Кіріспе

Мачқа арналған кадилер, жапондық шай рәсімінде қолданылады Чаки (茶器) - бұл жапонша термин, сөзбе-сөз "чай құралы" дегенді білдіреді. Жапондық шай рәсімінің сөздіктерінде бұл кең мағынада (1) чаною практикасында қолданылатын кез-келген құрал, ал тар мағынада (2) шай дайындауда қолданылатын көгілдір көк шайдың (матча) кадиін білдіреді, бірақ әдетте бұл (3) жұқа шай (усуча) дайындауда қолданылатын кадилерді білдіреді. Осы мақалада термин 2-шi анықтамаға қолданылады. Жалпы, шаки деп аталатын кадилер - салыстырмалы түрде кішкентай, қақпақты контейнерлер, олар қоймалық ыдыстар емес. Сәй дайындау рәсімін (темаэ) орындауға дайындалған кезде үй иесі мачканы қолданатын кадиді мұқият таңдайды және дайындаманың маңызды бөлігі ретінде мачканы оған жақсылап орналастырады. Шаки мерекенің басқа да бұйымдарымен үйлесімді етіп таңдалады, және шаки қонақтардың ерекше көңіл бөлетін бұйымдарының бірі болып табылады. Чакилер материал мен пішіні бойынша, сондай-ақ оларды дайындауға арналған шайдың түрі (жеңіл шай немесе қалың шай) бойынша жіктеледі.

Стильдер мен жіктеу

Шакиді екі үлкен топқа бөлуге болады: керамикадан жасалғандар және ағаштан немесе бамбуктан жасалғандар. Әдетте, керамикалық чаки қалың шай (койча) дайындау процедураларында қолданылады және ол chaire (茶入, "чай контейнері") немесе koicha ki (濃茶器; "қалың шай үшін аспап") деп аталады. Ағаш немесе бамбук шаки әдетте жұқа шай дайындауға арналған және оны "ұсаша ки" (薄茶器), "жұқа шай үшін аспап", жиі қысқартылып, усуки деп те атайды. Әдетте бұл natsume (棗, "jujube") деп аталатын пішін категориясына жатады, сондықтан әдетте ki жалпы natsume деп аталады. Шаир мен нацуме де шығу тегі, материалдары мен пішініне, кей жағдайларда қыш құмырашысына немесе ерекше жағдайларда заттың атына қарай жіктеледі.

Усуча-ки / Нацуме

Жалпы алғанда, usucha ki - бұл ұсақ шай дайындауға арналған ұнтақ шайды ұстауға арналған, қақпағы бар ағаш ыдыс. Дәстүр бойынша, usucha ki - ағаштан немесе бамбуктан қолмен оюланған және әдетте лакталған. Олар сондай-ақ суреттелген, қолданылған немесе ойып жасалған, мысалы, маки е немесе раден техникасын қолдана отырып, дизайнды көрсете алады. Бүгінде арзан, көп мөлшерде өндірілетін пластикалық ыдыстар да қолжетімді. Нацуме атауы нацуме немесе джужуба жемісінен шыққан, кейбір usucha ki оған ұқсайды. Нацуме сөзін, қатаң айтқанда, тек қана төменгі жағына қарай біртіндеп тарылайтын, жоғары жағы мен денесі біршама құрғақ ыдыстарға қатысты қолдануға болады, бірақ іс жүзінде кез келген уоча ки-ді нацуме деп атауға болады. Нацуме жұқа шай үшін пайдаланылатындықтан, олар шай ішуді үйренетін алғашқы чаки болып табылады.

Тарих

Хигасияма дәуірінде өмір сүрген және Ашикага Йосимаса үшін лакпен жұмыс істеген Ханеда Горо есімді лак суретшісі, әдетте, қара лакпен жасалған ұнтақ шайға арналған контейнердің осы стильінің бастауышы ретінде танымал. Сэн но Рикюдің шай жиналыстары туралы жазбаларда ол нацуме қолданғаны және оның заманында нацуме коича (қалың шай) үшін қолданылғаны айтылған.

Түрлері

Негізгі түрі - "Рикю пішіні" (利休形 Рикю гата), ол үш мөлшерде болады: үлкен (大棗 ō natsume), орта (中棗 chū natsume) және кіші (小棗 ko natsume). Рыкю гата нацуме ортодоксальды, әдетте ішкі және сыртқы жағынан қара лакта бітіріледі, қақпақ негізінен 7/10 қашықтықта денеге сәйкес келеді. Алайда, нацумның басқа түрлері мен өлшемдері арасында үлкен айырмашылықтар бар. Мысалы, жазық типтегі (平棗 hira natsume) диаметрі, әдетте, ыдыстың биіктігінен екі есе үлкен. Кома (独楽) - айналып жүретін аспаптың атауы. Бұл әсемдіктің түпнұсқасы Оңтүстік-Шығыс Азияда, ол да танымал мотивке айналды. Оны шимамоно деп жіктеуге болады.

Төре

"Шатыр" термині әдетте қалың шай (койча) дайындауға арналған шай ұнтағын ұстауға арналған қақпағы бар салыстырмалы түрде кішкентай керамикалық құмыраны білдіреді. Әдетте қақпақ алтын жапырақты төменгі жағы бар пил сүйегінен жасалады, бірақ қазіргі кезде қақпақтар әдетте пил сүйегіне ұқсатып жасалған басқа материалдардан жасалады.

Тарих

Садлердің айтуынша, шейлер бастапқыда Қытайда Сунг дәуірінде май немесе дәрі-дәрмекке арналған бөтелкелер ретінде қолданылған, ал Ашикаганың соңы немесе Токугава дәуірінің басына дейін Жапонияға шай құюға әкелінген.

Түрлері

Шаир екі кең түрге бөлінеді: карамоно және вамоно (кейде куниякимоно деп аталады). Карамоно - Қытайда пайда болған немесе Қытайда жасалғандарға ұқсайтын креслолар, ал вамоно - Жапонияда пайда болған креслолар. Бұларды пішіні бойынша, сондай-ақ пеш немесе қыш құмырашы бойынша әрі қарай бөлуге болады.