Кіріспе

Турет синдромының әлеуметтік және мәдени аспектілеріне құқықтық қорғау және медициналық сақтандыру мәселелері, Турет синдромы бар белгілі адамдардың хабардарлығы және БАҚ-та және танымал мәдениетте ТС-ті емдеу жатады. Турет синдромы - балалық шақта пайда болатын, моторлық және фоникалық тиктермен сипатталатын тұқым қуалайтын неврологиялық ауру. Турет синдромы - бұл түсініксіз және стигматизацияланған жағдай, ол туралы көпшілік ақпарат құралдарында жиі айтылады. Турет синдромы бұрын сирек кездесетін және ерекше синдром деп саналған. Ол енді сирек кездеспейді, бірақ ауырлығының кең ауқымынан кейін жиі анықталмайды, көп жағдайда жеңіл деп саналады. Турет синдромы түрлендіру бұзылыстарының спектрінің бөлігі ретінде анықталады, оған уақытша және созылмалы түрлендірулер кіреді. Турет синдромының ауырлығының толық диапазоны туралы білімнің артуымен, оның ішінде жеңіл жағдайларда, ол тек ең ауыр және нашарлайтын түрлерінде ғана танылған жағдайдан, көбінесе жеңіл, және кейбір артықшылықтар мен кемшіліктермен байланысты болуы мүмкін жағдай ретінде танылған жағдайға ауысты.

Құқықтық және сақтандыру мәселелері

Турет синдромы бар адамдардың құқықтық мәселелерді түсіну қабілеті төмендеді деп ойлауға ешқандай себеп жоқ. АҚШ-та ТС-пен ауыратын адамдардың кейбір құқықтарын қорғайтын федералды заңнамаға мысалдар ретінде Мүгедектер туралы білім беру туралы заң (IDEA) және Мүгедектер туралы заң (ADA) кіреді. 1985 және 2003 жылдар аралығында АҚШ-тағы штаттық және федералды соттарда қаралған барлық істерді (азаматтық құқықтар, қылмыстық, білім беру, отбасы, еңбек және әлеуметтік қамсыздандыру) қарау кезінде ТС 18 жыл ішінде тек 150-ге жуық, оның ішінде 21 қылмыстық іспен айналысқан. Авторлар "ТС-мен ауыратын науқастар қылмыскерлікке сирек әкеледі, бірақ олардың мінез-құлқына байланысты аурулар болса, олар заң жүйесіне тартылу қаупі бар" деген қорытындыға келді.

Жасырын артықшылықтар

Турет синдромы бар ересектермен сөйлескенде, бәрі де емделуді немесе "емдеуді" қаламайтыны, әсіресе бұл процесте олар тағы бір нәрсені "жоя" алады дегенді білдіреді. Кейбіреулер тіпті генетикалық осалдықпен байланысты жасырын артықшылықтар болуы мүмкін деп санайды. Зерттеулер Турет синдромымен байланысты кейбір артықшылықтарды қолдайды. ТТ-мен ауыратын адамдардың шағын (13) тобындағы бақыланатын зерттеулер Турет синдромы бар жастардың когнитивтік бақылауын күшейтуі мүмкін екенін анықтады, өйткені тиктерді басу қажеттілігі тежеуді тиімдірек бақылауға әкеледі. Кейінгі зерттеулер Турет синдромы бар адамдардың саналық бақылауы жасына сәйкес келетін сау құрбыларына қарағанда жоғары деңгейге жететінін растады және кеңейтті. "TS ғана" (Tourette синдромы басқа да коморбидтік жағдайлар болмаған кезде) балалар ерекше дарынды деген клиникалық аңызды қолдауға арналған кейбір дәлелдер бар: нейропсихологиялық зерттеулер тек TS бар балаларда артықшылықтарды анықтады. Интеллект коэффициентін (IQ) толық масштабта тексеруді зерттеуде ТТ ауруына шалдыққан балалардың тек статистикалық модельдер болжағаннан жоғары IQ баллдары бар екені анықталды. Моторлық функцияларды неврологиялық зерттеуде ТТ-мен ауыратын балалардың 76% -ы уақытты моторлық үйлестіруде орташадан жылдам екені анықталды, бірақ ТТ-мен ауыратын және ТДШ-мен ауыратын балаларда ұқсас нәтижелер табылмады. Зерттеуші доктор Майкл Уллман: "Бұл балалар белгілі бір тілдік тапсырмаларда өте жылдам әрі дәл болды. Бұл олардың ойлау қабілеті өзгеріп, біз әлі зерттеп жүрген жолмен, сонымен қатар, оларға әдеттегідей дамып келе жатқан балалардың қабілетіне қарағанда, іс жүзінде жақсарған нәтижелер беруі мүмкін екенін көрсетеді".

