Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Maconellicoccus hirsutus (қызғылт, жүзім немесе гибискус мелибугы деп те аталады) көптеген өсімдіктердің, ағаштар мен бұталардың зиянкестері болып табылады. Ол гибискус, цитрус, кофе, қант шашағы, аннона, слива, гуава, манго (менде мангоның мелибугі көбірек проблемалық болса да), окра, соррель, теак, мора, көгершін бұршақ, жаңғақ, жүзім бұтасы, жүгері, аспаржа, хризантема, бұршақ, мақта, соя, какао және басқа да көптеген өсімдіктерге зақым келтіреді. Бұл зиянкес өсімдікте колониялар құрады, егер оларды қозғалтпаса, олар бұтақтарда, жеміс-жидек, жапырақтар мен тіпті барлық өсімдіктерде, соның ішінде үлкен ағаштарда үлкен ақ шамы бар қаптамаларға айналады.
Species of true bug
Maconellicoccus hirsutus, (also known as the pink, grape or hibiscus mealybug) is a pest of many plants, trees, and shrubs. It infests hibiscus, citrus, coffee, sugar cane, annonas, plums, guava, mango (although, mango mealybug is more problematic), okra, sorrel, teak, mora, pigeon pea, peanut, grapevine, maize, asparagus, chrysanthemum, beans, cotton, soybean, cocoa, and many other plants. The pest forms colonies on the host plant, and if left undisturbed, the colonies will grow into large masses of white waxy coverings on branches, fruiting structures, leaves, and even whole plants, including large trees.
Өмір циклі
Ересекті еркек пен әйел гибискус қапшағы 3 мм-дей ұзындықта. Әйелдер денелері ақ шамдастықпен жабылған қызғылт түсті. Олар қанаты жоқ, жұмыртқа тәрізді, ақ майлы балауыз массасымен қапталған. Аталықтардың екі қанаты, екі ұзын құйрығы бар, олар ұша алады. Ересекті аналық жұмыртқаны ақ балауыздан жасалған қапқа салады. Жұмыртқалар бастапқыда қызғылт-сары түсті болады, бірақ жетілгеннен кейін қызғылт түске айналады. Жұмыртқаның дамуы 3 - 9 күн аралығында өтеді. Жұмыртқалар ұзындығы 0,3-ден 0,4 мм-ге дейін, бір қапқа 654 жұмыртқадан тұрады. Жұмыртқа баспалдағында гибискус ең оңай желмен таралады. Жұмыртқаға жабысатын балауыз жануарлар мен адамдарға оларды тасымалдауға мүмкіндік береді. Ұрғашы болмаған жағдайда партеногенез арқылы көбейе алады. Жаңадан шыққан нимфалар жыртылдақ деп аталады және өте қозғалысшыл. Олар қожайынның үстінен, әсіресе өсіп келе жатқан жұмсақ бөліктерге таралуы немесе жел, адам немесе жануарлар алып кетуі мүмкін. Нимфалық сатылар әйелдерге ұқсас, бірақ әйелдер үш, ал ерлер төрт сатыда болады. Аталықтардың соңғы сатысы - бұл белсенді емес кезең, оның қанаттары құмшаң балауыздан жасалған коконның ішінде болады. Нимфалық кезең 30 күнге дейін созылуы мүмкін. Гибискус көбелектісі 23 - 30 күнде өмір сүреді. Зертханалық жағдайда жылына 15 ұрпақ пайда болуы мүмкін.
Both female and male adult hibiscus mealybugs are about one eighth inch (3 mm) long. Female bodies are pink in color with a white waxy covering. They are wingless and appear as ovoid shapes covered by a mass of white mealy wax. Males have a pair of wings and two long waxy tails and are capable of flight. The mature female lays eggs in an egg sack of white wax, usually in clusters on the twigs, branches, and bark of the host plant, and also on the plant's leaves and terminal ends. Eggs are initially orange in color but turn pink on maturity. Egg development takes between 3 and 9 days. Eggs are minute, varying from 0.3 to 0.4 mm in length and number as many as 654 eggs per sack. In its egg stage, the hibiscus mealybug disperses most easily by wind. The wax, which sticks to each egg, also facilitates passive transport by animals or man. Reproduction may occur by means of parthenogenesis in the absence of the male. Newly hatched nymphs are called crawlers and are very mobile. They may disperse over the host, especially toward tender growing parts, or be carried away by wind, man, or animals. The nymphal stages appear much like the female in form, but the female nymphs have three instars, while male nymphs have four instars. The last instar of the male is an inactive stage with wing buds within a cocoon of mealy wax. The nymphal stages may last for as long as 30 days. The hibiscus mealybug can complete its entire life cycle in 23 to 30 days. Under optimum laboratory conditions, there can be as many as 15 generations a year.
