Кіріспе

Көлік құралдарының әртүрлі мақсаттағы автоматтандырылуы Автоматтандырылуы немесе қашықтан басқаруға толықтай негізделген көлік құралдары Көліктердің автоматтандырылуы машина, жүк көлігі, ұшақ немесе су көлігі сияқты көлік құралының операторына көмек көрсету үшін мехатроника, жасанды интеллект және бірнеше агенттік жүйелерді пайдалануды қамтиды. Адамның басқаруын жеңілдету үшін, бірақ оны алмастыру үшін навигация сияқты тапсырмаларды автоматтандыруды қолданатын көлік құралы жартылай автономды деп аталады, ал толықтай өздігінен жұмыс істейтін көлік автономды деп аталады. Бұл жол қозғалысы көліктері. Осы көліктер үшін жүргізушіге көмек көрсететін озық жүйелер мен (одан да озық) автономды/автоматтандырылған көліктер арасында заң бойынша ерекше айырмашылық белгіленген, себебі көлік жүргізушісінің және/немесе көлік құралын жүргізуші тұлғаның жауапкершілігі әр түрлі. Автономды көліктерді іске асыру технологиясы көлік құралына өзгерістер енгізуден бастап, жүргізу ортасында қолдау көрсетуге дейін жетеді. Автоматтандырылған көліктер, әсіресе, құрлықтағы көліктерде және жол қозғалысында, жүргізудің күрделілігі, географиялық/мәдени айырмашылықтар және жол жағдайына байланысты қауіпсіздік мәселелерін тудырады. Автономды көліктерді берік және масштабтауға қабілетті ету үшін әртүрлі технологиялық қиындықтарды жеңу қажет. Көлік құралдарын автоматтандыру тақырыбы көліктер мен жүргізушілердің санынан жол қозғалысы үшін маңызды, бірақ жолды басқа жол пайдаланушылармен бөлісу қажеттілігінен жол-көлік соққыларына ұшырайтын ортада ерекше алаңдаушылық тудырады. Автономия көлік құралының барлық қабылдау, бақылау және басқару функциялары үшін жауапты екенін білдіреді. Автоматтандырылған жүйелер барлық жағдайларда жұмыс істемеуі мүмкін, қалғандарын адам операторға қалдырады. Тағы бір нәзік қасиет - көлік құралы кез келген жағдайда жұмыс істеуге тырыса алады, бірақ күтпеген жағдайда немесе көлік құралы дұрыс әрекет етпегенде, көлік құралы адамның басқаруын қажет ете алады.

