Кіріспе

Sankt Georg - Австрия-Венгрия әскери-теңіз флотының үшінші және соңғы бронетанк крейсері. Ол Пола арсеналында салынған. Оның кілі 1901 жылы наурыз айында салынды, ол 1903 жылы желтоқсанда іске қосылды және 1905 жылы шілдеде аяқталды. Оның конструкциясы бұрынғы бронекерге негізделген, негізгі жетістіктері - күшті қару-жарақ. Sankt Georg, киелі Георгийдің атымен аталды, екі пулядан, бес пулядан және төрт пулядан тұратын негізгі батареямен қаруланды. Санкт-Георг бейбіт өмірінде жаттығу және резервтік эскадрильяларда қызмет етті, әдетте император Карл VI-мен кезектесіп. 1907 жылы сәуір мен мамыр айларында Санкт-Георг Солтүстік Америкадағы алғашқы ағылшын колониясын еске алу үшін АҚШ-тағы Джеймстаундағы көрмеге қатысты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде австро-венгерлік флот негізінен белсенді емес болып қалды, бірақ ол 1915 жылы мамыр айында Италия жағалауын бомбалады. 1917 жылы ол Отранто бөгетіне шабуыл жасаған австро-венгерлік күштерді қолдады. Отранто бұғазы шайқасында Санк-Джорджтың сахнаға келуі британдық, француз және итальяндық күштерді біріктіруге мәжбүр етті. 1918 жылдың ақпан айына қарай "Санкт-Георг" және басқа да бірнеше әскери кемелердің экипаждары соғыстан және ұзақ уақыт әрекетсіздіктен шаршады, бұл Каттаро бүлігіне әкелді. Көтеріліс тез басылды, бірақ Sankt Georg және басқа бірнеше кеме кейіннен қызметтен шығарылды. Сен-Жермен мен Лей келісімінің шарттарына сәйкес, Сен-Жорж Ұлыбританияға соғыс жүлдесі ретінде берілді. 1920 жылы ол итальяндық кеме бұзушыларға сатылып, кейіннен бұзылып тасталды.

Дизайн

1880-ші жылдардың аяғында Австрия-Венгрия әскери-теңіз флоты француздық Jeune École (Жас мектеп) идеяларын тәжірибеден өткізе бастады, бұл арзан торпедалық қайықтар флоты қымбат әскер кемелерінің флотына қарсы жағалауды тиімді қорғауы мүмкін деп болжады. Сол кездегі австро-венгерлік Marinekommandant (Көмеңгерлік әскер-деңізенің қолбасшысы) Вицеадмирал (Вице-адмирал) Максимилиан Даублебский фон Стернек стратегияны қабылдау туралы шешім қабылдады, ол "торпедалық кеме флотилияларын қолдау үшін" "торпедалық керуендер" деп аталатын крейсерлерді салуды қамтыды. Бірақ 1891 жылы Стернекке қарсы болғандар бірігіп, оны жаңа капиталды кемелерді салуға мүмкіндік беру үшін крейсер құрылысын кейінге қалдыруға мәжбүр етті. 1899 жылы әскери-теңіз флоты "Ram Cruiser E" деп аталатын келесі бронекерді жоспарлай бастады. Сол жылдың шілде айында дайындалған бастапқы жоба Каизер Карл VI-ге қарағанда қосымша қос пушканы қосалқы батареяда қосу арқылы кішігірім жақсаруды білдірді. 1900 жылдың сәуірінде жобалау құрамы екінші реттік пулялардың калибрін көбейту мүмкіндігін қарастыра бастады, бірақ жоғары офицерлердің көпшілігі 15 см-лік пуляларды жылдам атуды ұнатады. Екі жаңа ұсыныс берілді, екеуі де 15 см-лік пушкаларды сақтады; біріншісі Каизер Карл VI үшін пайдаланылған негізгі батареяның бір пушкалы мұнарасы орнатылды, бірақ қосалқы пушкаларды алдыңғы кеменің казематтарынан гөрі жоғарғы палубадағы орталық батареяға, контур мұнарасының артқы жағына көшірді. Екінші ұсыныста негізгі батареяның екі бұрышын алдыңғы жақтағы қос бұрыштармен, ал қосалқы бұрыштарын артқы жақта орналастырған. Италиялықтардың құрамында ұшақтар мен мылтықтар болғандықтан, австро-венгерлер кіші мылтықтарды таңдауға шешім қабылдады. Содан кейін 19 см-лік пушканы қамтитын басқа жоба ұсынылды; компромисс ретінде ол 15 см-лік пушкалардың төртеуін сақтады, олар негізгі палубадағы казематтарға пушка мұнараларының қасында орналастырылды. Екі 24 см-лік пушка алдыңғы екі мұнараға орнатылған, ал бір 19 см-лік пушка артқы мұнараға орнатылған. Кеме ортасындағы казематта тағы төрт 19 см-лік пуля орнатылды. Бұл ұсыныс мақұлданды және Sankt Georg крейсері аталды. Аяқталған дизайн Кайзер Карл VI-ге қарағанда елеулі жақсаруды білдірді; Санкт-Джордж өзінің алдыңғы кемесіне қарағанда әлдеқайда ауыр қаруланумен қатар, бұрынғы кемеде қолданылған Харви болаттан гөрі Крупп бронясын қолдану арқылы жылдам және жақсы қорғалған.