Белгілі тұлғалар

Турет синдромымен өмір сүрген және қайтыс болған көптеген адамдар бар, олар өз салаларында танымал немесе олар үшін Турет синдромымен байланысты маңайлы компульсивті бейімділіктер олардың табысына көмектесті.

Басқалар

Француз жазушысы, авантюрист және мемлекет қайраткері Андре Малро Турет синдромымен ауырған деп есептеледі. Америкалық миллионер Хауард Ахмансонның да, мұғалім және жазушы Брэд Коэннің де турет синдромы бар. Каталон жазушысы Квим Монзода Турет синдромы бар және ол Испанияның Турет синдромы қауымдастығының (APTT) құрметті президенті. Айованың жүлдегері және 2013 жылғы Американың жүлдегері Марая Кэри (осылай аталған әнші емес) Турет синдромына шалдыққан. Турет синдромымен ауыратын спорт әлеміндегі танымал спортшылар мен тұлғалардың қатарына американдық бұрынғы футбол қақпашысы Тим Ховард, американдық бұрынғы НБА ойыншысы Махмуд Абдул Рауф, американдық үш дүркін Олимпиадалық скелет чемпионы Эрик Бернотас, американдық бұрынғы MLB ойыншысы Джим Эйзенрайх, американдық бұрынғы MLB ойыншысы Майк Джонстон, американдық мотокросс жүргізушісі Джереми Стэнберг ("Твич" лақап атымен) және американдық NASCAR жүргізушісі Стив Уоллес жатады. Турет синдромы бар ойын-сауық индустриясының танымал тұлғаларына американдық әнші-күйші Билли Айлиш, швед әншісі және ди-джей Басшантер, американдық композитор Тобиас Пикер, ағылшын классикалық пианині Ник ван Блос, американдық джаз музыканты Майкл Вольф, ағылшын әнші-күйші Ник Татам, американдық әнші Джеймс Дурбин, венесуэлалық интернет тұлғасы Леле Понс, шотланд әнші-күйші Льюис Капальди, американдық интернет тұлғасы Итан Клейн және исланд актері Стефан Карл Стефансон жатады. Туретке қарсы сананы арттыру жобасы "Туретшеро" деп аталады. Оны Джесс Том "Туретке қарсы сананың күлкілілігі мен шығармашылығын атап өту" үшін құрды. Автор және невролог Оливер Сакс бірде Турет синдромымен ауыратын барабаншы туралы баяндады, ол өзінің тиктерін барабанға белгілі бір "тақырып" немесе "арнайы дыбыс" беру үшін қолданды. Сакс Карл Беннетт псевдонимін нақты өмірдегі канадалық Морт Доранды сипаттау үшін қолданды, ол ауыр Туретт синдромымен ауыратын ұшқыш және хирург, оның тиктері операция кезінде мүлдем жоғалады. Австралиялық астрофизик Родни Маркс Турет синдромымен ауырады. Тери Гросспен радио сұхбатында комедиан Дэн Айкройд өзін бір кезде он жасқа толмаған кезінде терапиямен сәтті емделген жеңіл Турет синдромымен және жеңіл Аспергер синдромымен сипаттады. Соңғысы 1960 жылдары Айкройд жасөспірім кезінде танылмаған, ал термин 1981 жылы пайда болды, кейін 1994 жылы DSM-де танылған диагноз болды. Тиктерді басқа да аурулар, соның ішінде Аспергер ауруы сияқты аутистік аурулар да тудыруы мүмкін. Айкройд диагнозды медициналық көзден алды ма, ол өзінің комик ретінде сөйлегені ме, әлде диагноз өзіндік жасағаны ма - белгісіз. бұл гипотезаны растайтын дәлелдер жоқ. Медициналық дәрігер Бенджамин Симкин өзінің "Медициналық және музыкалық Моцартиананың айналалары" атты кітабында Моцарттың Туретт синдромы бар екенін айтады. Симкин - эндокринолог Моцарттың 1777 және 1781 жылдар аралығында өзінің туған апасы Мария Анна Теклаға ("Bäsle") жазған хаттарында скатологиялық тіл бар; ол Leck mich im Arsch ("Менің түбімді жалап ал") немесе оның түрлерін (оның ішінде латынша Difficile lectu mihi mars) деп аталатын канондарды жазды. "Leck mich am Arsch" сөзбе-сөз аударғанда жыныстық қатынас бейнелерін ойға салады, ал ағылшын тілінде бұл сөздің дұрыс мағынасы "Кішімді сүй" деген сөз. " Recht fein schön sauber " деген қосымша сөз тіркесі, әр түрлі түсті болса да, тек қана баса назар аудару болып табылады: яғни "Менің түбімді жақсылап сүй!". Тек осы жазба тілді қолдану міндетті түрде копролалияның белгісі емес, бұл ТС-мен ауыратын адамдардың аз бөлігінде кездесетін сирек симптом, және Моцарттың тілді қолдануына мәдени түсіндірмелер бар. Неміс сөз тіркесі Иоганн Вольфганг фон Гёте (17491832) Гёц фон Берлихингеннің тарихи тұлғасы туралы драма арқылы танымал болды. Копролалия - бұл мәдениеттік табу немесе жалпы алғанда, әлеуметтік тұрғыдан қолайсыз сөздер мен сөз тіркестерін қамтиды; Неміс психиатры Моцарттың диагнозы туралы мәселені зерттеді және "Тюрет синдромы - Моцарттың медициналық тарихында ойлап тапқан, бірақ сенбейтін диагноз" деген қорытындыға келді. Моторлық тиктердің дәлелі жоқ деп табылды және еріксіз дауыстық тиктер жазба түріне көшіріледі деген түсінік "проблемалық" деп аталды. Ал Турет синдромы қауымдастығы бұл ақпараттың шынайы емес екенін атап көрсетті.

