Кіріспе

Ауғанстан моджахедтерінің қолбасшысы (1958-2001) Хак соғыстың алғашқы жылдарында ЦРУ-ның Ауғанстанмен байланыста болған бірнеше адамдарының бірі болды. Стив Колл "Ховард Харттың советке қарсы соғысқа арналған ең маңызды ауғандық нұсқаушысы болды" деп жазды. Кейін 1980 жылдары ол Пәкістанның Интер-қызметтер барлау қызметінің (ISI) және (олармен қарым-қатынасы аяқталғаннан кейін) ЦРУ сыншысына айналды. ЦРУ оны "Голливуд хакимі" деп атады. Хак бірнеше рет жарақат алды, оның ішінде оң табанның бір бөлігін жоғалтты. Жарақаттануына байланысты ол жиі ат үстінде совет әскеріне қарсы шайқасқа қатысқан. 1999 жылдың қаңтар айында беймәлім адамдар Хактың күзетшісін өлтіріп, үйіне кіріп, Хаятабадта (Пешуавар, Пәкістан) әйелі мен ұлын өлтірді. Хақтың тағы бір ұлы шабуылдан аман қалды.

Солтүстік Альянс

1999 жылдан бастап Ахмад Шах Масуд пен Хак Ауғанстандағы әртүрлі этникалық топтарды талибан режиміне қарсы біріктіру процесін іске қосты. Масуд тажиктер, хазарлар мен өзбектерді, сондай-ақ бірнеше пуштун командирлерін біріктірді. Паштун тайпаларының басшыларымен кездесуден және анықтамалық пункт ретінде қызмет етуден басқа, Хак оған жасырын түрде жақындаған паштун талибандарының санын көбейтті. Талибанның әскери аппаратында жұмыс істеген кейбір қолбасшылар талибан режимін құлату жоспарына келісті, өйткені талибан паштундар арасында да қолдау таппады. Жоғары дипломат және Ауғанстан сарапшысы Питер Томсен "Кабул арысы [Абдул Хак] пен Панджшир арысы [Ахмад Шах Масуд] күш-жігерін біріктірсе, талибанға қарсы айтарлықтай команда құра алады деп үміттенді. Хак, Масуд және Карзай, Ауғанстанның үш озық саналы өкілдері, паштундық-паштун емес, солтүстік-оңтүстік айырмашылығын жеңе алады". Хазарлар мен өзбектердің жоғары лауазымды басшылары, кейін Ауғанстан президенті Хамид Карзай сияқты, бұл процеске қатысты. Олар Италияның Рим қаласында тұратын, елден қуылған Ауғанстан патшасы Захир Шахтың туын көтеріп, жұмыс істеуге келісті. 2000 жылдың қарашасында Ауғанстанның, Еуропаның, АҚШ-тың, Пәкістанның және Үндістанның басқа бөліктерінен келген барлық этникалық топтардың басшылары Ауғанстан проблемаларын шешу үшін Лоя Джирганы талқылау және Талибаннан кейінгі үкімет құру туралы талқылау үшін Массудтың Ауғанстанның солтүстігіндегі штаб-пәтерінде жиналды. 2001 жылдың қыркүйегінде альянс өкілдерімен кездескен халықаралық лауазымды адам: "Бүгінгі паштундар, тажиктер, өзбектер, хазарлар барлығының бұл процеске қатысуға дайын екені - ақымақтық".

Өлім

2001 жылы қазанда АҚШ бастаған Ауғанстанға шабуылдан кейін Хак Талибанға қарсы қарсылық көрсету жоспарын жүзеге асыру үшін Пәкістанның Хайбер-Пактунхвадан Ауғанстанның Нангархар провинциясына кірді. Кейбір дереккөздер ЦРУ бұл бастаманы қолдады деп болжайды, бірақ отбасы мүшелері мен басқа да куәгерлер бұл мәлімдемені жоққа шығарып, ЦРУ-ның оны Ауғанстанға кірмеуге шақырғанын жазды. Бұрынғы ЦРУ директоры Джордж Тенеттің айтуынша, Бад Макфарлейннің ұсынысы бойынша ЦРУ қызметкерлері Хакпен Пәкістанда кездесіп, оның мүмкіндіктерін бағалағаннан кейін оны Ауғанстанға кірмеуге шақырды. Қашудан кейін "Гардиан" оның тұтқындалуы қос агенттердің сатқындығымен байланысты деп болжайды. "The Guardian" газетінің некрологы Абдул Хакты "ақылға қонымды басшы" деп атады.