Кіріспе
Артур Джонс, Тристан Джонс (8 мамыр 1929 - 21 маусым 1995) - британдық теңізші және жазушы. Ол өмірінің көп бөлігін теңізде өткізді, алдымен Британ Корольдік флотында, содан кейін әр түрлі мақсаттар үшін кішкентай яхталарда жүзіп, соның ішінде өзін-өзі тағайындаған оқиғалар саяхаттарында болды. 1977 жылдан бастап ол он алты кітап пен теңіз және оның оқиғалары туралы көптеген мақалалар, соның ішінде бірнеше естеліктерді жазды. Оның шығармалары өте қызықты болғанымен, көбінесе фактілер мен ойдан шығарылғандарды араласқан. Өзінің естеліктерінде ол ойдан шығарылған балалық шағы мен жастығын ойлап тапты.
Ерте өмір
Тристан Джонс, оның шын аты Артур Джонс, 1929 жылы Ливерпульде дүниеге келген. Ол жұмысшы таптағы қыздың заңсыз баласы болды, және негізінен жетімдер үйінде тәрбиеленді, білімдері аз болды. 1946 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Корольдік әскери-теңіз флотына кірді және 14 жыл қызмет етті. Содан кейін ол желкенді қайық сатып алып, виски контрабандасымен айналысып, Жерорта теңізінде жүзіп, өмір сүру үшін күресті. Ол жазуды өздігінен үйреніп, яхталық журналдарға мақалалар сатады.
Таңғажайып сапар
1970 жылдардың басында ол "желкен жүзудің биіктік рекордын" орнату идеясын ойлап тапты. Бұл үшін ол өлі теңізде (әлемдегі ең төменгі ашық су) және Титикака көлінде, Анд тауларында 3812 метр биіктікте жүзу керек болды. Ол Израильге кемемен барып, өзінің желкенді қайығын Өлі теңізге дейін жеткізді. Оған қайығын суға түсіруге рұқсат берілмегенімен, ол Израиль теңіз әскерінің офицерінің қайығында теңізде қысқа уақыт бойы жүзіп жүрді. Содан кейін ол қайығын Израильден Африканы айналып, Батыс Үндістанға дейін жөнелтті, онда оны кішірек қайыққа ауыстырды. Ол бұл қайықты Перуге дейін алып барып, Титикака көлінің бойына жүк көлігімен алып барып, көлді жағалап жүріп, "рекорд" орнатты. Содан кейін ол желкенді қайығын Боливия арқылы Парагвай өзенінде Бразилияға дейін сүйреп, Мату-Гросу арқылы Парагвай мен Аргентинаға дейін жүзіп кетті. Бұл оқиға туралы баяндауы 1977 жылы "The Incredible Voyage" атты алғашқы кітабында жарық көрді.
Жазушылық мансап және "қайта ойлап табу"
Джонс Нью-Йорктегі Гринвич-Виллиджде тұрып "Қайратты саяхат" атты роман жазды. Ол сәтті шықты, көп ұзамай ол тағы бірнеше кітап жазды. Энтони Далтонның айтуынша, "Содан кейін орта жастағы теңіз өзгерді. Артур Джонс болашағын ойлап, ұлылықты елестетіп, оған жету жолын іздеді. Өздігінен теңізге жүзуді үйренген ол жазуды да үйренді. Ол екеуіне де қабілетті еді. Қырық жасқа толған Тристан Джонс Бразилияның Мату-Гросу штатынан Гринвич-Виллидждегі пәтерге кемемен келіп, үш жылда алты кітап жазып, өткен өмірін қайтадан ойлап тапты". Оның қиялданған өткенінде ол теңізде, 1924 жылы Тристан да Куньядан (осылайша "Тристан" деген ат) әкесінің жүкті кемесінде дүниеге келді, 14 жасында мектепті тастап, желкенді баржаларда жұмыс істеді (A Steady Trade) және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік теңіз флотында теңізші болып қызмет етті (Ок жүрегі). Оның әскери қызмет туралы баяндауы қызықты болса да, Джонсты 'ром-гаггермен' салыстырған (соңғы ғасырдағы ағылшын жаргоны - теңізде азап шеккені туралы өтірік әңгіме айтып, ақша немесе сусын алған адам). Екі томдық автобиографиядан басқа, ол өзінің желкеншілік оқиғалары туралы қызықты (егер де сенімді емес) естеліктерінің бес томын жазды: Ice! (1978), "Жолдан адасқан теңізшінің сағасы" (1979), "Голландиялық сыйлық" (1979), "Адрифт" (1980) және "Ака" (1981). "Тристан" Джонс теңізшілер қауымдастығының танымал тұлғасына айналды. 1982 жылы ол "Бір қол өзіңе, бір қол кемеге: бір қолмен жүзудің негізгі қағидалары" атты еңбегін жариялады.
Кейінгі өмірі
1982 жылы денсаулығы нашарлағандықтан және жол апатынан сол аяғы ампутацияланды. Осыған қарамастан ол кемемен жүзуді жалғастырды. Ол тримаранмен "Аутвард-Лег" кемесімен Сан-Диегодан Лондонға Колумбия, Панама және Нью-Йорк арқылы барды; бұл сапар туралы оның "Аутвард-Лег" кітабында баяндалған. Содан кейін ол өзен мен канал арқылы Орталық Еуропа арқылы Қара теңізге дейін, "Жоқ емес саяхатта" айтылғандай, одан кейін Оңтүстік Азия арқылы Таиландқа дейін, "Суецтен шығысқа қарай" деп баяндалғандай, жалғастырды. 1991 жылы ол оң аяғын жоғалтып алды және қысқа уақытқа теңізге оралғанмен, күйзеліске ұшырады. Ол Таиландтың Пхукет қаласында тұрып, ислам дінін қабылдады және "Әли" деген есімді алды. Ол бұл туралы барлық үлкен достарына айтпаған сияқты, бірақ Бангкокта тұратын швейцариялық мұсылман Рафик А. Цханненмен хат алысқанда өзінің атын "Али" деп жазды. Бұл өзгеріс Дальтонның өмірбаянында да расталған.