БАҚ-тағы сілтемелер

Видео-медиа - әсіресе Интернет, кино және теледидар - Турет синдромының белгілерін сенсация ретінде көрсеткені және жұртшылықтың санасында ТС-пен ауыратын адамдар туралы дұрыс емес түсінік туғызғаны үшін сынға ұшырады.

Кино мен теледидарда

Collado Vázquez and Carrillo (2013) фильмдеріндегі тиктер мен Турет синдромы "нақты өмірге сәйкес келмейді, кейіпкерді мазақтау үшін, [және] симптомдарды күлкілі немесе әзіл-сықақ тонмен ашады немесе [оларды] қатыгез және зұлым адамның сипаттамалық белгісі ретінде көрсетеді". Теледидар бағдарламалары ТС туралы нақты ақпаратты алға жылжытуға көмектесті, оның ішінде Куинси, М. Е., Практика және 7-ші аспан. 1981 жылдың наурыз айында Куинсидің бір бөлімі Турет және жетім дәрілерге арналды; ол "американдық жұртшылықты Турет ауруы туралы органикалық бұзылу ретінде ғана емес, сонымен қатар сол кезде тоқтап қалған "Жетім дәрілер туралы заң" заңға айналдыруға көмектесті ". Көңіл көтеру индустриясы ТС-мен ауыратын адамдарды тек копролалиясы бар әлеуметтік бейімсіздіктер ретінде бейнелеуде айыптайды, бұл стигматизацияны және жалпы жұртшылықтың ТС-мен ауыратын адамдарды түсінбеуін арттырды. Турет синдромының белгілері радио мен теледидар ток-шоуларында көп айтылады. Кейбір ток-шоулар (мысалы, Опра) ТС-пен ауыратын адамдардың нақты суреттеріне назар аударды, ал басқалары (мысалы, Доктор Фил) аурудың сирек кездесетін және сенсациялық аспектілеріне назар аударғандықтан, стигматизацияны одан әрі күшейтуде деп айыпталды. Копролалия мен Турет ауруы туралы жалған ақпарат доктор Лора Шлезингерге қатысты. Бұрынғы Турет синдромы қауымдастығының (аты 2015 жылы Американың Турет қауымдастығына өзгертілген) айтуынша, ол ТС ауруына шалдыққан баланың отбасылық тойға қатысуы керек пе деген сұрақты қоңырау шалып, жағдайды көпшілігі копролалияны көрсетті және көптеген әлеуметтік жағдайлардан шеттетілуі керек деп мәлімдеді. Бұл жалған ақпарат туралы көптеген ашулы қоңырауларды туғызды. Гаррисон Киллор, NPR-дің "Праирьелық үйдің серігі" радиошоусының жүргізушісі, 2006 жылы "Бродвей Турет" атты сегментті шығарды, ол круиздік кемедегі басқа жолаушылардан стереотиптік ТС-мен адамдарды бөлу туралы, бұл Турет синдромы қауымдастығының баспасөз хабарламасына себеп болды. ТС-мен ауыратын адамдарды бейнелейтін немесе копролалияны сюжет құралы ретінде пайдаланатын басқа теледидар