Көлік құралдарын автоматтандыруда қолданылатын технологиялар

Автономды көліктерді іске асырудың негізгі құралы - жасанды интеллектті (ЖИ) пайдалану. Толық автономды көліктерді іске асыру үшін төменгі деңгейдегі автоматтандыруды келесі деңгейге көшуден бұрын мұқият сынап, іске асыру керек. Автономды жүйелерді, мысалы, навигация, соқтығысудан аулақ болу және рульді басқаруды іске асыру арқылы автономды көлік өндірушілер автомобильдің әртүрлі жүйелерін жобалау және іске асыру арқылы автономияның жоғары деңгейіне қарай жұмыс істейді. Бұл компаниялардың көбі өздерінің автономды көліктеріне енгізу үшін технологияларды үнемі дамытып келеді, бірақ жалпы пікір бойынша, толық автономды көліктер пайда болғанға дейін негізгі технологияны одан әрі дамыту қажет. Кез келген автономды көліктің ең маңызды жүйелерінің бірі болып саналатын қабылдау жүйесі автономияның алға басуы үшін толықтай дамып, жақсы сыналуы керек. Алайда, заманауи көлік құралының көптеген бөлшектері автономды көліктерде әлі де қолданыла алады, мысалы автоматты беріліс және пайдаланушыны қорғау құралдары, мысалы, әуе қалталары. Жүргізушіге ыңғайлы болумен қатар, автономды көліктер айналадағы қоршаған ортаға технологиялық факторды да жүктейді, әдетте көлік ортасында байланыстылықты арттыру қажет. Осы жаңа факторды ескере отырып, көптеген қалалық үкіметтер автономды көліктер үшін жеткілікті негіз жасау үшін ақылды қалаға айналуды қарастыруда. Автоматтандырылған жүргізу жүйелері ауылдық жолдардағыдай жағдайларда табысты екені белгілі. Ауылдық жолдардағы көлік қозғалысы аз және жүргізушілердің жүргізу қабілеті мен түрлері арасында айырмашылықтар аз. "Автоматтандырылған функцияларды дамытудағы ең үлкен қиындық әлі де қала ішіндегі көлік қозғалысы болып табылады, онда жол пайдаланушылардың өте кең спектрі барлық бағыттардан қарастырылуы керек". Бұл технология автокөліктердің авторежимнен жүргізуші режимге ауысуының сенімді әдісіне қарай дамып келеді. Автоматты режим - автоматтандырылған әрекеттерді қабылдау үшін орнатылған режим, ал жүргізуші режимі - оператордың автомобильдің барлық функцияларын басқаруы және көлік құралын басқару жауапкершілігін алуы үшін орнатылған режим (автоматты жүргізу жүйесі іске қосылмаған). Бұл анықтамаға жақын арада қол жетімді болуы мүмкін көлік құралдарын автоматтандыру жүйелері кіреді, мысалы, көлік кептелісі кезінде көмек көрсету немесе толық автоматтандырылған круиздік бақылау, егер мұндай жүйелер адам операторының назарын көлік құралының жұмыс істеуінен аулақ ұстауға (бақылау) мүмкіндік беретін етіп жасалса. Бұл анықтама автоматтандырылған платонингті де қамтиды (мысалы, SARTRE жобасы бойынша).

Сартр

Sartre (қоршаған ортаға қауіпсіз жол пойыздары) жобасының басты мақсаты - автокөлік жүргізушісіне ыңғайлы жағдай жасап, қауіпсіз жерге жетуге мүмкіндік беретін автокөлік вагондары пойызының құрылуы. Пойыздың бойында болу мүмкіндігімен қатар, осы взводтардың қасынан өтіп бара жатқан жүргізушілер, автоматтандырылған жүргізу жүйесін іске қосу арқылы, взводты басқаратын жүк көлігімен байланыса алады. Сартр біз білетін пойыз жүйесін автоматтандырылған жүргізу технологиясымен араластырып отыр. Бұл қалалар арқылы көлік тасымалын жеңілдетуге және ауыр автомобиль қозғалысы арқылы көлік қозғалысын реттеуге көмектеседі. Әлемнің кейбір елдерінде өздігінен жүретін машиналар тәжірибелік жағдайда сынақтан өтті, мысалы Питтсбургте. Питтсбургте Uber автокөліктері сынақтан өтті, бірақ тестілеулер Аризонада автокөлік әйелді өлтіргеннен кейін тоғыз ай бойы тоқтатылды. Калифорнияда автокөліктерді сынақтан өткізумен қатар, автокөлік автобустары да сынақтан өткізілді. Автоматтандырылған автобустардың бүйірлік басқаруы Сан-Диегодағы взвод сияқты магниттік маркерлерді қолданады, ал автоматтандырылған жүк көлігі взводының бойлық басқаруы миллиметрлік толқындық радио мен радарды қолданады. Қазіргі қоғамдағы мысалдарға Google машинасы мен Tesla модельдері жатады. Tesla автокөлікті қайта жобалады, олар жүргізушіге бағытты белгілеп, машинаға басқаруды тапсыратын модельдер жасады. Бұл автокөліктердің қазіргі заманғы үлгілері.

