Кіріспе

Ауыр NP ауысу - белгілі бір жағдайларда "ауыр" есімдік сөз тіркесін (NP) оның каноникалық позициясынан оңға қарай қайта реттеуді (ауыстыруды) қамтитын операция. NP-нің ауырлығы оның грамматикалық күрделілігіне байланысты анықталады; ауысудың болуы немесе болмауы сөйлемнің грамматикасына әсер етуі мүмкін. Росс (1967) ауыр NP ауысудың қасиеттерін жүйелі түрде зерттеген алғашқы адам деп саналады. NP ауысуы термині NP қозғалысы тұрғысынан процесті сипаттайтын трансформациялық грамматиканың теориялық шеңберінен шыққанмен, басқа шеңберлерде жұмыс істейтін лингвистер де бұл терминді қолданады. НП детерминерлік фраза (ДП) ретінде талданатын синтаксиске қатысты тәсілдерде ауыр НП ауысуы ауыр ДП ауысу деп аталады.

ҰБ-ның ауырлығына ықпал ететін факторлар

Салмақтықтың немесе ауырлықтың ертедегі байқаулары тілдерде беймәлім түрде қалыптасатын ырғақты сезімге, яғни сөз тіркесіндегі қысқа элементтерден ұзын элементтерге көшуге деген өсу үрдісіне байланысты. Бұл алғашқы байқауларда екі құрамдас бөліктің мөлшері әр түрлі болғанда, кіші құрамдас бөлік әдетте ұзыннан бұрын болады. Бұл байқау жақында "соңғы салмақ принципі" деп аталды. Әдебиетте салмақтың немесе ауырлықтың көптеген түрлі анықтамасы ұсынылады, мысалы NP-дегі сөз саны (NP-нің ұзындығы), NP-дегі түйіндер саны және жалпы фразеологиялық түйіндер саны. Салмақтылыққа қатысты басқа байқаулар:

NP-нің бөлінуі

Чомскийдің (1975) айтуынша, жанама объектінің ажыратылуы тікелей объектінің күрделілігімен анықталады. "Табиғи қалыптасу" сөздің ұзындығына емес, зат күрделілігіне байланысты анықталады. мысалы: "Олар бүліктің барлық басшыларын алып келді" деген сөз "Мен көрген адамды алып келді" деген сөзден гөрі табиғи көрінеді. Чомскийдің (1975) айтуынша, конститутция [мен көрген адам], конститутциядан [төңкеріс басшыларының барлығынан] қысқа болса да, күрделірек.

NP-нің салыстырмалы салмағы

Поствербальдық құрамдас бөліктердің салыстырмалы салмағы олардың ретін өзгертеді, NP сияқты бір құрамдас бөліктің салмағы емес. Бір зерттеуде NP ұзындығы мен күрделілігіне қарамастан, NP айналадағы материалдан кем дегенде 4 сөз ұзын болмаса, ауыспайтыны анықталды. Мысалы: Каноникалық сөз тіркесі, мен NP-ге бердім [сатып алу өте қиын болған құнды кітап] PP [Марияға], NP келесі препозициялық сөз тіркесі (PP) -ден 4 сөзден артық болғандықтан, ауыр NP-ді сөз тіркесі аяғына ауыстыруы ықтимал.

