Кіріспе

Кибиро - Угандадағы Альберт көлінің оңтүстік-шығыс жағалауында орналасқан шағын балық аулау ауылы. Ауыл тұрғындары өздерінің ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіре алмайды және қажеттіліктерінің көпшілігі үшін басқа қауымдастықтармен сауда жасауы керек. Кибиро тұрғындары негізінен тұз өндіру мен сауда жасау арқылы өмір сүреді. Мәдени құндылығы үшін бұл жер 1997 жылы 10 қыркүйекте ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне енгізілді.

Географиялық жағдай

Кибиро Африка құрлығындағы Батыс Рифт аңғарының түбіне және Альберт көлінің шығыс жағалауында орналасқан. "Кибиро жаңбыр көлеңкесінде және көршілес елге қарағанда әлдеқайда аз жаңбыр жауады" Кибироға жол жоқ, негізгі кіру жолы жардан төмен қарай тік жаяу жүргінші жолы болып табылады. Кибиро жерінің топырағы тасты, терең емес, ал жақын маңдағы жарлық жергілікті жаңбыр көлеңкесін жасайды. Қазіргі Кибиро ауылы - жағалаудағы жазық бойына бірнеше шақырымға созылып жатқан шашыраңқы тұрғын үйлер. Кибиродағы жағалаудағы жазық екі деңгейден тұрады: бір жағынан, көлдің түбінде орналасқан, әдетте, тасты, біршама биік, біршама биік, ал екінші жағынан, көлге жақын, бірақ екі жағажайлы қырқалармен бөлінген, төменгі, жазық, көбінесе батпақты, құмды аймақ.

Тарих

Кибиродағы тұз өндіру маңызды сала болып табылады. Кибироның экономикасы тұздың айналасында жүреді. Тұзды тек әйелдер ғана өндіреді. Кибиродағы тұз өндіру процесі басқаларына қарағанда күрделірек. Кибиродағы тұзды өндіру үнемі сол топырақты қайтадан пайдаланады. Тұзды өндірудің ерекше әдісімен Кибироның тұзы ешқашан таусылмайды деп есептеледі, тұздың таусылуының жалғыз жолы ыстық бұлақтар құрғап қалса ғана болады, бірақ бұл нақты мүмкіндік болғанға дейін тұз өндірушілердің отыннан айырылып қалуы ықтимал. Альберт көлінің Буньоро жағалауында Кибиродан және бұрын басқа жерлерде өндірілген тұздан басқа ресурстар өте аз.

Тұзды өндіру процесі

1800 жылдары еуропалықтардың тұз өндіру процесі туралы ешқандай дерек жоқ. Бұл бірегей, өйткені басқа жерде мұндай "өте терең, кең көлемді, жақсы қабатталған кен орындары жоқ, олар соңғы мыңжылдықта ауыл шаруашылығында темірмен пайда болған". Онда ағаштан жасалған көмірдің сынықтары мен қыш құмыраның сынықтары табылған. Сонымен қатар, кен орнында жануарлардың сүйектері де табылған.

Өнер бұйымдары

Кибироның жерінде қыш құмырасы табылған. Рулетканың үлгілерінің өзгеруі тек сәндік түрден артық болды, олар рулетканың әртүрлі үлгілері Кибирода хронологиялық өзгерістерді көрсетті. Кибиродан қазба жұмыстары кезінде басқа да материалдар табылды. Кибиро жерінде керамикалық бұйымдар мен басқа да мәдени материалдардан басқа, жануарлардың қалдықтары да табылған. Кибиро халқының жануарлар сүйектері әдетте балықтан, сондай-ақ үй жануарлары сиыр, ешкі және / немесе қойдан тамақ табатынын көрсетеді. Оларды мұқият зерттегенде, I, III және IV кесінділердің барлығы көлденең екені анықталды, ал салыстырмалы түрде II кесінді өте тік жерлерде көлбеу екені анықталды. "Кептіру II" ең терең археологиялық кен орындарының шетінде орналасқан, бұл жерде, ықтимал, іргелес тұз бақшаларынан тастарды алып тастау және оларды жолдан алып тастау практикасының ұзақ жалғасуынан туындаған көлбеу тау жынысы қалдықтары ашылған. Басқа кесінділер әртүрлі қалыңдықтағы, топырақтан, құмнан, қиыршық тастан немесе балшықтан тұрады, әртүрлі мөлшердегі тастармен араластырылған және көптеген жағдайларда ғажайып санда қыш құмырасы бар. II кесуді қазу барысында тұзды қайнату процесінде пайдаланылған деп есептелетін бір от ашылды. Бұл ошақтардың ашылуы Кибиродағы тұз өндірісінің бүкіл оккупация кезінде жүргізілгенін де көрсетті. Грэхам Коннаның 1991 жылы жарияланған мақаласында: "I кесу шектеулі сынақ ойығы болғандықтан, II кесуде ішінара көлбеу шөгінділер болған, ал IV кесу Альберт көлінің шетіне жақын археологиялық шөгінділердің жағалауындағы шөгінділерді сынамалаған, III кесу ең сенімді және толық қабатталған реттілікті қамтамасыз етеді.

Талқылау

Кибирода көптеген қазба жұмыстары жүргізіліп жатқандықтан, археологиялық жұмыстардың салдарын білуіміз керек. Егер тұз өндірісі болмаса, Кибиро ауылы тек шағын балық аулау ауылы ретінде ғана танымал болар еді. Бұл тұзға сұраныс болғандықтан, адамдар сол аймаққа барып, сол саланың бір бөлігі болу үшін өмір сүруді қалаған. "Ауыл тұрғындарының саны өскен сайын, Кибироның маңызды кен орындарының көбі осы шұңқырларды қазу арқылы жойылатыны сөзсіз" деген түсінік болуы керек еді. Ежелгі патшалықтың шығу тегін білу маңызды болса да, бұл Кибироның кішкентай ауылын ерекше ететін және оны енді бастауынан іздеуге болатын орын емес, ресурстарды пайдаланудың бағасы.