Тәуекелдер мен міндеттемелер

Ford және Volvo сияқты көптеген автокөлік өндірушілер болашақта толық автоматтандырылған автомобильдерді ұсыну жоспарларын жариялады. Автоматтандырылған жүргізу жүйелеріне зерттеулер мен әзірлемелер жүргізілуде, бірақ автоөндірушілер ең үлкен проблеманы басқаруға болмайды, бұл жүргізушілердің жүйелерді қалай пайдаланатыны. Tesla Motor компаниясының Tesla Model S автокөлік жүйесінің апатқа ұшырауымен болған бір оқиғасы бар. Жол-көлік оқиғасы туралы есеп жүргізушінің назарынан тыс болғаны және автопилот жүйесінің алдындағы кедергілерді танымағанынан болған. әсіресе, жасанды интеллектке негізделген жаңа алгоритмдер қолданылғанда, олар үшін ауқымды оқыту мен растау деректерінің жиынтығы қажет. Автоматтандырылған жүргізу жүйелерін енгізу қалалық жерлерде құрылыс ортасын өзгерту мүмкіндігін тудырады, мысалы, қозғалыс оңайлатылуының арқасында қала маңындағы аумақтардың кеңейуі. Әлі де болса, кез келген жағдайда жұмыс істей алатын толық автономды 5-деңгейлі көліктерді әзірлеуде көптеген кедергілер бар. Қазіргі уақытта компаниялар белгілі бір экологиялық жағдайларда жұмыс істей алатын 4-деңгейлі автоматтандыруға назар аударады. Автономды көліктер арасындағы болжау және сенім: Толық автономды көліктер адамдар сияқты басқа көліктердің әрекеттерін болжауға қабілетті болуы керек. Адам жүргізушілері басқа жүргізушілердің мінез-құлқын тіпті көзбен шолу немесе қолмен қимыл жасау сияқты шағын мәліметтер арқылы да жақсы болжайды. Біріншіден, көліктер жол ережесін білуі керек, жол қиылысында кімнің кезегі келеді және тағы басқалар. Бұл адам басқаратын көліктер мен өздігінен басқаратын көліктер бар кезде үлкен мәселеге айналады. Бұл мәселелерді шешу үшін айналадағы жағдайды жақсырақ түсіну үшін мықты автономды көлік құралы қажет. Пайдалылық факторы автономды көліктердің пайдалылығын зерттейді, өйткені олар тұтынушылардың уақытын үнемдейді және өмірін жеңілдетеді. Тұтынушылардың автономды көліктердің басқа көлік түрлеріне қарағанда пайдалы екеніне сенуі маңызды фактор болып табылады. Сондай-ақ, авиациялық автоматтандырудың қауіпсіздікті реттеу туралы білімін автономды көлік құралдарын қауіпсіз іске асыру туралы талқылауға енгізу туралы ұсыныстар болды, себебі авиация секторының қауіпсіздік мәселелері бойынша ондаған жылдар бойы жинақтаған тәжірибесі бар.

Жер асты көліктері

Кейбір елдерде жол қозғалысы моторлы көлік құралдарына (мысалы, автомобильдер, автобустар мен жүк көліктері) арнайы заңдар мен ережелер қолданылады, ал басқа заңдар мен ережелер трамвай, поезд немесе автоматты түрде басқарылатын көлік құралдары сияқты басқа жер асты көліктеріне қолданылады, оларды әр түрлі ортада және жағдайларда жұмыс істеуге мәжбүр етеді.

