Кіріспе

Солтүстік Ирландия жазушысы Питер Роллинс (Peter Rollins) (1973 жылы 31 наурызда туған) - Солтүстік Ирландия жазушысы, баяндамашы, философ, продюсер және теолог. Континенттік философияның әртүрлі бағыттарынан негізінен Роллинстің ертедегі еңбектері кеңінен апофатикалық теология дәстүрінен жұмыс істеді, ал оның соңғы кітаптары Құдай теологиясының теориясы мен практикасына қарай қозғалыс көрсетті. Бұл кітаптарда Роллинс христиан дінін "дінсіз" түсіндіруді пиротеология деп атайды, бұл түсіндіруде сенім әлем туралы нанымдар жиынтығы емес, әлеммен қарым-қатынас жасаудың ерекше тәсілі ретінде қарастырылады. Христиан дінінің басымдықты оқуынан айырмашылығы, бұл экзистенциалдық көзқарас, сенімнің діни сәйкестікті қолдаумен, белгілі бір сенімдерді растаумен немесе қайтадан дінге кіру арқылы толықтықты алумен ешқандай байланысы жоқ деп санайды. Керісінше, ол христиандықты осы нәрселерді сынға алу ретінде қарастыратын көзқарасты дамытты. Бұл дінге қарсы оқу қазіргі шіркеудің іс жүзінде қалыптасқан ісіне қарсы келеді және сенімді өмір сүру түрі ретінде түсінудің негізін қалады, онда адам әлемге қамқорлық пен қамқорлықты тереңдетіп, күмәнді, екіталайлықты және күрделілікті атап өтуге қабілетті. Ол христиан дәстүрін тудырған оқиғаның өзі дәстүрге айналып кетуі мүмкін емес, керісінше дәстүрге қарсы шығудың жолы деп санайды. Осы тақырыптарды зерттеу және насихаттау үшін Роллинс бірнеше эксперименталды қауымдастықтарды құрды, мысалы ikon және ikonNYC. Бұл топтар өздерін бейнелі, апокалиптикалық, еретикалық, пайда болатын және сәтсіз деп атайды және олар "трансформациялық өнер" деп атаған және "тұрақтағы кеңістікті" құрумен айналысады. "Дүниетанымы христиандық" дегенді қабылдамау және тоқтатылған кеңістікті қабылдау арқылы бұл топтар Құдай мен әлемнің табиғатына қатысты әртүрлі саяси көзқарастары мен қарама-қарсы көзқарастары бар адамдарды мақсатты түрде тартуға тырысады. Роллинс жаңадан пайда болған шіркеу қозғалысымен тікелей таныспаса да, оның қозғалысының дамуына елеулі ықпал етті.

Ерте өмір және білім

Роллинс Шығыс Белфастта 1960 жылдардың соңында Солтүстік Ирландияда басталған және 3,600-ден астам адамның өліміне әкелген зорлық-зомбылық конфликті кезінде өсті. 1998 жылдың 10 сәуірінде Ұлы жұма келісіміне қол қойылды, ол, әдетте, қақтығыстың аяқталуы деп саналады, бірақ зорлық-зомбылық қалталары бүгінге дейін сақталып келеді. Ол Оранжфилд ұлдар орта мектебінде оқыды және одан әрі оқу үшін қажетті біліктіліксіз он алты жасында қалды. Ол бірнеше жыл жұмыссыз болғаннан кейін Каррикфергуста жастармен жұмыс істейтін және Белфасттың Фолс-роудтағы Саймон қауымы басқаратын үйсіздер баспанасында жұмыс істеді. Содан кейін ол Белфаст қалалық колледжінің Кастлерег кампусында (оқу орнына түсу талаптары жоқ, бірақ университетке түсуді қалаған кемтар студенттер үшін арналған бір жылдық курсты) оқуға түсті. Роллинс бакалавр дәрежесін иеленген, ал жоғары білімді философия, магистр дәрежесін алған саяси теория және әлеуметтік сын, және доктор философия (PhD) дәрежесін алған, ол постструктуралық теорияны зерттейді. Кэти Хиггинс сияқты академиктер Роллинс белсенділігін түсіну үшін Қауіптілікті бағалауды қалай қажет ететінін зерттеді. Белфасттегі ikon ұжымы сияқты топтардың дамуы, кем дегенде, ішінара, провинцияда кең таралған зорлық-зомбылық, экономикалық қиындықтар, қатаң сәйкестік белгілері және терең тамырланған сектанттық атмосфераға жауап болды. Сектанттық зорлық-зомбылық әділетсіздікті заңдастыру үшін дінді пайдаланумен, көптеген протестанттық шіркеулердің фундаментализмімен және католик шіркеуінің жыныстық зорлық-зомбылық туралы аңыздарымен біріктірілді, бұл Роллинстің жұмыс істейтін анықтамалық шеңберін құруда маңызды рөл атқарды. Нәтижесінде "қатысушылар өздерін анықтайтын әртүрлі жеке тұлғаларды бір жағына тастап", "Христос сияқты бір-біріне жауап беруге көмектесетін оқиғалар, күрес және рәсімдермен бөлісу үшін" тең адамдар ретінде жиналады. Ол догматикалық дінге қарама-қайшы, ол иконның "сенімділік біздің материалдық шындыққа, осалдыққа және шектеулілікке ие болу үшін дұрыс және қажетті деп саналатын" кеңістікті қамтамасыз еткенін атап өтті.

