Кіріспе
2002 жылдан бастап Америка үкіметі Гуантанамодағы 22 ұйғырды тұтқындады. Соңғы үш ұйғыр тұтқыны Юсеф Аббас, Хажиакбар Абдулгупур және Саидулла Хали 2013 жылдың 29 желтоқсанында Гуантанамодан босатылып, кейін Словакияға жіберілді. Ұйғырлар - Орталық Азиядағы этникалық топ, олардың мекені Батыс Қытайдағы Синьцзян ұйғыр автономиялық аймағы. Қытай 1949 жылы Синьцзянды қолға алғаннан бері, ұйғырлар қытайларға қарсы көтерілістер мен көтерілістердің тізбесін басқарды, 90-шы және 2000-шы жылдардың басында қарқынды ықпалға ие болды, бұл бірқатар наразылық, демонстрациялар мен террорлық шабуылдарға әкелді. Ұйғырлар АҚШ-тың террористік топ деп таныған Шығыс Түркістан ислам қозғалысы арқылы өз мемлекетін халықаралық деңгейде тануды жиі талап еткен. 2005 жылы 24 тамызда The Washington Post газетінде он бес ұйғырдың "Бұдан былай жау жауынгерлері емес" (NLEC) екендігі анықталды деп жазылған. The Post басылымы NLEC деп аталатын тұтқындардың әлі де қамауда отырғанын ғана емес, олардың біреуі адвокатының айтқанынан тыс себептерге байланысты еденге шынжырмен бұғауланған деп хабарлады. Хабеас корпус туралы арыз берген осы ұйғырлардың бесеуі 2006 жылдың 5 мамырында, олардың өтініштерін сот қарауының алдында Албанияға жеткізілді. Қалған он жеті адам 2008 жылы Habeas Corpus туралы бұйрық алды.
Starting in 2002, the American government detained 22 Uyghurs in the Guantanamo Bay detainment camp. The last 3 Uyghur detainees, Yusef Abbas, Hajiakbar Abdulghupur and Saidullah Khali, were released from Guantanamo on December 29, 2013, and later transferred to Slovakia. Uyghurs are an ethnic group from Central Asia, native to the Xinjiang Uyghur Autonomous Region in Western China. Since China gained control of Xinjiang in 1949, Uyghurs led a series of rebellions and uprisings against the Chinese, gaining intense leverage in the 90s and early 2000s, culminating in a series of protests, demonstrations, and terrorist attacks. Uyghurs have also frequently called for the international recognition of their own state through the East Turkestan Islamic Movement, which the United States used to recognize as a terrorist group. The Washington Post reported on August 24, 2005, that fifteen Uyghurs had been determined to be "No longer enemy combatants" (NLECs). The Post reported that detainees who had been classified as NLEC were, not only still being incarcerated, but one was shackled to the floor for reasons not disclosed by his attorney. Five of these Uyghurs, who had filed for writs of habeas corpus, were transported to Albania on May 5, 2006, just prior to a scheduled judicial review of their petitions. The other seventeen obtained writs of habeas corpus in 2008.
Тұтқындардың куәліктерінің ортақ элементтері
Қылмыскерлердің бірнешеуі АК-47 қаруын үйретуді мойындады, олардың арасында Бахтияр Махнут, Юсеф Аббас және Абдул Хехим бар. Олар Шығыс Түркістан Ислам қозғалысының басшылары Абдул Хак пен Хасан Максумның машықтандырғандығын баяндады. Кем дегенде біреуі тапаншамен жұмыс істеуді үйренгенін айтады. Лагерьде болған ұйғырлар өздерінің лагерінің бомбаға ұшырағанын күтпегенін айтты. Олардың кейбіреулері 11 қыркүйектегі шабуыл туралы радиодан естігендерін мойындады, бірақ олардың ешқайсысы талибандарды қатысы бар деп айыптағанын білген жоқ. Олардың барлығы лагереде бомбаға ұшыраған кезде қашып кеткендерін мойындады. Олардың барлығы қарусыз екенін айтты. Ұйғырлардың бірі Максум бомбалаудан қаза тапқан дейді. Ұйғырлардың ешқайсысы АҚШ-ты жау деп санамаған. Қытай Халық Республикасын атаған ұйғырлардың барлығы оның үкіметін қуғын-сүргінші деп сипаттады. Кейбір ұйғырлар Қытайға оралып, өз ұйғырларын қытайлық басқыншылардан қорғау үшін оқудан өткенін айтады. Кейбір ұйғырлар Түркияға баратын жолда Иранға виза алу үшін өздерімен бірге ұйғырлар лагеріне барған. Олар Түркия оларға саяси баспана беретінін естіген.