Көші-қон

1999 жылдан бастап 12 орындық/10 тік ParkShuttle Нидерландыдағы Капель-ан-ден-Ийссель қаласында айрықша жол құқығымен жұмыс істейді. Жүйе жолдың бетінде орналасқан шағын магниттерді пайдаланады, осылайша көлік өзінің орнын анықтайды. Ортақ автономды көліктер 2012 жылы Португалиядағы аурухананың көлік тұрағында сынақтан өтті. 2012-2016 жылдар аралығында Еуропалық Одақ қаржыландыратын CityMobil2 жобасы жеті қалада қысқа мерзімді сынақтарды қоса алғанда, ортақ автономды көліктер мен жолаушылар тәжірибесін зерттеді. Бұл жоба EasyMile EZ10-ның дамуына әкелді. 2010 жылдары автокөлікпен жүретін шаттл жол жүру белгілерін орнатудың қажеті жоқ, аралас көлікте жүруге қабілетті болды. Әзірге басты назар төмен жылдамдыққа аударылған, қысқа, "соңғы мильді" жолға арналған маршруттар. Бұл - көліктердің бәсеңдеуі мен қауіпсіздігіне қатысты мәселелердің, әдеттегі көліктердің өнімділігіне теңестірілетін автоматтандырылған көліктерге қарағанда, әлдеқайда аз қиын екенін білдіреді. Көптеген сынақтар жүргізілді, негізінен тыныш, аз қозғалыс бар жолдарда немесе қоғамдық немесе жеке жолдарда және арнайы сынақ орындарында. Әр түрлі модельдердің сыйымдылығы 6 орыннан 20 орынға дейін айтарлықтай өзгереді. (Бұл өлшемінен жоғары жүргізушісіз технологиясы бар кәдімгі автобустар бар.) 2016 жылдың желтоқсанында Джексонвиллдің көлік басқармасы Джексонвилл Skyway монорельсін қолданыстағы көтерілген құрылыста жүретін және қарапайым жолдарда жалғасатын жүргізушісіз көліктермен ауыстыру ниеті туралы мәлімдеді. Содан бері жоба "Ақырғы қалалық циркулятор" немесе "U2C" деп аталды және алты түрлі өндірушілердің шаттлдарында сынақтар жүргізілді. Жобаның құны 379 миллион долларға бағаланады. 2017 жылдың қаңтар айында Нидерландыдағы ParkShuttle жүйесі жаңартылып, кеңейтілетіндігі, соның ішінде маршрут желісін айрықша жолдан тыс кеңейтетіндігі туралы хабарланды, сондықтан көліктер қарапайым жолдарда аралас көлікте жүреді. Жоспарлар кейінге қалдырылды және 2021 жылы аралас көлікке кеңейту күтілуде. 2018 жылдың шілдесінде Baidu коммерциялық сату жоспарларымен 100 8 орындық Apolong моделін жасағанын мәлімдеді. 2021 жылдың шілдесіне дейін олар көлемді өндіріске кіріспеді. 2020 жылдың тамызында 2GetThere, Local Motors, Navya, Baidu, Easymile, Toyota және Ohmio сияқты 25 автономды шатл өндірушілері бар екені туралы хабарланды. 2020 жылдың желтоқсан айында Toyota өзінің 20 жолаушыға арналған "e Palette" көліктерін көрсетті, ол 2021 жылғы Токио Олимпиада ойындарында пайдаланылуы тиіс. Toyota 2025 жылға дейін коммерциялық мақсаттар үшін көлік құралын пайдалануға беруді жоспарлап отырғанын мәлімдеді. 2021 жылдың қаңтар айында Navya инвесторлар есебінде 2025 жылға қарай автономды шаттлдың әлемдік сатылымы 12,600 бірлікке жетеді деп болжады, оның нарықтық құны 1,7 миллиард евроны құрайды. 2021 жылдың маусым айында қытайлық Yutong өндірушісі 10 орындық Xiaoyu 2.0 автономды автобусының 100 моделін Чжэнчжоу қаласында пайдалануға жеткізгенін мәлімдеді. 2019 жылдан бастап бірқатар қалаларда сынақ жүргізіліп, 2021 жылдың шілдесінде басталатын сынақтарда жұртшылыққа ашық. Өзін-өзі басқарушы шаттлдар кейбір жеке жолдарында қолданылуда, мысалы, Жэньчжоудағы Ютун фабрикасында олар жұмысшыларды әлемдегі ең үлкен автобус фабрикасының ғимараттары арасында тасымалдауға қолданылады.

