасын көрді, ол сыншылардың мақтанышына ие болды және содан бері бірқатар халықаралық қойылымдарды көрді.

Марапаттар

1999 жылы Клайбергке "Фартейн Вален сыйлығы" берілді, ал келесі жылы Вален күндері кезінде композитор болды. Клейберг екі рет Грэмми сыйлығына ұсынылды: 2009 жылы Тронхейм симфониялық оркестрімен және солистер Марианна Торсенмен (скрипка) және Геран Шёлинмен (кодбосс) "Требль және бас" альбомы үшін, сондай-ақ Тронхейм симфониялық оркестрінің 2013 жылы оның операсы "Дэвид және Батшеба" жаздыруы үшін.