Жалпы сипаттамалары мен машиналары

Санк Георг су деңгейінде ұзақ және жалпы ұзындығы ұзын болды. Оның арқаны және жобаланғандай толық жүктемеге дейін ауыстырылды. Оның экипажы 630 офицер мен сарбаздан құралған. Санкт-Георгқа бақылау үшін екі бағана орнатылған. Рульді басқару бір рульмен басқарылатын. Кеме қозғалтқышы екі 4 цилиндрлі үш есе кеңейтілетін бу қозғалтқыштарынан тұрады. Буды 12 көмiрмен жұмыс iстейтiн, орта сызықта үш түтікке қосылған Яроу су құбыры қазандығы қамтамасыз ететiн. Қозғалтқыштардың максималды жылдамдығы - 248 км/с. Оның толық қуаты сынақтарында көмірді сақтау нормаға дейін жетті. Соңғысы кемені жылдамдықпен жүзуге мүмкіндік берді .

Қару-жарақ және бронь

Sankt Georg екі үлкен калибрлі және бірнеше орташа калибрлі қарудан тұратын негізгі батареямен қаруланды. Ол екі G. L/40 S. пішінін орта сызықтағы екілік мұнарада алып жүретін. Бұл қарулар оққа қарсы оқты жылдамдығымен , ең көп қашықтықта әр қаруы, өндірілген Шкода Works, қамтамасыз етілген қырық жоғары жарылғыш және қырық бронебойный снаряды. Қарулар электрлік бағыттағы мұнараларда орналастырылып, 20°-ға дейін көтеріліп, -4°-ға дейін төмендеуге мүмкіндік берді. Бес G. L/42 және төрт L/40 пулеметтері, барлығы жеке-жеке казематаларда орнатылған, G. L/42 бір мұнараға орнатылған, оның шабуылдық қарулануын толықтырды. Sankt Georg әрқайсысы 19 см-лік пулялар үшін 120 раундты, ал 15 см-лік пулялар үшін 180 раундты алып жүреді. Тоғыз L/45 пулеметтер батареясы, алты L/44 тез атылатын пулеметтер (QF) және екі L/33 QF пулеметтер торпедалық қайықтардан жақын қашықтықтан қорғаныс жасады. 7 см-лік пулялардың нақты калибрі минутына жиырма рет атылатын, әр пуля 400 рет оқ-дәрімен қамтамасыз етілетін. 4,7 см-лік пулялар минутына 25 рет атылады және әдетте 500 рет оқ атылады. Ол бірнеше кіші қару-жарақ, соның ішінде екі автомат және екі L/18 десанттық пулеметтер алып жүретін. 1916 жылы бір Škoda 7 см K10 ұшаққа қарсы пулемет орнатылды. Санк Георг кемесі екі торпеда түтігімен жабдықталған. Кемені қорғауға арналған негізгі броньды белдіктің ортаңғы бөлігі қалың, ол оқ-дәрі мен машиналар қоймаларын қорғады, ал екі шетінде қысқартылды. Қап-қара брондалған қалқалар екі жағынан да қалың болды. Оның қалың қақпағы бар. Оның екі оқ мұнарасының қалыңдығы 210 мм, ал басқару мұнарасының қалыңдығы екі жақты.

