Кіріспе

Лиер шайқасы (Slaget ved Lier) 1814 жылы 2 тамызда Швеция мен жаңа тәуелсіз Норвегия арасында 1814 жылғы швед-норвегия соғысының бір бөлігі ретінде өтті. Бұл шайқас соғыстың алғашқы ірі іс-әрекеті болды, онда швед күштерінің саны Норвегияның қоршауына шабуыл жасауға тырысты; Норвегияның жеңісі норвегиялық әскерлердің моральін көтеру үшін маңызды рөл атқарды. Бұл Наполеон соғыстары кезінде Лиерде екінші рет шайқас болды, біріншісі 1808 жылы болды.

Швед жоспары

Генерал-майор Карл Понтус Ганнға Норвегияның Конгсвингер қаласына өздерінің флангтарын ашпай, елдегі басқа жерлерде орналасқан норвегиялық әскерлерді Конгсвингерге тарту үшін стратегиялық тұрғыдан орналасқан қаланы қорғауға бұйрық берілді. Бұл Норвегияның басқа жерлерін уақытша әлсіретіп, швед әскерлеріне басқа жерлерде шабуыл жасау мүмкіндігін береді. Бұл жоспарды мұрагер ханзада Жан Батист Бернадот жасаған.

Өмірбаян

31 шілдеде швед әскерлері генерал-майор Карл Понтус Ганнның қолбасшылығымен Норвегия шекарасынан Ейдског маңында өтті. Күш Вестерботтен полкінен бір Jäger және үш жаяу әскер батальонынан, сондай-ақ Вярмланд полкінен бір батальоннан құралған; барлығы 1500 адам. Бұл Кристиан Фредерикке шведтердің алға жылжуына қарсы қорғаныс жасау үшін Холандтан әскерлерді Эйдскогқа баруға бұйырды. Генерал-майор Ганнның әскерлері Конгсвингерге қарай негізгі жолды соққыға ұшыратып, Матрандтағы норвегиялық форпосттардың ерте қарсылығына тап болды. Норвегиялық авангард шведтерге қарағанда әлдеқайда әлсіз болғандықтан, олар тез артқа тартылды және швед күштері Бренна, Малмер және Прамхус жолынан қашықтықта қоныстанды. Норвегиялық авангард Конгеторпқа кері шегінді, онда олар лейтенант С. Полковник Андреас Сэмюэл Кребс бастамашылықты Лиердің қорғанысына қарай кері шегінуді ұсынды, бұл қорғаныстың жақсы позициясы еді.

Шайқас

Швед күштері 2 тамызда Конгсвингерге қарай алға жылжуды жалғастырды. Негізгі колонна Скоттерудтен Конгевейнді ұстанған, ал 800-900 адам Прамхус арқылы жолға шыққан. Екі күш Абогенде тағы да кездесті, онда олар үзіліс жасады. Түскі сағат 15-те швед әскерлері алға жылжуын жалғастырып, Флайгиндке жеткенде қайтадан бөлініп кетті. Екі рота одан Тарвенге, бір рота негізгі жолмен, ал төртінші рота негізгі жолдың сол жағына Лиер қоршауының оң жақ қанатына қарай жүреді. Тарвенге шабуыл жасайтын роталар тез арада жоғары деңгейдегі норвегиялық әскерлермен кездесті және оларды батальонмен күшейтуге тура келді. Содан кейін олар норвегиялықтарды Лиердегі позициялардан артиллерия тиімді араласып, шведтердің шабуылын тоқтатқанға дейін кері қайтарып жіберді. Негізгі бекетте норвегиялық авангард Лиер қоршауына кері қайтарылды, бірақ швед әскерлері орманның шетінде пайда болған кезде қатты отқа ұшырады және олар қоршауға шабуыл жасауға тым әлсіз болды. Содан кейін генерал-майор Ган оларды екі ротамен күшейтті, олар бірнеше рет қорғанға кіруге тырысты, бірақ әр жолы тоқтатылды. Норвегиялық резервтер швед әскерлерін кері итермелеу үшін де қолданылған кезде, ұрыс тоқтады. Түскі сағат 21-де швед әскерлерінің оқ-дәрісі мүлдем қалмады, олар Конгсвингерге баратын жол бойындағы стратегиялық жерді қамтамасыз ете алмады. Сондықтан Ган Матранда қашып кетуді шешті.

Шығындар

Лиердегі шайқас өте қиын болды, ал 1808 жылы болғаннан әлдеқайда көп шығын болды. Бұл 1814 жылы соғысқа қатысқандардың санынан әлдеқайда көп болғандықтан. Атап айтқанда, швед күштерінің норвегиялықтарға қарағанда үлкен шығынға ұшыраған (28 адам қаза тапты және жоғалды; оның ішінде кем дегенде 8 тұтқын және 72 жарақат алды); мұның себебін норвегиялық күштердің көпшілігі бекіністі желілерден ату немесе резервте орналасуымен түсіндіруге болады.

Салдары

Лейтенант. Полковник Кребс батыр ретінде танылды және Лиердегі жеңісі үшін, сондай-ақ 5 тамыздағы Матран шайқасында жоғарылатылды. Оның жеңістері басқа жағдайда үмітсіз науқандағы жалғыз жеңістер болды және Норвегия елшілеріне келіссөздер үшін құнды бастама болды, бұл шведтердің Норвегияның Эйдсвольдегі конституциялық жиналысын қабылдауына әкелді.