Автобустар

Автономды автобустар, сондай-ақ өздігінен жүретін көліктер мен жүк көліктері ұсынылады. 2-ші деңгейдегі автоматтандырылған микроавтобустар Стокгольмде бірнеше апта бойы сынақтан өтті. Қытайда Гуандунның Шэньчжэнь қаласында шағын автокөлік жүргізуші автобустар паркі бар. Ұлыбританиядағы алғашқы автономды автобус сынағы 2019 жылдың ортасында басталды, ол Fusion Processing автономды бағдарламалық жасақтамасымен өзгертілген Alexander Dennis Enviro200 MMC бір қабатты автобусы болды. Ол Stagecoach Manchester-дің Шарстон автобус қоймасында жүргізушісіз режимде жұмыс істей алады, мыс жуу станциясына, жанармай құю нүктесіне дейін жүргізу, содан кейін қоймадағы арнайы көлік тұрағына аялдама қою сияқты міндеттерді орындайды. Шотландияда жүргізушісіз жолаушыларды тасымалдау сынақтары 2023 жылдың қаңтарында басталды. Манчестердегі сынаққа ұқсас бес көлік флоты 23 шақырымдық Фифтегі парк пен Форт-роуд көпірінің арғы жағында, Форттың солтүстік жағалауынан Эдинбург паркі станциясына дейін. Англияның Оксфордшир қаласында Fusion Processing, Oxfordshire County Council және Англияның Батыс Университетінің қолдауымен FirstBus компаниясы басқаратын, Мильтон Паркке дөңгелек қызмет көрсетуде аккумуляторлы электрлі Fiat Ducato микроавтобусын пайдаланатын тағы бір автономды сынақ 2023 жылдың қаңтарында толық жолаушылар қызметіне енді. Сынақ бағыты 2023 жылдың соңына дейін Didcot Parkway темір жол станциясына дейін кеңейтіледі. 2020 жылдың шілдесінде Жапонияда AIST Human Centered Mobility Research Center Nippon Koei және Isuzu компаниясымен бірге бес аймақта автономды жүргізу жүйесі бар Isuzu "Erga Mio" орта көлемді автобустардың демонстрациялық сынақтарын бастады; Шига префектурасындағы Оцу қаласы, Хиого префектурасындағы Санда қаласы және басқа үш аймақ. 2023 жылдың қазанында Израильдің ИЖ стартапы Imagry Busworld Europe-да картасыз автономды жүргізу шешімін таныстырды, ол нақты уақыттағы бейнелерді тану жүйесін және кеңістіктік терең ырғақты нейрондық желі (DCNN) пайдаланып, адамның жүргізу мінез-құлқын еліктеді.

Жүк көліктері

Автономды көліктер тұжырымдамасы коммерциялық мақсаттарда қолданылған, мысалы автономды немесе автономды жүк көліктері. Канадалық Suncor Energy және Rio Tinto Group сияқты компаниялар адаммен басқарылатын жүк көліктерін компьютермен басқарылатын, жүргізушісіз коммерциялық жүк көліктерімен алмастырған алғашқылардың бірі болды. 2016 жылдың сәуір айында Volvo және Daimler компаниясы сияқты ірі өндірушілердің жүк көліктері Голландияның ұйымдастыруымен Еуропа бойынша автономды жүргізу аптасын аяқтады. 2016 жылдың маусым айында IHS Inc. шығарған есебіне сәйкес, өздігінен жүретін жүк көліктерінің дамуы қарқынды жүріп, АҚШ-тағы өздігінен жүретін жүк көліктерінің сатылуы 2035 жылға қарай 60 000-ға жетеді деп күтілуде. 1995 жылдың маусым айында Popular Science журналында айтылғандай, жауынгерлік конвойлар үшін өздігінен жүретін жүк көліктері жасалып жатыр, онда тек жетекші жүк көлігін адам басқарады, ал келесі жүк көліктері спутникке, инерциялық бағыттау жүйесіне және жер жылдамдығы датчиктеріне сүйенеді. Caterpillar Inc. 2013 жылы Карнеги Меллон университетінің робототехника институтымен әр түрлі тау-кен және құрылыс орындарында тиімділікті арттыру және шығындарды азайту үшін алғашқы әзірлемелерді жасады. Еуропадағы "Қоршаған ортаға қауіпсіз жол пойыздары" осындай тәсіл. PWC Strategy& Report-тен алынған мәліметке қарағанда, автокөлік жүргізушілердің жүк көліктері АҚШ-тағы 3 миллион жүк көліктерінің жүргізушілеріне, сондай-ақ, бензин құю станцияларында, мейрамханаларда, барларда және қонақ үйлерде жүк көліктерінің экономикасын қолдап жүрген 4 миллион қызметкерге қалай әсер ететіндігі туралы көп алаңдаушылық туғызады. Сонымен қатар, Starsky сияқты кейбір компаниялар 3-деңгейлі автономияға ұмтылуда, бұл жүргізушінің жүк көлігінің айналасындағы бақылау рөлін атқаратынын көрсетеді. Компанияның "Ауылдан тыс жүк көлігін жүргізу" жобасы жүк көлігінің жүргізушілеріне жұмыс пен өмір арасындағы теңгерімді арттырып, үйден ұзақ уақытқа қашықтықтан жүруден аулақ болуға мүмкіндік береді. Алайда бұл жүргізушінің біліктілігі мен жұмыстың технологиялық қайта анықталуы арасындағы ықтимал сәйкессіздікке әкеледі. Жүргізушісіз жүк көліктерін сатып алатын компаниялар шығындарын едәуір қысқарта алады: адам жүргізушілері қажет болмайды, жүк көліктері апатынан компаниялардың жауапкершілігі азаяды, өнімділік артады (жүк көліктері демалуға мұқтаж емес). Өзін-өзі жүргізетін жүк көліктерін пайдалану, мысалы, көлік кептелістерін жою үшін, қызмет көрсетудің тиімділігі мен өнімділігін оңтайландыру үшін нақты уақыт деректерін пайдаланумен қатар жүреді. Жүргізушісіз жүк көліктері жеткізуді күндізден түнгі уақытта немесе көлік тығыздығы төмен уақыт аралығында ауыстыратын жаңа бизнес модельдерді іске асыра алады.

