Кіріспе

Камерунның этникалық тобы Басса (баса немесе баса деп те жазылады және кейде Басса Баконго деп аталады) - Камерундағы банту этносы. Олардың саны шамамен 800 000 адамды құрайды. Бассалар басса тілінде сөйлейді.

Этноним

Түпкiндерге байланысты этнонимнің бірнеше түрлерiн кездестіруге болады: Баса, Баса, Бетжек, Бикейк. Басса деген сөз - nsa сөзінің көпше түрі, оны бөлісу немесе сыйақы деп аударуға болады. Аңыз бойынша, бассалардың ата-бабалары Мбанның ұлдары арасында айтыс-тартыс болған. Бұл дау аң аулаудан ауылға оралғаннан кейін ойынды бөлісуге қатысты, ол жылан болды. Осы даудың соңында кейіпкерлер "Басса" деген лақап атпен танылды, бұл "қамап алушылар" деп аударылады. Алайда, Басса деген ескі термин бізге Мысырдан Умм-усуда деген терминмен келеді. Кейіннен осы кезеңнен кейінгі португал мәтіндері бассаны белгілеу үшін Маша, Эаша, Биафра, Биафаре терминдерін қолданады.

Тарих

Басса халқы ғасырлар бойы қазіргі Камерунның Атлантика жағалауында өмір сүрді. Олар ауыл шаруашылығы мен балық аулаумен айналысты. Бассаларды Дуала және ертедегі еуропалық саудагерлер орын ауыстыруға мәжбүр болды, олар неміс Камеруны дәуірінде қанаушылық пен маргинализациядан зардап шекті. Олардың балық аулау мен егін шаруашылығындағы еңбегі азайды. Осы неміс дәуірінде бассалардың көпшілігі антиколониалистер болды, олар жағалаудан тыс неміс экспансиясына қарсы күресті. Алайда олар үлкен жеңіске ұшырап, Дуала Яунде "Mittel Kamerun" теміржолын салуда мәжбүрлі еңбекке тартылды. А. А. Тіл және қарым-қатынас: Басса халқы негізінен Банту тілдер отбасына жататын басса тілін айтады. Олардың тілі мәдени мұраларын, ауызша дәстүрлерін және әңгімелерін сақтау құралы болып табылады. Басса халқының даналығы мен тарихын ауызша айту арқылы жеткізуде ақсақалдардың рөлі өте маңызды. Б . А . Дәстүрлі наным-сенімдер мен діндер: Басса халқы ата-бабаларының рухтарымен тығыз байланыста және олар физикалық әлеммен қатар өмір сүретін рухани әлемге сенеді. Олардың дінінде ата-бабаларына табыну, анимизм және дәстүрлі рәсімдер маңызды орын алады. Басса халқы табиғатты құрметтейді және қоршаған ортамен тығыз қарым-қатынаста болады, бұл олардың ауыл шаруашылығы мен аңшылық әдет-ғұрыптарында көрінеді. В. Өнер және қолөнер: Басса мәдениетінде суретшіліктің терең тамырлары бар. Шебер қолөнершілер ағаштан жасалған күрделі ою-өрнектер, бет-әлпеттер мен мүсіндерді жасайды. Бұл өнер түрлері түрлі рәсімдерде, соның ішінде бастамашылық рәсімдер мен жерлеу рәсімдерінде қолданылады. Д. Музыка мен би: Бассалар үшін музыка мен би маңызды рөл атқарады. Басса халқы әртүрлі дәстүрлі аспаптарды, мысалы, барабан, ксилофон және флейталарды қолданады. Музыканың екі кең санат бар: қалалық (Ассико, Н'гола және Ма Куне) және ауылдық стильдер.

Тіл

Басқа мәдениеттермен бетпе-бет келген көптеген тілдер сияқты, басса тілі де белгілі бір қарыздарды енгізді және уақыт өте келе дамыды. Біз оның дамуының төрт кезеңін ажыратамыз, 1472 жылға дейін сөйленген басса, 1472 мен 1919 жылдар аралығында сөйленген басса, 1919 мен 1945 жылдар аралығында сөйленген басса және бүгінгі басса. Баса (немесе басса) тілі банту тілдері тобына жатады45. Оны Эдея, Эсека және Дуала қалаларындағы 800 000-ға жуық адам айтады. Бұл тілде көптеген банту тілдеріне тән фонетикалық және грамматикалық сипаттамалар бар, мысалы есімдер кластары, имплозивті b және тондық жүйе: жоғары тон, төмен тон, төмен жоғары тон, жоғары төмен тон, ортаңғы тон. Тілдің транскрипциясы латын әліпбиімен жасалады, оның ішінде банту тілдеріне тән дауыссыздар, дауыстылар мен акценттер бар.

Асханалық ерекшеліктер

1472 жылдан бастап әкелінген әртүрлі өнімдер Бассаның күнделікті тұтынуының бөлігі болып табылады: ром, тұз. Кейбір танымал Камерун тағамдары Басса елінен шыққан, оның ішінде Бонго соусы мен Минтумба. Минтумба - бұл банан жапырағына оралған және байланған пальма майымен, тұзбен, дәмдеуіштермен және қымызбен араластырылған, бананнан жасалған нан.