Мансап

Академиядан тыс кеңінен жұмыс істесе де, Роллинс Ұлыбританияның әртүрлі академиялық мекемелерімен жұмыс істейді. Ол Ирландияның Экуменикалық мектебінде (Тринити колледжі, Дублин) ғылыми қызметкер болды және қазіргі уақытта Глобальді алдыңғы қатарлы зерттеулер орталығында оқытушылық қызмет атқарады.

Ерте жазу

Роллинстің жарияланбаған PhD (His Color is Our Blood: A Phenomenology of the Prodigal Father) еңбегі Маркс, Фрейд және Ницшеден кейінгі діни ой-пікірлер туралы зерттеуді ұсынады. Ол Мартин Хайдеггердің теологияны сынға алуына тікелей қатысады және Жак Дерриданың постструктуралық теориясының және Жан-Люк Марионның қаныққан феноменологиясының діни маңызын зерттейді (олардың арасындағы байланыс пен қақтығыстың нүктелерін шығарады). Бұл қолжазба Роллинстің теизм мен атеизм категорияларын қысқаша тұжырымдайтын және олардан туындайтын әртүрлі пікірталастарды проблемаға айналдыратын сенімге деген көзқарасын айтуға алғашқы әрекеті. Бұл сенім жүйесімен емес, өмір сүрудің белгілі бір түрімен байланысты мәсіхшіліктің бір түрі. Оның алғашқы кітабы "Құдай туралы қалай (не) сөйлеу керек" (2006) деген кітабында Мейстер Экхарт пен псевдо Дионисийдің апофатикалық еңбегін Деррида мен Марионның постструктуралық еңбегімен араластыра отырып, өзінің PhD-нің негізгі тақырыптары танымал болды. Құдай туралы қалай (не) сөйлеу керек теорияның қалай дамығанын және икон ұжымдық арқылы нақты түрде қалай жұмыс істегенін де көрсетті (кітаптың екінші жартысында "трансформациялық өнердің" литургиялық эксперименттерінің сериясы көрсетілген). Оның ертедегі шығармалары оның кейінгі дамуында орталық рөл атқаратын тақырыптармен белгіленсе де (мысалы, күмән, күрделілік және түсініксіздік), олар негізінен теистік және мистикалық тіркелімде қалады.

Радикалды теологияға көшу

The Fidelity of Betrayal (2008) - оның PhD және How (Not) to Speak of God -де куә болған апофатикалық және постструктуралық талқылаулардан Радикалды теологияға көшудің белгісі. Бұл еңбекте біз сенімнің таза теистік формаларын сынға ала бастадық және саяси философ Славой Жижек пен психоаналитик Жак Лаканның жалпы жобасында өсіп келе жатқан ықпалына куә бола бастадық. Осылайша, "Сыбайлас жемқорлық адалдығы" - бұл оның алғашқы жазбаларының теологиялық материализмге әсерін көбірек мистикалық ықпалды көпірлендіретін жұмыс, бұл траектория кейіннен "Көтеріліс" (2011) және "Құдайдың тәңірсымағы" (2013) шығармаларында жанданды және тереңдетілді. Кейінгі кітаптарда Гегель, Жижек, Лакан, кейін Бонхоффер мен Тиллихтің ықпалы алға шығады, бірақ Джон Капуто тұрақты сілтеме ретінде қалады.

Әңгіме айту

Роллинс өзінің әңгімелеріне баяндайтын формаларды енгізеді, бұл қарым-қатынастың бейресми стилін құру үшін. 2009 жылы Роллинс 33 қысқа, астарлы әңгімелерден тұратын "Православ еретігі" атты кітап шығарды. Сонымен қатар ол ертегілер мен пьеса жазды, ол өзінің "Махаббат жасау" атты қысқаметражды фильмінің негізі болды.