Жеткізушілер

Компанияның мәліметтері Waymo Semi 2018 жылдың наурызында Google компаниясының Alphabet Inc. компаниясынан бөлінген автокөлік компаниясы Waymo өзінің технологиясын жартылай жүк көліктеріне қолданғанын жариялады. Waymo компаниясы мәлімдемесінде автоматтандырылған жүк көліктерін Атланта, GA аймағындағы Google дерек орталықтарына жүк тасымалдауға пайдаланатынын атап өтті. Жүк машиналары қоғамдық жолдарда жұмыс істейді. Uber Semi 2016 жылдың қазан айында Uber қоғамдық жолда автоматтандырылған жүк көлігінің алғашқы жүргізушісіз жұмысын аяқтады, ол Budweiser сырасының трейлерын Форт-Коллинстен Колорадо-Спрингске жеткізді. Бұл жол 25-ші автокөлік жолында түнде аяқталды. Көліктің кабинасында адам болған, бірақ жүргізуші орындығында отырған жоқ, ал Колорадо штатының полициясы тас жолды жабық етіп қойды. Ол кезде Uber-дің автоматтандырылған жүк көлігі негізінен 2016 жылдың тамызында Uber сатып алған Otto компаниясы әзірлеген технологияға негізделген болатын. 2018 жылдың наурызында Uber Аризонада жүк жеткізу үшін автоматтандырылған жүк көліктерін пайдаланғанын, сонымен қатар жүк табу және жөнелту үшін UberFreight қосымшасын пайдаланғанын мәлімдеді. Embark Semi 2018 жылдың ақпан айында Embark Trucks автоматтандырылған жартылай автокөлікпен алғашқы ел аралық сапарды аяқтағанын жариялады, ол Лос-Анджелестен, Калифорниядан, Джексонвиллге дейін, Флоридаға дейін 10 -шы мемлекетаралық автокөлік арқылы 2400 мильді жүргізді. Бұл 2017 жылдың қарашасында компанияның Electrolux және Ryder компанияларымен бірлесіп, Frigidaire тоңазытқыштарын Ел-Пасодан Палм-Спрингске көшіріп, автоматтандырылған жүк көлігін сынап көру туралы мәлімдемесін жасады. Tesla Semi 2017 жылдың қарашасында Элон Маскке тиесілі Tesla, Inc. компаниясы Tesla Semi прототипін ашты және оның өндіріске шығатынын жариялады. Бұл ұзақ жолға жүретін электрлік жүк көлігі өздігінен қозғалып, жетекші көлікке автоматты түрде ілесетін "платондарда" қозғалады. 2017 жылдың тамызында компания көліктерді Невадада сынақтан өткізуге рұқсат сұрағаны туралы мәлім болды. Starsky Robotics 2017 жылы Starsky Robotics жүк көліктерін автономды етуге мүмкіндік беретін технологиясын ұсынды. 4-ші және 5-ші деңгейлі автономияны қолға алуды көздейтін осы саладағы үлкен бәсекелестерден айырмашылығы, Starsky Robotics 3-ші деңгейлі автономиялық жүк көліктерін өндіруді мақсат етеді, онда адам жүргізушілері "қатысу туралы өтінішке" жауап беруге дайын болуы керек. 2018 жылдың желтоқсан айында Энтони Левандовски өзінің жаңа автономды жүргізу компаниясы - Pronto-ны ұсынды. Компанияның штаб-пәтері Сан-Францискода орналасқан.

