Кіріспе
Тянъаньмэнь алаңындағы қырғынның естелігін еске түсіретін Дженс Гальшиоттың мүсіндер сериясы "Ұят тірегі" - Даниялық суретші Дженс Гальшиоттың белгілі бір оқиғалар кезінде немесе белгілі бір тарихи жағдайларға байланысты болған өмірдің жоғалуын еске түсіретін мүсіндер сериясы. Әр мүсін - қоладан, мыстан немесе бетоннан жасалған биік мүсін. Бірінші мүсін 1996 жылы Италияның Рим қаласында өткен ФАО саммитіне қатысқан үкіметтік емес ұйымдар форумында ашылды. Содан бері тағы үш бағана тұрғызылды: Гонконгтегі Виктория Ситиде, Мексикадағы Актеалда және Бразилиядағы Бразилиада. Ал 2002 жылы Германияның Берлин қаласында бесінші нысанды салу жоспарланған болатын, бірақ қаржыландыру мәселесіне байланысты бұл жоспар жүзеге аспады.
Pillar of Shame is a series of sculptures by Danish artist Jens Galschiøt memorialising the loss of life during specific events or caused by specific circumstances in history. Each sculpture is an tall statue of bronze, copper or concrete. The first sculpture was inaugurated at the NGO Forum of the FAO summit in Rome, Italy in 1996. Since then three other pillars have been erected, in Victoria City, Hong Kong; Acteal, Mexico; and Brasilia, Brazil. A fifth in Berlin, Germany was planned for completion in 2002, but the plan has not come to fruition due to funding issues.
Символизм
Гальшиоттың айтуынша, мүсіндер ешқашан қайталанбауы керек ұятты оқиғаны еске салады. Скульптураның жыртылған және бұрмаланған денелері адамның құлдырауы, бағасын төмендету және жеке тұлғаны құрметтемеуді білдіреді. Қара түс қайғы мен жоғалтуды, ал құрбандарды бейнелейтін мүсін оқиғаның қайғысы мен үмітсіздігін білдіреді. Оны екі тарап та күрделі жанжал жағдайында, кінәлі тарапты анықтау қиын болған жағдайда қолдана алады.
2021 жылдың қазан айында ықтимал шығарылу туралы дау
2021 жылдың қазан айында Гонконг университеті Mayer Brown заң фирмасының атынан мүсінді алып тастауды ресми түрде сұрады, бірақ олар өтініштің нақты себебін келтірмеді. Университет мәлімдеме жасап, мүсіннің "Гонконг Альянсына" сілтеме жасап, оның таратылуын жариялаған "сыртқы ұйымға" тиесілі екенін және "соңғы тәуекелдерді бағалау мен заң кеңестеріне" сүйене отырып, альянсқа хат жазып, алып тастауды сұрағанын мәлімдеді. Ол ХКУ-ны мүсінді сақтауға шақырып, бұл әлемге "саяси қатысуға деген тілектерін білдіргені үшін қаза тапқан" бейбіт демонстранттарды еске алуға көмектесетінін айтты. Ол "скульптураны Гонконгтен тәртіпті түрде шығарып тастауға мүмкіндік бар" деп үміттенетінін және мүсінге қандай да бір зақым келген жағдайда университет жауапты болатынын айтты. 15 қазанда Mayer Brown компаниясы мүсін мәселесінде университетті енді таныстырмайды, бірақ оны клиент ретінде сақтайды деп жариялады. Бұл шешім 28 азаматтық қоғам тобы мен шетелдегі зиялы қауымның ашық хатында жазылған қысымнан кейін қабылданды.
Асыл мүсінді 2021 жылдың желтоқсанында алып тастау
Гонконгтағы БАҚ-тың мәліметінше, Гонконг университеті 2021 жылдың 22 желтоқсанында "Ұят бағанасы" мен оның айналасын блокадалады. Түн ортасына қарай университет қауіпсіздік сақшыларын және жұмысшыларын жерге жіберіп, оны бұзуға арналған кранды жүк көлігімен дайындады, ал қауіпсіздік сақшылары журналистердің жолын кесіп, бұқаралық ақпарат құралдарының түсірілімін тоқтатуға тырысты. 2021 жылы 23 желтоқсанда күн шыққанда мүсін жоғалып кетті. Университет мүсінді сақтау орнына, яғни Кадури орталығына апарып қоятынын мәлімдеді. Галшиот сол күні өзінің шошын ашық түрде білдіріп, Гонконгты заңсыз жер деп атап, егер ол оған қайтарылмаса, өтемақы талап ететінін мәлімдеді. 2021 жылдың 24 желтоқсанына дейін Гонконгтың Қытай университеті (CUHK) және Линнань университеті 4 маусымдағы мемориалдарға қатысты өздерінің кампустарында осындай қадамға барды. Алып тасталғаннан кейін Гальшиот мүсіннің көшірмелерін жасау туралы 40-тан астам сұраныс алды. Ол коммерциялық эксклюзивтілік құқығын тастап, кез келген адам көшірме жасай алады, бірақ барлық пайда Гонконгтағы демократияны қолдау қозғалысына беріледі. 2022 жылдың мамыр айында Осло университетінде бір айға жуық уақыт бойы көрініс беретін реплика орнатылды. 2023 жылдың мамырында Ұят бағанасы Гонконгтың Ұлттық қауіпсіздік департаментімен мемлекеттік билікті бүлдіру ісінде дәлел ретінде пайдаланылуы үшін Кадури орталығында сақталған.