Кіріспе

1960 жылы Джон Гиллерминнің британдық фильмі Питер О'Тулдің фильмдегі рөлі оны екі жылдан кейін шыққан Арабияның Лоренсі роліне таңдады.

Сюжет

Фильмде оқиғалар 1901 жылы Лондон қаласында өтеді. Ирландия тәуелсіздік үшін күресіп жатқанда, Ирландиялық америкалық Чарльз Норгейт Лондонға Ирландиялық революционерлер Англия банкін тонау үшін жалдағаннан кейін келеді. Ирландияның тәуелсіздік қозғалысының шейітінің жесірі Айрис Малдун бұған дейін Нью-Йоркке барып, Норгейтті қозғалыстың атынан жалдаған болатын. О'Шиа бастаған ирланд революционерлері саяси шабуыл ретінде банк қоршауларынан миллион фунт алтын сынықтарын ұрлауды жоспарлап отыр. Бастапқыда, басқа революционерлер Норгейттен сақ болады, бірақ ол өзінің ирландтық тегін мойындау арқылы олардың сенімін алады. Банктің қолжетімді емес деп саналатынын білген Норгейт алтынды бақылайтын гвардия бригадасы ұсынған Банк Пикеттегі әлсіздікті іздеді. Жергілікті қонақ үйге барып, корольдік күзетшілермен кездескеннен кейін Норгейт күзетші лейтенант Монте Фитчпен достық қарым-қатынас жасайды. Фитч оны банк архитекторының түпнұсқалық жобаларын сақтайтын мұражайға жібереді. Келесі күні кешке Норгейт мұражайға кіріп, сызбаларды іздейді. Норгейтті ұнатпайтын революционерлердің бірі Уолш банктің қауіпсіздігіне ешқандай әлсіздік жоқ деп сенді. Уолш Малдунға ғашық болып, оны қозғалыстан кетіп, онымен келісімге келуіне көндіруге тырысады, бірақ ол бас тартады. Сонымен қатар, Малдунның Нью-Йоркте Норгейтпен қарым-қатынасы болғанымен, ол енді онымен араласпайды. Банкке шақырылғаннан кейін Норгейт лейтенант Фитчке банк трейдерінің орналасуын көрсетуді ұсынады және ол бұрын жасаған жоспарларға арналған масштабты алу үшін күзетшілердің қадамдарын санайды. Күзетшілердің шыбықтардың қатарында екенін және еденнің қаталданғанын білгенде, ол кәріздік комиссияның жазба бөліміне барып, ұзақ уақыт бойы ұмытылған жер асты кәрізінің банк қоршауының астында жүретінін біледі. Норгейт ескі білімді тошерді тауып, ежелгі римдік ғибадатханалардың қираған жерлерін табуға тырысқан археолог ретінде кейіп танытқаннан кейін, тошерді кәріздің қайда тұйықталғанын көрсетуге көндіреді. Революционерлер кәрізге кіретін ескі қақпаны қазып, қақпаның астына түсетін қабырғаға қашаумен кіреді. Олар өздерінің тонауды тамыздың бірінші жексенбісінде, дүйсенбіде банктік демалыс күні және қызметкерлердің көпшілігі демалыста болатын ұзақ жексенбіде жүргізуді таңдайды. Лейтенант Финч Норгейт туралы күдікте бастайды, оның Лондонда болуының кәсіби ниеті күмәнді болып көрінеді. Кейіннен, лейтенант Финч Норгейттің қонақ үй бөлмесінен бірден шығып кеткенін білгенде, күдіктері оянады. Қазба кезінде революционерлердің бірі газ құбырын соққыға ұшыратып, газ құбырын тесіп, жер асты банкінің жолақтарында мантиялық шамдардың көмескілігін жояды. Банктің жер астындағы қабаттарында тышқандардың болмауы, сондай-ақ әлсіз пикакс дыбысы лейтенант Фитчті банктік қоршау есіктерін ашуға бұйрық беруге мәжбүр етті. Алайда, банктің үш агенті бар, олардың әрқайсысында сейфтің жеке кілті бар, ал кілтті ұстайтындардың бірі демалысқа кеткен. Ол екі күзетшіні жоғалған кілт иесін табуға жібереді, ол банкке кіргізіліп, асығып кетуіне ренжімейді. Осы арада О'Шиа Ирландияның өзін-өзі басқару заң жобасы Парламентте қайта қарастырылғанын және заң жобасының қабылдануына қауіп төндіру үшін банкті тонауды тоқтату керектігін хабарлайды. О'Шиа қозғалыстың ұрылардан бөлініп шығатынын хабарлайды, бұл Малдунды Уолшты онымен бірге жүруге және Норгейтке жоспарлардың өзгергенін хабарлауға көндіруге итермелейді. Алайда, Норгейттің банк трейінің еденін бұзғанын білген Уолш ештеңе демеді және олар қазған туннель арқылы алтын тақталарын алып кетеді. Олар миллион фунт алтын ұрлап алғаннан кейін, олар Малдунмен кездеседі, ол олардың құтқару буксирін жіберді. Оның өтінішіне қарамастан, Норгейт пен Уолш алтынды ат арбасына тиеді, ал Уолш оны көшеде алып кетеді. Норгейт тошердің канализациядан шықпағанын түсінгенде, оны іздеуге қайта оралады. Сол арада, Тошер, газдың құтылуынан кейін қайта тіріліп, Норгейтті іздеу үшін сейфке келеді, ол өзін ойлаған джентльмен емес. Норгейт ақыры күмбездегі тошерді ұстап алады. Сол сәтте лейтенант Финч және күзетшілердің бір бөлігі қоршаудың есігін ашады. Көшеде, арабаны Уолш ашкөздікпен асырып тастады және алтынның салмағы күзетші бопбидің алдында жарылып өтеді. Фильмнің соңғы көрінісінде Норгейт пен Уолш полиция вагонына қолқаппен ұстап әкелінеді, ал Айрис Малдун көз жасын төгіп, Норгейттің көзіне қарай�...

Өндіріс

Фильмнің түсірілімі 1959 жылдың қыркүйек айында Лондонда басталды. Орындаушылар қатарында Питер О'Тул болды, ол "The Long and the Short and the Tall" атты сахналық табысынан кейін қатты сұранысқа ие болды. О'Тул кейінірек рөлді ұсынғанда "менді ұсынған рөл емес, ойлануға мәжбүр болған күзетші офицер қызықтырды" деді. 1960 жылы қаңтарда продюсер Жюль Бакпен бірге өзінің продюсерлік компаниясын құрды.

Кассалық жинақ

MGM деректеріне сәйкес, фильм АҚШ пен Канадада 180 000 доллар, ал басқа жерлерде 625 000 доллар табыс тапты, нәтижесінде 57 000 доллар шығын болды. Filmink "Екі керемет қойылым бар: бірі - Альберт Шарптың туннель қазушы ролі, екіншісі - Питер О'Тулдің, жас және өмірге толы, Рейге осы ішкі ақпаратты беретін, содан кейін ол қылмысқа кездейсоқ көмектескенін айта бастайды".