және кино өндірістеріне Элли МакБилдің эпизоды кіреді, онда Энн Хеш Туррет ауруымен ауыратын әйелді бейнелейді, оның аяғы оның жігітін басып, өлтіруге мәжбүр етеді; "Ағасымдағы періште", атасының Турет ауруына шалдыққан ұлына қатысты оқиғаға реакция ретінде адам өлтіруіне себепші болған "Ангелдің қолында" эпизоды; Симпсондардың бір эпизоды, онда Барт Симпсон өзін сынақтан кешіру үшін Турретке ие екенін мәлімдеді; және Саут Парктің "Ле Петит Турет" эпизоды, онда Эрик Картман Турретке ие болып, қорлаушы сөздер айтудан қашып кетеді. Бұл оқиға Туррет синдромы қауымдастығынан әртүрлі реакция алды, олар пайдалы ақпарат берді, сонымен бірге копролалия мен Туррет синдромы туралы мифтерді жалғастырды. Matchstick Men фильмінде басты кейіпкер (Николас Кейдж) Турет синдромы мен оппозициялық-компульсивті бұзылысқа шалдыққан невротикалық алаяқ. Басқа мысалдар: Үлкен ақ, Бондак қасиеттілері, Сіздің ынтаңызды басу, Дьюс Бигалоу: Ер адам Жиголо, Maze, Ниагара, Ниагара, Басқа жасөспірімдер фильмдері емес, Хищник, Фиби ғажайыптар елінде, Күн сәулесінің ұлы, Тойдағы апаттар, Анасыз Бруклин, Ішкі жол, Винсент теңізге баруға қалайды, Той әншісі, Батыс қанаты және Боб туралы не бар. Британдық комедиялық драма "Шаясыз" Марти Фишерді, Турет синдромы бар жанғыш кейіпкерді бейнелейді. Бірнеше деректі фильмдер Турет синдромын дәл суреттеп, Турет синдромы бар адамдарды жақсырақ түсінуді талап етуге тырысты, ал басқалары сенсациялық копролалияға назар аударды. "Эмми" сыйлығын жеңіп алған "Менде Турет бар, бірақ Туретпен бірге емес" теледидар деректі фильмі HBO компаниясы Турет синдромы қауымдастығымен бірлесіп, алты мен 13 жас аралығындағы балаларды көрсетті. Оны Цинциннати Энквайрер "Турет синдромының ең қарапайым шолу" деп сипаттады. Twitch and Shout әдеттегі мінез-құлықтан тыс жерде жүрген адамды тез бағалайтын қоғамды қарастырады және ол "Эмми" сыйлығына ұсынылды. 2007 жылы британдық "Tourette De France" деректі фильмінде Турет синдромы бар жасөспірімдер тобының Парижге саяхатқа баруы туралы айтылған. Бағдарламада көрсетілген жасөспірімдердің көпшілігі копролалияға шалдыққан. "Қимылдар мен ақылсыздық: Гүсті Аю" - Индонезиядағы кішкентай ауылдағы ауыр түрдегі Турет синдромымен ауыратын жас әйелдің күресі туралы деректі фильм. 2011 жылы BBC деректі фильмінде, "Туреттер: мен ән айта аламын деп ант етемін" деген тақ�...

