Кіріспе

Canticum Sacrum ad Honorem Sancti Marci Nominis - 1955 жылы Игорь Стравинский (18821971) "Венеция қаласына, оның қамқоршысы, Марко, елшіге" құрмет көрсету үшін жазған 17 минуттық хорлық оркестрлік шығарма. Бұл шығарма стильдік жағынан әртүрлі, неоклассикалық стильден бастап эксперименталды жаңа техникаға дейін. Екінші бөлім "Аквило, шабуыл" - Стравинскийдің тоналды қатарға негізделген бірінші бөлімін білдіреді. Көбінесе "Canticum Sacrum" деп қысқартылса да, шығарманың толық атауы Canticum Sacrum ad honorem Sancti Marci Nominis немесе Canticle to Honor the Name of Saint Mark.

Оркестрлеу

Canticum Sacrum тенор және баритон солистеріне, аралас хорға және 1 флейтадан тұратын оркестрге (ол тек екінші бөлімде ойнайды), 2 гобойға, cor anglais, 2 фасонға, контрафасонға, 3 C-дегі кернейге, C-дегі бас кернейге, 2 тенор тромбондарға, бас тромбондарға, контрабас тромбондарға, органға, арфаға, виолаларға және контрабасларға арналған. Кларнет, мүйіз, скрипка, виолончель дегендердің бәрі жоқ. Canticum Sacrum - Стравинскийдің органды қолданған жалғыз шығармасы. Оның қолданылуы - Марко базиликасының дәстүрлеріне арналған көптеген құрметтердің бірі.

Құрылымы

Canticum Sacrum бес бөлімнен тұрады (немесе бөлімдер, өйткені олардың барлығы атакка), сонымен қатар кіріспе арнау (тексттік, құрылымдық және стильдік жағынан, шығарманың қалған бөлігінен бөлек). Бұл шығарма циклдік және хиастикалық: бесінші бөлім бірінші бөлімнің қаз-қалпында дәл кері қарай өзгергенін көрсетеді. Екінші және төртінші бөлімдер сололық дауысты пайдалану арқылы байланысты, ал орталық үшінші бөлімде (әлемдегі ең ұзақ) ішкі ABA құрылымы бар. Бұл қимылдардың ұзындығы 36, 48, 156, 57 және 39 такта (бесінші қимыл ретроградқа үш такта қосып, соңғы амин жасайды). Оның құрылымы өте күрделі, симметриялы, пропорциялық және тепе-тең. 3-ші қозғалыс 1 және 5-ші қозғалыспен қайталанатын орган тармақтарын қолдану арқылы, ал 2-ші және 4-ші қозғалыспен жалпы dodecaphony қолдану арқылы байланысты. Кейбір сыншылар Canticum Sacrum базиликаның құрылымымен тығыз байланысты екенін, Стравинскийдің бес негізгі бөлімі тікелей Марко шіркеуінің бес күмбезімен байланысты екенін айтады. Ғимараттың орталық күмбезі де, Canticum Sacrum орталық қозғалысы да ең үлкен және ең үлкен құрылым болып табылады. Сонымен қатар, бұл қозғалыста Стравинский үш христиандық ізгіліктерді бейнелеуді таңдайды (Иман, Үміт және Қайырымдылық) мүмкін, Мәсіхті қоршаған ізгіліктерді бейнелейтін Киелі Марк шіркеуінің орталық күмбезіне сәйкес келеді. Әр қозғалысты ұқсас салыстырулар, құрылымдық және мәтіндік салыстырулар жасауға болады. Мысалы, 1 және 5-ші қозғалыстар екеуі де Марқа Ізгі хабарынан үзінділер болып қана қоймай, осылайша жұмысты оның қамқоршысы және шіркеуіне берік қосады, сонымен қатар олар пайғамбарларды және шәкірттерді бейнелейтін бірінші және бесінші күмбездердің тақырыптарын қайталайды.

Тарих

Стравинскийдің Венеция қаласы мен беделді Венеция биенналесімен ұзақ уақыттан бері ерекше қарым-қатынасы болды. 1925 жылы ол өзінің фортепиано сонатасын ISCM World Music Days-те орындады, ал 1934 жылы өзінің ұлымен бірге Каприччоны соло ретінде Венеция биенналесінің бөлігі ретінде жүргізді. Стравинский тіпті Венецияда Сан-Микеле аралында жерленген, оны 1910 жылы "От құсы" комиссияларымен халықаралық атаққа жеткізген Сергей Дягилев сияқты. Стравинскийдің Сент-Марк акустикасымен тікелей тәжірибесі болмаған.

Қабылдау

Стровинскийдің өзі 1956 жылы 13 қыркүйекте Венециядағы Марко соборында болған алғашқы қойылымды жүргізді. Ол 74 жаста еді. Time журналы өзінің шолуын "Кафедральдағы кісі өлтіру" деп атады, бірақ бұл жала композицияның өзіне емес, спектакльге бағытталған болуы мүмкін. Стравинский үшін Еуропа полифониясының таңғы сәті - осы заманның үзіліп бара жатқан қоғамның ұятқа қалған ақыл-ойының күрделі реакциясынан гөрі - ең басты шындыққа - әшекейсіз, тіпті қатал шындыққа - әлдеқайда жақын болды. "Оны ертедегі полифонисттердің тікелей тәсілдері ынталандырады, оларды гармониялық әсерлер кедергі жасамайды, өйткені олардың эмоционалды шартталған гармониялық стилі, әртүрлі дәрежеде оның ертедегі музыкасында айқын болды, енді оған ешқандай қызығушылық танытпады".