Кіріспе

Мидзюя (水屋) - жапондық шай үйіндегі немесе жапондық шай рәсімінде қолданылатын кез келген орынға қосылған дайындық аймағы. Мысалы, ашық ауада шай дайындауға арналған жерді мидзуя деп те атайды. Мидзуя термині ғибадатханалар мен ғибадатханалардағы тазарту шрифттеріне, сондай-ақ ас үйде қолданылатын шкафтарға да қатысты болуы мүмкін. Алайда бұл мақалада көбінесе шай рәсімінің мидзуя түрі жайлы сөз болады.

Тарих

Шадоның (япондық "Шай жолы") толық дамуы және осы мәдени іс-әрекетке арналған және оны пайдалану үшін арналған тәуелсіз құрылымның пайда болуы әдетте XVI ғасырдағы шай шебері Сен но Рикюге тиесілі. Осы мәдени іс-шараларға қонақтарды қабылдауға арналған құрылымның дамуымен, қонақтарды қабылдау үшін қолданылатын заттарды дайындау үшін үй иесінің "арқа бөлмесі" қажет болды. Бұған дейін, жапондық шай рәсімінің алғашқы кезеңінде, үлкен қабылдау бөлмелерінің бұрыштары шай дайындауға бөлінген, ал дайындауға арналған арнайы аймақ немесе орын болмаған. А. Л. Садлердің айтуынша, шашицуға (шарап рәсімін өткізуге арналған бөлме) қосылған, мидзуя деп сипатталатын кеңістіктің ең ерте үлгісі Тайанда, Сэн но Рикю жасаған шашицуда бар. Мидзюялар Сен но Рикюдің чаною (чай рәсімінің) тәлімгері Такено Джооның жазбаларында да айтылады.

Қолдану

Мидзуя, аты айтып тұрғандай, шай рәсімін сумен байланысты, мысалы, әр түрлі ыдыстар мен керек-жарақтарды жуу және шай бөлмесіндегі ыдысты толтыру және толықтыру үшін қосымша су қайнату сияқты жұмыстарды орындау үшін орын береді. Мидзуя сондай-ақ чаною кезінде ұсынылатын вагашиді соңғы дайындауға (мысалы, оларды кесу, ыдыстарға орналастыру және т.б.); шай заттарын ұйымдастыруға, дайындауға және (кейбір жағдайларда) сақтауға; және үлкен топтар үшін қызмет көрсету кезінде қонақтарға тез арада көптеген шай тостағандарын дайындауға қолданылады.

Мекемелер

Қазіргі кездегі ең қарапайым мидзуя ыстық табақтан немесе электрлік қазаннан және бірнеше бөтелкеден тұратын ыстық судан тұрады. Қазіргі заманғы үй ішіне арналған мизуя ең жақсы жабдықталған ас үймен бәсекелесе алады, онда ыстық және суық сумен жабдықталған бірнеше ыдыс-аяқ, сақтау орындарының күрделі жүйесі, шкафтар, сөрелер мен жұмыс үстелдері, тоңазытқыш, пеш және микротолқынды пеш бар. Алайда іс жүзінде олардың көпшілігі осы екі аралықта болады. Үй ішіндегі мидзуяның ішінде ені бір метрге дейін, тереңдігі бір метрге дейін болатын ойық, мидзуянагаши, мүмкін, оның алдында татами кілем, дәстүрлі ыдыс-аяқ, нагаши (оңға қазылып, бамбуктан жасалған саңылаумен жабылған ұзын металл ванна), шай дайындамаларын сақтауға арналған бірнеше ағаш сөрелер, қасық пен сүлгілерді іліп қоюға арналған ілгектер бар тақтай. Егер мидзюянагашиде осы құрылғылармен тұрақты орнатылмаған болса, окимидзюя деп аталатын портативті құрылғыны пайдалануға болады. Мұндай құрылғыларды шығаратын өндірушілер бар. Бұл орын қандай болса да, әр мектептің ыдыстарды өз тәртібімен орналастыра отырып, тазалық пен тәртіпті сақтайды.

Арнайы

Кейбір шай бөлмелерінде мидзуя доко (水屋洞庫) деп аталатын арнайы типті, ішкі бөлмеге салынған мидзуя шкафы болуы мүмкін. Ол қонақ бөлмесінің қабырғасына, еден деңгейіне, қонақ үйдің кілемшесі орналасқан жағына салынған және қонақтардың көзінен жабылуы үшін жылжымалы есіктері бар. Қарапайым докода мидзуя докодағы суды дренаждайтын құрылғы жоқ, сондықтан мидзуя докодан басқаша жұмыс істейді. Доко да, мидзуя доко да - бұл сеиза отыру орнынан тұрып-түсіп жүруі қиын қонақтарға, әсіресе қарт адамдарға арналған инновациялар. А. Л. Садлердің айтуынша, доко атауы - күздегі қуыршақ ойнаушылар өз қуыршақтарын сақтаған қораптардан алынған. Доколар алдымен еденге қойылып, содан кейін қабырғаға ілінеді, содан кейін ілінді.