Әлеуметтік желілерде

Американың Турет қауымдастығының қолдауымен әлеуметтік медиа кампаниялары заң шығарушы өкілдермен адвокаттық, толеранттылық пен тик бұзылыстары туралы білімді арттыру үшін және тикпен ауыратын жастар арасында өзін-өзі бағалауды жақсартуға көмектесу үшін қолданылды. 2012 жылы YouTube-те ТС туралы бейнелерді зерттеу кезінде көпшілігі жағдайды оң немесе дәл суреттесе де, олардың біразы білім беру үшін пайдалы болатынын, ал теріс суреттері барлары көбірек көретінін анықтады. Теріс суреттер копролалияға баса назар аударды және ойын-сауық құндылығы үшін стигма мен стереотипті одан әрі арттырды. (Органикалық себепсіз қозғалыс бұзылуларына уақыт өте келе истерикалық, психогендік және психогендік қозғалыс бұзылулары сияқты терминдер қолданылып келді; DSM 5 оларды функционалдық неврологиялық симптомдық бұзылу / конверсиялық бұзылу деп жіктейді және олар функционалдық қозғалыс бұзылулары деп те аталады.) Бартоломей және басқалар 1939 жылы АҚШ-та эпидемиялық сілкіністер туралы хабарлаған және Ле-Рой індеті "2002 жылдан бері АҚШ-та орын алған қозғалыс бұзылулары бар конверсиялық бұзылудың үшінші тіркелген мектеп індеті" екенін, бірақ әлеуметтік желілер арқылы зардап шеккен адамдардың хабарлары таралған алғашқысы екенін жазды. Германия, Ұлыбритания және АҚШ.

Музыка мен театр саласында

The Manic Street Preachers тобы "Symphony Of Tourette" деп аталатын Gold Against The Soul альбомына ән жазды. Турет туралы мюзикл, In My Life, 2005 жылдың қазан айында Бродвейде ашылды және нашар сын-пикирлерге байланысты тез жабылды. 1979 жылы композитор Роберт Эшли өзінің еріксіз сөйлеген сөздеріне негізделген "Автоматты жазу" атты шығарма жазды.

Кітаптарда

Жилль де ла Туреттің 1885 жылы ТС анықтаған басылымынан бұрын, ойдан шығарылған әдебиетте ТС немесе тик бұзылысының суреттері Чарльз Диккенстің "Кішкентай Доррит" романындағы Панкс мырза және Лев Толстойдың "Анна Каренина" романындағы Николай Левин. Хендрик Восс айтқандай, Панкс мырзаның дауысы қатты тикіреді, оның ішінде тыныштандырады, үрлейді, сондай-ақ, маңдай-қолтық әрекет жасайды. Восс Николайдың көптеген моторлы тикі ("басының, мойынның және дененің соқтығысуы, бет сызатылуы, қасқырдың соқтығысуы және бет қысуы") бар екенін, сондай-ақ айқайлаудың дауысты тикі бар екенін айтады. Турет синдромы бар кейіпкер Джонатан Летемнің "Анасыз Бруклин" детективтік романында таныстырылады. Гвин Хайман Рубионың "Ауыздық шұбырттар" романы Опраның кітап клубында таңдалып алынды. The World's Strongest Librarian) - Джош Ханагарнның 2014 жылы шыққан автобиографиялық кітабы. Майкл Вей: Клетканың тұтқыны 25 Рихард Пол Эванс 2011 жылы шыққан роман, оның басты кейіпкері Майкл Вейде ТС бар.