Қызмет тарихы

1901 жылы 11 наурызда "Санкт-Джордж" кемесінің іргетасы "Пола" арсеналында қаланды. Ол 1903 жылы 8 желтоқсанда суға жіберілді және 1905 жылы 21 шілдеде аяқталды. "Санкт-Георг" әскери қызметіне кіріскеннен бастап, үш "С" кемесімен бірге оқу эскадрильясында жиі қызмет етті, бірақ ол эскадрильяда "Кайзер Карл VI" бронекрейсерімен ауысып жүрді. Жыл сайын жазғы оқу кестесі аяқталғаннан кейін оқу эскадрильясының кемелері жартылай дайындық жағдайында өткізілетін резервтік эскадрильяға демобилизацияланды. 1907 жылы сәуірде Sankt Georg және қорғалған крейсер Америка Құрама Штаттарына Джеймстаундағы көрменің, Джеймстаундағы колонияның 300 жылдығының мерейтойына, Америкадағы алғашқы тұрақты ағылшын қонысының атынан Австрия-Мажарстанға жіберілді. Джеймстаундағы мерекеден басқа, Санкт-Джордж сапар кезінде Аннаполис пен Нью-Йоркке де барды. Аустрия-Мажарстан делегациясынан басқа халықаралық флотта Ұлыбритания, Жапония, Германия, Франция, Италия және басқа да бірнеше елдердің әскери кемелері болды. Іс-шара 26 сәуірде басталды және келесі екі аптада көптеген кемелердің, соның ішінде Sankt Georg экипаждары түрлі желкен және ескіру жарыстарында жарысты. Он сегіз жарыстың ішінде Sankt Georg командасы алты орында тұрып, екеуінде жеңіске жетті.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1914 жылы 28 маусымда Сараевода Австрия-Мажарстанның мұрагері эрцгерцог Франц Фердинандты өлтірді; бұл өлтіру шілдедегі дағдарысты және бір айдан кейін 28 шілдеде басталған Бірінші дүниежүзілік соғысты туғызды. Жерорта теңізінің дивизиясына тағайындалған неміс шайқас крейсері Австрия-Мажарстан флотының қорғауын сұрады, сондықтан адмирал Антон Хаус флотты, соның ішінде Санк Георгты, 7 тамызда өзінің неміс одақтасына көмек көрсету үшін оңтүстікке жіберді. Гобеннің қолбасшысы адмирал Вильгельм Сучон, австро-венгерлік қозғалысты Гобенді қуып жүрген Британдық Жерорта теңіз флотын алаңдату үшін қолданған; Сочон оның орнына өз кемесін Осман империясының Константинополіне алып барды. Санк Георг пен флоттың қалған бөлігі британдық әскерлермен жолықпай, портқа оралды. Италияның 1915 жылы 23 мамырда Орталық державаларға қарсы соғыс жариялауынан кейін бүкіл австро-венгерлік флот итальяндық жағалаудағы нысаналарды бомбалауға дайындалды. Sankt Georg операцияға қатысқан; екі торпедалық қайықпен бірге Римини қаласын бомбалады. Ол теміржол көпірін зақымдады және итальяндық әскерлерге қарсы шықпады. Содан кейін австро-венгрлер өздерінің стратегиясына қайта оралды. Хаус, шешуші шайқас басталғанға дейін итальяндық флоттың сандық басымдығын азайту үшін торпедалық қайықтар мен миналарды пайдалануға болады деп үміттенді. Соғыстың басым бөлігінде "Санкт Георг" крейсерлік флотилияға тағайындалды және Каттаро базасында болды, бірақ ол шабуылдау операцияларының басым бөлігін жүргізген жаңа корабльдермен жұмыс істеуге тым баяу болды.