Тиімділігі мен таралуы
Бұл өсімдіктің жапырақтары мен бұталары бұзылып, өсіп жетіспей, кейде өліп кетеді. Жапырақтарында вирустардан зақымдалғанға ұқсас, ерекше иіліп тұрған жапырақшалар бар. Қатты зақымдалған өсімдіктер интернодтардың қысқаруына әкеліп соғады немесе "жұмбақты" көрініске ие болады. Бұл өсімдіктің жапырақтары мен сабақтарында көк шөптің қатты бөлінуі нәтижесінде қара, көк шөп пайда болуы мүмкін. Жемістерге жұққан кезде олар толықтай ақ шашты қабықпен қапталуы мүмкін. Жәндіктің құлап кетуіне немесе жемістің құрғап, кеуіп қалған күйінде қалуы мүмкін. Егер гүлдер гүлденсе, жемістер нашар піседі. Анар, картоп, кейбір шөптер сияқты өсімдіктерде зиянкестер тамыр жүйесіне шабуыл жасайтындығы мәлім. Бұл зиянкес әлемнің тропикалық аймақтарында, соның ішінде Азия, Таяу Шығыс, Африка, Австралия және Океанияда кездеседі. 1912 жылы Үндістаннан Мысырға, ал 1984 жылы Гавайиге гибискус көбелектілері келді. Ақырында, 1990 жылдары Гренада, Тринидад және Сент-Китс аралдарында пайда болды. Бұл Кариб теңізіндегі өте қауіпті зиянкес, ол көптеген экономикалық маңызды қожалықтарға шабуыл жасайды және Кариб теңізіндегі ауыл шаруашылығы мен сауда-саттықты бұзады. Қанаты жоқ бауырымен жорғалаушылар, әйелдер және қыздар жақын маңдағы далада өсетін басқа өсімдіктерге жету үшін жер бетінен қысқа қашықтыққа ұшып барады. Агроөнеркәсіптің де зиянкестердің таралуына себепкер екені белгілі. 2002 жылы бұл түр Калифорния, Мексика, Орталық Америка және Флоридаға тараған. Ересектегі аналық мелибуг еркектерге өте тартымды әйел жыныстық феромоны ретінде жұмыс істейтін екі қосылысты шығарады. Фермонды аталарды тұтқындауға немесе даладағы қызыл гибискус балдырларының бар екендігін көрсетуге қолдануға болады.
As it feeds, the hibiscus mealybug injects into the plant a toxic saliva that results in malformed leaf and shoot growth, stunting, and occasional death. Leaves show a characteristic curling, similar to damage caused by viruses. Heavily infested plants have shortened internodes leading to resetting or a "bunchy top" appearance. A heavy, black, sooty mold may develop on an infested plant's leaves and stems as a result of the mealybug's heavy honey dew secretions. When fruits are infested, they can be entirely covered with the white waxy coating of the mealybug. Infestation can lead to fruit drop, or fruit may remain on the host in a dried and shriveled condition. If flower blossoms are attacked, the fruit sets poorly. In plants such as peanuts, potatoes, and some grasses, the pest has been reported to attack the root systems. This pest occurs in most tropical areas of the world, including Asia, the Middle East, Africa, Australia, and Oceania. The hibiscus mealybug arrived in Egypt from India in 1912 and in Hawaii in 1984. Finally, it appeared in Grenada, Trinidad, and St. Kitts in the 1990s. It is a very serious pest in the Caribbean where it attacks many hosts of economic importance and disrupts Caribbean agricultural trade and commerce. Wingless crawlers, nymphs, and females have been known to travel short distances over the ground to get to other host plants in adjoining fields. Agricultural commerce is also responsible for the pest's spread. The species had spread to California, Mexico, Central America and to Florida in 2002. The adult female mealybug produces a blend of two compounds that function as a female sex pheromone, highly attractive to males. The pheromone can be used to trap males or to indicate the presence of a population of pink hibiscus mealybugs in the field.