Трамвайлар

2018 жылы Потсдамда алғашқы автономды трамвайлар сынақтан өтті.

Автоматтандырылған жетекті көлік

Автоматты бағытталатын көлік немесе автоматты бағытталатын көлік (АЖК) - едендегі белгілерді немесе сымдарды ұстанатын немесе навигация үшін көру, магниттер немесе лазерлерді қолданатын жылжымалы робот. Олар көбінесе өндірістік орындарда немесе қоймаларда материалдарды тасымалдау үшін қолданылады. Автоматты бағытталатын көліктің қолданылуы 20 ғасырдың аяғында кеңейді.

Ұшақ

Ұшақтардың автоматтандырылуына, әсіресе навигацияға көп көңіл бөлінді. Көлікті (әсіресе ұшақты) автономды түрде басқара алатын жүйе автопилот деп аталады.

Жеткізу ұшақтары

Пакеттер мен азық-түлік сияқты әртүрлі салалар жеткізу ұшақтарын тәжірибеден өткізді. Көлік тасымалы саласындағы дәстүрлі және жаңа компаниялар нарықта бәсекелеседі. Мысалы, UPS Flight Forward, Alphabet Wing және Amazon Prime Air компаниялары жеткізу ұшақтарын жасап жатыр. Zipline, американдық медициналық ұшқыштар жеткізу компаниясы, әлемдегі ең ірі ұшқыштар жеткізу операцияларына ие, ал оның ұшқыштары 4-ші деңгейдегі автономияға қабілетті. Алайда, әртүрлі компаниялардың түрлі сынақтары көрсеткендей, технология осы шешімдердің дұрыс жұмыс істеуге мүмкіндік беретін сияқты, мұндай ұшқышсыздарды нарыққа шығару мен пайдалануға ең басты кедергі - қолданыстағы заңнама және реттеуші агенттіктер регламент жобасын әзірлеу үшін қандай негіздемеге жүгіну керектігін шешуі керек. Бұл процесс әлем бойынша әртүрлі кезеңдерде жүріп жатыр, өйткені әр ел бұл тақырыпты өз бетінше шешеді. Мысалы, Исландия үкіметі, көлік, авиация, полиция департаменттері ұшқышсыз ұшақтарға лицензия беруді бастады. Бұл елде рұқсат етілген тәсіл бар және Коста-Рика, Италия, БАӘ, Швеция және Норвегиямен бірге коммерциялық ұшқышсыз ұшақтарды пайдалану бойынша шектеусіз заңнама бар. Бұл елдерде операциялық нұсқаулар беретін немесе лицензия, тіркеу және сақтандыру талап ететін нормативтік-құқықтық база бар. Басқа елдер коммерциялық ұшқыштардың пайдаланылуына тікелей (түзінен-түзінен тыйым салу) немесе жанама (нақты тыйым салу) тыйым салуға шешім қабылдады. Осылайша RAND корпорациясы ұшқыштарға тыйым салатын елдер мен коммерциялық ұшқыштарға лицензия берудің ресми процесі бар, бірақ талаптарға сай келу мүмкін емес немесе лицензиялар мақұлданбаған сияқты елдер арасындағы айырмашылықты көрсетеді. АҚШ-та UPS - нақты клиенттерге жеткізу үшін ұшқышсыз ұшақтарды пайдалану үшін талап етілетін 135-бөлім стандартына ие жалғыз компания.

Су кемесі

Автономды қайықтар қауіпсіздікті қамтамасыз ете алады, зерттеулер жүргізеді немесе қауіпті немесе қайталанатын тапсырмаларды орындайды (мысалы, үлкен кемеге портқа жету немесе жүкті тасымалдау).