Отранто бұғазындағы шайқас

1917 жылы 15 мамырда Отранто бұғазындағы шайқаста Санк-Георг капитан Миклош Хорти, , және командалық еткен үш жеңіл крейсерді қолдауға жіберілді. Достасқандардың қорғанысына шабуыл жасағанда, үш крейсер солтүстікке қарай бұрылып, британдық және итальяндық әскери кемелерге қарсы шықты. Олардың ішінде британдық крейсер Хорти де болды. Аустрия-Мажарстан Sankt Georg соғыскерлері әлсіз одақтастардың крейсерлерін қиып, оларды жояды деп үміттенді. Санк Георг шайқасқа қатысу үшін жүзіп бара жатқанда, Новара Дартмуттан оқ атудан зақымданып, оның жылдамдығын едәуір төмендетті. Ол тез арада бұзылып кетті, бірақ сол уақытта 11:00 -ден кейін одақтас әскери кемелердің көпшілігі Аустрия-Мажарстанның күшейткіштерінен түтінді көктемге байқай отырып, жекпе-жекті тоқтатты. Сол кезде Санкт-Георг әлі де алыс жерде болатын. Дартмут пен басқа одақтас кемелер кері шегінген кезде, бірнеше итальяндық эсминецтер зардап шеккен Новара мен оның бауырлары кемелеріне шабуыл жасауға жақындады. Аустрия-Мажарстанның күшті атысы оларды қуып жіберді, ал 12:07 -ге дейін олар ағылшын-итальяндық кемелермен бірге кері шегінді. Сент-Джордж келді, Саида Новараны портқа қайту үшін сүйретіп алды. Төрт крейсер алдыңғы қатарға жиналды, Sankt Georg - қатардың соңғы кемесi, қалған үш кемені қорғайды. Түстен кейін, жағалауды қорғаудың ескі кемесі мен тағы үш торпедалық қайық эскортты күшейту үшін кемелерге қосылды.

Каттаро көтерілісі

1918 жылдың басында Каттародағы бірнеше әскери кемелердің, соның ішінде Санк Георгтың да ұзын мерзімдегі белсенділігі бітпеді. Бұл кезде "Санкт-Георг" крейсер флотилиясының флагманы болды, оған контр-адмирал Александр Ханса басшылық етті. 1 ақпанда Санк-Джордж кемесімен басталған Каттаро көтерілісі басталды. Кемеде болған оқиғаға байланысты, бір әскери қызметші кеме басшысын атып, ауыр жарақаттады. Олар тез арада император Карл VI және порттағы басқа да ірі әскери кемелерді өз бақылауына алды. Екіпаж мүшелері бүлікке қарсылық көрсетті; Санк Георгтың радио операторы флоттың қалған бөлігіне бүлік туралы хабарлауды жіберуге жол бермеді, ал белсенді кемелердің экипаждары бүлікке қарсы болды. Кемеде болған көтерілісшілер мен лоялистердің кемелерінің арасында қақтығыс басталды: эсминец Санк-Георгта торпеда құбырларын жаттықтырып, Ханза штабының бастығы шақырғанға дейін. Гельголандтың командирі Эрих Гейслер де кемедегі торпедаларды дайындау үшін қозғалды, бірақ Санк Георгтың артиллериялықтары 24 см-лік пулеметтерін Гельголандқа бағыттады, бұл Гейслерді кері шегінуге көндірді. Көтерілісшілер ұзақ уақытқа созылған демалыстан бастап соғысты тоқтатуға дейінгі талаптарды ұсынды, бұл талаптар АҚШ президенті Вудро Вильсонның он төрт тармағына негізделген. Келесі күні көтерілісшілердің көптеген кемелері күш-жігерін тастап, ішкі порттағы адал әскерлерге қосылды; алдымен жеңіл крейсерлер мен торпедалық қайықтардың көпшілігі көтерілісшілердің қаруларынан құтылды, содан кейін бірнеше басқа үлкен кемелер. Күннің кеш кезіне дейін "Санкт-Джордж" кемесі мен бірнеше эсминецтер мен торпедалық қайықтардан басқалары көтеріліске шықпады. Тек 3 ақпан күні таңертең ІІІ дивизияның әскерлері келгеннен кейін ғана көтерілісшілердің соңғылары берілуге көндірілді. Басшылармен сот тез басталды және төрт адам, соның ішінде Санк-Джордждың атқарушы офицерін атып өлтірген теңізші де өлім жазасына кесілді.

Тағдыр

Каттаро бүлінелісінен кейін, Аустрия-Мажарстан әскери-теңіз флотының ескірген әскери кемелерінің көпшілігі, соның ішінде Sankt Georg, бос әскери кемелердің санын азайту үшін қызметтен шығарылды. 1918 жылы 3 қарашада Австрия-Мажарстан үкіметі Италиямен Вилла-Джиусти келісімін жасады, бұл олардың қақтығысқа қатысуын тоқтатты. Соғыс аяқталғаннан кейін Сен-Жермен-эн-Лай келісімінің шарттары бойынша Сант-Джордж Ұлыбританияға соғыс жүлдесі ретінде берілді. Содан кейін ол Италиядағы кеме бұзушыларға сатылып, 1920 жылдан кейін қоқыс бөлшектеріне бөлінді.