NP-ді ерте немесе кеш тіркеу

Ертедегі бірден құраушы элементтердің теориясы (EIC) сөз реті өзгеруін сөз тіркесі деңгейінде түсіндіруге тырысады немесе қарапайым түрде "ең қиынды соңғыға қалдыру" әдісі. Құралымдар синтаксистік топтастырылған, сондықтан оларды тез және тиімді түрде тану және өндіру мүмкін. Талдаушы VP және оның тікелей құрамдас бөліктерін талдау керек, содан кейін тыңдаушының барлық құрамдас бөліктерді қаншалықты ерте анықтай алатынын есептеу керек. Мысалы: EIC-ге сәйкес, [Мен 1 - 2 Мэриге 3 - 4 - өте қиын табылған құнды кітапты бердім] деген сөз тіркесін есте сақтау оңай, өйткені бұл сөз тіркесінде барлық IC-ді табу үшін 4 сөз (астындағы сандармен көрсетілген) қажет. Мұны [Мен 1 2 құнды 3 кітапты 4 бергенім үшін 5 өте қиын болды 8 табуға 9 табуға 10 11 Мэри], барлық IC табу үшін 11 сөз қажет. EIC-тің пікірінше, бірінші мысалға көбірек көңіл бөлінеді, өйткені оны түсіну оңай. EIC теориясы сонымен қатар сөздің және құраушыларының реті тілдік жағынан әр түрлі болады және тілдің басы соңғы (япон және корей тілдері сияқты) немесе басы бастапқы (ағылшын тілінде сияқты) болуына байланысты болады деп болжайды.

Жаңа ақпарат ескі ақпараттан бұрын

Прагматикалық әсерлер NP ауысуына әсер етеді деп ойланған. Бұл теорияға сәйкес, элементтер реттелген, сондықтан болжауға болмайтын мазмұн (жаңа немесе маңызды ақпарат) болжауға болатын мазмұннан (ескі немесе маңызды емес ақпарат) бұрын болады.

Неміс тілінде NP ауысуы

Неміс тіліндегі сөздердің реті өзгермелі және икемді, әрі бай икемді жүйеге негізделген. NP және PP қайта орналасуы ағылшын тіліндегіге ұқсас болуы мүмкін, мысалы [NP PP V] немесе [PP NP V]. Неміс тілінде соңғы етістіктің оң жағындағы тікелей НП объектісі рұқсат етілмейді. Төмендегі мысалдар ауыр NP және PP-нің қайта орналасуын көрсетеді. Неміс тілінде әртүрлі ретімен сөйлеуге болады, өйткені сөздердің реті басқа тілдерде, мысалы ағылшын тілінде, қатаң емес.

Қатты NP ауысуының қозғалысын талдау

Үлкен NP ауысуын қозғалыс ретінде қарастыратын талдаулар үшін, ауыр NP-ді қарастырған кезде екі түрлі ауысулар бар: бірі оңға қарай қозғалыс, екіншісі солға қарай қозғалыс.

Оңға қарай қозғалыс ретінде NP ауысуы

Бірінші және ең дәстүрлісі - "ауыр" НП объектісі сөйлемнің соңына оңға ауысқанда. Бір теорияға сәйкес, егер ол етістіктің үстінен өтпесе, күрделі NP оңға қарай ауысады. Басқа теорияда "жеңіл" жанама заттың солға қарай қозғалуы туралы айтылады. Бұл теорияға сәйкес жанама нысан етістіктің қозғалысына тәуелсіз жоғары спецификаторлық орынға, етістіктің жанында және тікелей нысанның алдында сол жаққа жылжытылады, ауыр NP-ді орнында қалдырады. Бұл синтаксистік ағаш ауыр NP оңға қарай қозғалуының мысалын көрсетеді. Менің Детройттегі бай ағайымның бүкіл сайлау округі "вик-президенттің" қосымшасы ретінде "өткінші" болды. Бұл ағаш синтаксистің белгілі бір стилін, негізінен X bar теориясын пайдалана отырып жасалды.

Сол жаққа қарай жылжығанда NP ауысуы

Төмендегі синтаксистік ағаш "жеңіл" жанама объектінің солға қарай қозғалуының мысалын көрсетеді. Көшедегі құрамдас бөлік өзінің шағын шартты ортадағы орнынан тікелей объектінің артында жоғары функционалдық спецификаторлық позицияға "ауыр NP" қалдырып, "ауыстырып" кетті. Бұл синтаксис ағашы синтаксистің белгілі бір стилін, негізінен X bar теориясын пайдалана отырып жасалды.