Кіріспе

Урокортин - адамда UCN генінің кодымен кодталатын белок. Урокортин кортикотропинді босататын фактор (CRF) ақуыздар тұқымдасына жатады, оған CRF, уротензин I, савагин, урокортин II және урокортин III кіреді. Урокортин сүтқоректілердің стресске жауап беруіне қатысады және аппетит пен стресске жауап берудің аспектілерін реттейді.

Құрылымы, орналасуы және өзара әсерлері

Урокортин - 40 амин қышқылынан тұратын пептид. Урокортин бір альфа спиральді құрылымнан тұрады. Адамның UCN генінде екі эксон бар, ал кодтау аймағының барлығы екінші эксонның ішінде болады. Урокортин мен CRF экспрессиясының ұқсастығы аймақтарына супраоптикалық ядро мен гиппокамп жатады. Урокортин сонымен қатар CRF экспрессиясынан ерекшеленген аймақтарда экспрессияланады; бұл аймақтар, атап айтқанда, медиандық эминенцияны, Эдингер Вестфаль ядросын және сфеноидтық ядроны қамтиды. Урокортиннің CRF 1- типті және CRF 2- типті рецепторлармен өзара әрекеттесетіндігі белгілі. Сонымен қатар, Урокортин КРФ 2- типті рецептордың негізгі лиганды болып саналады, өйткені ол КРФ- ге қарағанда КРФ 2- типті рецепторға жоғары байланысу аффинитетіне ие.

Стресске қарсы әрекет және әлеуметтік мінез-құлық

Урокортин сүтқоректілердің стресске жауап беруін реттейтін CRF- мен тығыз байланысты. Осыған байланысты урокортин стресске байланысты реакциялардың қатарына жатады, олар негізінен тамақтануға және тамақ ішуге байланысты. Ми мен тышқанның орталық жүйке жүйесіне урокортинді беру тәбетті төмендетеді. Сонымен қатар, орталық урокортинмен емдеу мысықтар мен тышқандарда уайымға байланысты мінез-құлықты күшейтеді және қозғалыс белсенділігін арттырады. Урокортин экспрессиясы осмостық стресске жауап ретінде ынталандырылады; тышқандарда сусыздану супероптикалық ядрода урокортин экспрессиясын тудырады. Монтандық және шалғындық құстар - бұл әлеуметтік және жұптасу мінез-құлқының үлгісі ретінде жүйелі түрде зерттелетін құстар. Нейрондарды экспрессиялайтын урокортиннің таралуы жасыл далалық құстардағы таулық құстармен салыстырғанда өзгеше, бұл урокортиннің кейбір түрлерде әлеуметтік мінез-құлықты модуляциялауда рөл атқаратынын көрсетеді.

Жүрек- қан тамырлары әсері

Урокортин перифериялық түрде қолданылған кезде жүрек соғуының жылдамдығын және коронарлық қан ағынын арттырады. Урокортин сонымен қатар жүрек- қан тамырлары тінін ишемиялық зақымданудан қорғайды. Урокортиннің жүрек- қан тамырларына әсері оны CRF отбасының басқа мүшелерінен бөліп, оның негізгі биологиялық қызметін білдіреді.

Сүтқоректілер емес жануарларда

Урокортин барлық сүтқоректі емес жануарларда кездеспейді; телеост балықта аналогты - уротензин I. Алайда, Xenopus laevis сияқты қосмекенді түрлерде урокортин ми, гипофиз, бүйрек, жүрек және тері сияқты тіндерде экспрессияланады. Xenopus құрамында бар урокортин cAMP жиналуын күшейтеді және тәбетті тежейді.