Теңіз машиналары

Sea Machines жұмыс қайықтарына автономды жүйе ұсынады. Оның әрекеттерін қадағалау үшін адам оператор қажет болса да, жүйе белсенді доменді қабылдау және навигациялық міндеттерді көптеп қамтамасыз етеді, әдетте экипаждың бірнеше мүшесі орындауы керек. Олар жасанды интеллект арқылы әртүрлі кемелерді байқайды. Олар операторды оның жағдайы туралы хабардар ету үшін камера, лидар және меншік бағдарламалық жасақтаманы пайдаланады.

Buffalo Automation компаниясының

Buffalo Automation, Буффало университеті құрамына кірген команда қайықтар үшін жартылай автономды функцияларды жасайтын технологияны жасайды. Олар жүк кемелеріне арналған навигациялық көмек технологиясын жасаудан бастады, оны AutoMate деп атайды, бұл кемені бақылайтын тағы бір тәжірибелі "бірінші көмекші" болу сияқты. Бұл жүйе қиын су жолдарын бұрауға көмектеседі.

Автономды теңіз жүйелері

Бұл компанияның штаты Массачусетс, адамсыз ұшуға арналған ұшақтарды шығаруда алдыңғы қатарда тұр. Демамарандар мұхит деректерін жинау үшін автономды түрде айналасында жүзіп жүр. Олар үлкен жүк пакеттерін іске қосу үшін құрылған. Автоматтандырылған жүйе мен күн батареяларының арқасында олар ұзақ уақыт бойы жүзіп жүре алады. Ең бастысы, олар өздерінің технологиясымен мақтана алады. Олар жоғары деңгейдегі мұхит зерттеулерін жүргізеді, олар "Желдің жылдамдығы мен биіктігі, су ағыны, өткізгіштігі, тереңдігі бар температуралық профильдер, жоғары ажыратуды батиметрия, түптің профилін анықтау, магнитометрлік өлшеулер"

Саяулық ұшақтары

Бұл автономды, ұшқышы жоқ кеме күн мен жел энергиясын пайдаланады.

DARPA

Sea Hunter - 2016 жылы DARPA-ның Су асты кемелеріне қарсы соғыс жүргізудің үздіксіз ұшқышсыз кеме (ACTUV) бағдарламасының бөлігі ретінде іске қосылған автономды ұшқышсыз жер бетіндегі көлік (USV).

Су асты кемелері

Су асты көліктері құбыржолдарды тексеру және су асты карталарын жасау сияқты міндеттерді автоматтандыру үшін басты назарға алынды.

Беттік

Бұл төрт аяқты, тез қозғалатын робот, ол үй ішінде және сыртта әр түрлі жерлерді аралап жүруге арналған. Ол ешнәрсеге тап болмай, өздігінен жүре алады. Ол көптеген түрлі сенсорларды, соның ішінде 360 градусты көретін камералар мен гироскоптарды пайдаланады. Тіпті, оны жерге итеріп жіберсе де, ол теңгерімділігін сақтай алады. Бұл көлікке адам отырмаса да, құрылыс жұмыскерлері мен әскери қызметшілерге ауыр жүктерді алып жүруге болады.

Этикалық

Көлік құралдарын автоматтандыруға байланысты тағы бір мәселе - оның этикалық мәселелері. Шын мәнінде, автономды көліктер жол апатына ұшырауы мүмкін. Мұндай жағдайларда апат келтіретін зиянды азайту үшін көптеген тәуекелдер мен есептеулер жасау қажет. Адамдық жүргізуші жол апатына ұшыраса, ол этикалық және моральдық логикаға негізделген өздігінен әрекет жасайды. Алайда, егер жүргізуші көлік құралын басқаруға қабілетсіз болса (5-деңгейлі автономия), бұл шешімді автоматты түрде жүргізушіге жүктеледі. толық автоматтандырылған көлік құралдарын жартылай автоматтандырылған және автоматтандырылған емес көліктер әлі де бар жерде іске асыру көптеген асқынуларға әкелуі мүмкін.