Кіріспе

Қарулы шымшықтар (Scutisorex somereni) - Африканың Конго алабында өсетін ірі шымшықтар. Оның ерекшеліктері ақ тісті құртқа тән - қысқа аяғы, жұқа мұрны, тығыз түк - ерекше омыртқа бағанасынан басқа. Оның бір-бірімен байланысқан, сопақша омыртқалары бар, бұл сүтқоректілер арасында оның бауыры - Тордың батыр мысығынан басқа ерекше. Бұл ерекше бейімделу жануарға арқасында үлкен салмақ көтеріп жүруге мүмкіндік береді, - дейді экспедиция тобы. Батырлық шыршалар таулы және жазық жерлерде де тіршілік етеді. Олар негізінен омыртқасыз жануарлармен қоректеніп, орманның астындағы шөпте тұрады. Оның ерекше омыртқасының эволюциялық пайдасы белгісіз; бұл жануарға өздігінен бүршік астына немесе пальма ағашының жапырақтары мен діңінің арасына азық табуға мүмкіндік береді деп болжанады. Жергілікті тайпалар батырдың сиқырлы күші бар деп санайды. IUCN оны ең төменгі қауіп санатына жатқызған.

Сипаттама

Сыртқы жағынан ол әдеттегі үлкен бақаға ұқсайды. Оның аяқтары қысқа, мұрны жұқа, көздері кішкентай. Оның қалың, қалың түкпір-түкпірлі, сұр түсті түкпір-түкпірлі терісі бар. Оның екі түрлі түгі бар; кейбір түкті талшықтары сезім функцияларын қамтамасыз етеді, ал басқалары иіс шығарады. Батырлықпен өз аумағын белгілейді, денелерін иісімен белгілейді. Бұл иіс оның түрінің басқа мүшелерін де қуып шығады деп есептеледі. Оның шығаратын химиялық заты оның терісін сары түске түсіреді. Батырлық шұбар орманның жұқа өскіндерінде, халық аз орналасқан жерлерде өмір сүреді, сондықтан оны адамдар сирек көреді. Ол негізінен жәндік жейтін жануар, бірақ жабайы жерде шағын қосмекенділер мен шаяндарды, тұтқында құс пен сүтқоректілердің етін жейді. Толық өскен батырдың денесі ұзындығы - 1 м, құйрығы - 1 м, жыныстық диморфизмді көрсетпейді. Батырлық шұбардың көбейту үрдісі зерттелмеген. Бұл жануардың омыртқасының мықтылығы мен иығының артындағы бүктелген қисықтығы оның маңызды мүшелерін демонстрация кезінде қысып тастаудан сақтады. 1974 жылы Джонатан Кингдон мықты омыртқасы мен оған байланысты дене қалпы жануардың денесін батпақты мекендердегі ылғал жерден алыс ұстайды деп ұсынды. Кристофер Хелген деген ғалым бұл жаңа теорияны "ортаның ерекшелігі - оның бейімделу қабілеті туралы бірінші дәлел" деп атады. "Батыр шымшыл" атауы жергілікті мангбету халқының атауларынан шыққан.