Кіріспе
Икемділік әр түрлі жүйелердің атрибуты ретінде қолданылады. Инженерлік жүйелерді жобалау саласында ол сыртқы өзгерістер пайда болған кезде бейімделе алатын жобаларға қатысты. Икемділік инженерлік, сәулет, биология, экономика және т.б. көптеген салаларда әртүрлі анықталды. Инженерлік жобалау аясында икемділікті жүйенің құн жеткізуге әсер ететін ішкі немесе сыртқы ықтимал өзгерістерге дер кезінде және тиімді түрде жауап беру қабілеті деп анықтауға болады. Осылайша, инженерлік жүйе үшін икемділік - бұл жүйенің өзінің құндылығын сақтау немесе арттыру үшін белгісіздікке жауап беруінің оңайлығы. Белгісіздік икемділікті анықтаудың негізгі элементі болып табылады. Белгісіздік жүйеде тәуекелдер мен мүмкіндіктерді де тудыруы мүмкін, ал бұл белгісіздіктің болуымен икемділік құнды болады.
Икемді өндіріс жүйесі
Икемділік өндіріс жүйелері үшін әсіресе мұқият зерттелді. Өндірістік ғылым үшін икемділіктің он бір түрлі класы анықталды [Броун, 1984], [Сетхи және Сетхи, 1990]: Машинаның икемділігі Машинаның орындай алатын әр түрлі операциялық түрлері. Материалды өңдеуге арналған икемділік Өнімдерді өндірістік қондырғыда жылжыту мүмкіндігі. Операциялық икемділік Өндірісті әр түрлі жолмен өндіру мүмкіндігі. Процесс икемділігі Жүйенің шығара алатын өнімдер жиынтығы. Өнімнің икемділігі Жүйеге жаңа өнімдерді қосу мүмкіндігі. Маршруттаудың икемділігі Жүйедегі өнімді өндіру үшін пайдаланылатын әртүрлі маршруттар (машиналар мен цехтар арқылы). Көлемнің икемділігі - қолданыстағы жүйенің шығынын тиімді түрде ұлғайту немесе азайтудың оңайлығы. Фирма деңгейінде бұл әр түрлі өнім деңгейінде табысты жұмыс істеу қабілеті. Кәсіпорындар жиі көлемге байланысты икемділікті бәсекелестермен салыстырғанда өздерінің нәтижелерін бағалау үшін эталон ретінде қолданады. Кеңейту икемділігі Жүйенің сыйымдылығын кеңейту мүмкіндігі. Бағдарламаның икемділігі Жүйені автоматты түрде орындау мүмкіндігі. Өндірістің икемділігі - жүйе қазір өндіре алатын өнімдердің саны. Нарықтың икемділігі Жүйенің нарық сұранысына бейімделу қабілеті. Бұл анықтамалар жүйенің қазіргі жағдайларына сәйкес беріледі және ірі қондырғылар жүргізілмейді немесе инвестициялар жасалмайды (кеңейту икемділігін қоспағанда). Көптеген икемділік түрлері бір-бірімен байланысты; бір икемділік түрін арттыру сонымен бірге басқасын да арттырады. Бірақ кейбір жағдайларда екі икемділік түрінің арасындағы компромистік талап етіледі.
Machine flexibility The different operation types that a machine can perform. Material handling flexibility The ability to move the products within a manufacturing facility. Operation flexibility The ability to produce a product in different ways. Process flexibility The set of products that the system can produce. Product flexibility The ability to add new products in the system. Routing flexibility The different routes (through machines and workshops) that can be used to produce a product in the system. Volume flexibility The ease to profitably increase or decrease the output of an existing system. At firm level, it is the ability of a firm to operate profitably at different output levels. Firms often use volume flexibility as a benchmark to assess their performance vis à vis their competitors. Expansion flexibility The ability to build out the capacity of a system. Program flexibility The ability to run a system automatically. Production flexibility The number of products a system currently can produce. Market flexibility The ability of the system to adapt to market demands. These definitions yield under current conditions of the system and that no major setups are conducted or investments are made (except expansion flexibility). Many of the flexibility types are linked to each other; increasing one flexibility type also increases another. But in some cases tradeoffs between two flexibility types are needed.