Қазіргі ойлау

Роллинстің жалпы жобасы күмән, күрделілік, білмеушілік және сынғандықты қабылдау тақырыптарымен белгіленеді. Оның үстіне, ол осы тақырыптардың христиандықтың негізін қалау оқиғасының басты бөлігі екенін көрсетуге мүдделі. Ол христиандықтың негізгі абыройы бізге дінге (сену қажеттілігін қоса алғанда) және тайпалық сәйкестікті қалай сынға алатынын көрсетуге қызығушылық танытады, екеуі де іс жүзінде бар шіркеуде жоғалып кетті; ол сенімнің бүлікшіл күшіне түбегейлі сатқындық жасайды деп санайды. Оның еңбегі христиан дінінің теистік сенімге, табиғаттан тыс нәрселерге деген сеніміне немесе қандай да бір догмаларды бекітуге негізделмегенін көрсетуге тырысу. Роллинс өзінің теологиялық бағдарламасын пиротеология деп атады. Бұл атау испан анархисі Буэнавентура Дуррутидің "жанып жатқан шіркеу ғана жарық береді" деген сөзінен туындаған. Бұл сөз тіркесі Славой Жижектің радикалдық теологияға қатысты кейбір еңбектеріне де ықпал етті. Роллинстің жұмысы постструктурализм, психоанализ, феноменология және экзистенциализмдер кездесетін және бір-бірін хабардар ететін қиылыста жұмыс істейді. Оның жобасында көрініс тапқан негізгі тақырыптардың кейбіреулері мыналар: Адамдар қанағаттандыруға ұмтылуға деген табиғи және деструктивті бейімділікке ие: Психоанализдің пайдаланған түсініктерін қолдана отырып, Роллинс адамдар қанағаттандыруды уәде ететін қандай да бір затты іздеуге бейім екенін айтады. Бұл ізденіс, өз кезегінде, өзі де зиянды, өйткені біз не алдымен іздегенімізді ала алмаймыз, сондықтан әрқашан оған ұмтыламыз, немесе біз оны аламыз және біз іздегенімізді ұсына алмайтынын түсінеміз. Адам баласының табиғи және бүлдіруші бейімділігі бар: Балалық шақтағы дамудың метапсихология саласындағы түсініктерін қолдана отырып, Роллинс бала кезіндегі қате бейнелермен сәйкестендіреміз деп айтады, бұл бізге әлсіздіктерімізді және басқаларға тәуелділігімізді жасыруға көмектеседі. Роллинс ересектер жиі осы жалған бейнелердің тұтқынында қалатынын айтады. Әр түрлі наным-сенімдеріміз белгілі бір қауіпсіздік пен өзін-өзі тану сезімін береді. Бірақ ол олардың бізді басқалардан алыстатып, күмәнді басып тастап, бізден өзгеше ойлап, басқаша әрекет ететін адамдардың әсерінен құтылудың жолын кесу арқылы бізге зиян келтіреді. Дін біз іздеген сенімділік пен қанағаттандыруды ұсынуға жалған уәде береді: Дін бізге көптеген көздерден сенімділік пен қанағаттандыруды ұсынатын болса, Роллинс шіркеу осы ізденісінің парадигмалық нұсқасын ұсынады деп айтады. Құдай бізге басқа жерде жоқ қанағат пен сенімділік сыйлайтын нәрсе ретінде ұсынылады. Ол біздің бақыт пен сенімділік сыйлайтын нәрселеріміз, шын мәнінде, тек қана құдайлар, ал олар, әрине, керісінше: қанағатсыздық пен күмән сыйлайды. Либералды және прогрессивті шіркеулер консервативті және фундаменталистік шіркеулерге ұқсас: Консервативті және фундаменталистік шіркеулер Роллинстің проблемаларына түсетінін байқауға болады, бірақ оның басты уайымы либералды және прогрессивті қауымдастықтарға байланысты. Ол либералды және прогрессивті шіркеулер сөзбе-сөз күмәнді, күрделілікті, түсініксіздікті және сынғандықты қолдап, бірақ әдетте құдайға табынушылық көзқарасты өздерінің литургиялық құрылымдарында қолданады деп айтады. Иман дегеніміз - сенімділік пен қанағаттандыруды ұсынатын жүйе емес, бұл - осы қозғаулардан азат өмір сүру тәсілі.

Жобалар

Роллинстің жобасы христиандықтың идеологиялық формаларының үнемі бұзылуын күмәнді, күрделі және түсініксізділікті қабылдайтын, өзін-өзі сынға тартатын және жетіспеушіліктің адам тәжірибесін қабылдайтын догматикалық емес ұжымдарды дамыту арқылы ынталандыруға тырысуды қамтиды. Ол бұл қауымдастықтардың он екі қадамдық бағдарламаларға құрылымдық ұқсастығы бар екенін айтты, өйткені олар адамның мәселелеріне қарауға және оларды рақым мен қабылдау негізгі қағидалар болып табылатын қоғамдастықтарда жұмыс істеуге жатады. Психоаналитика идеялары, әсіресе Лакан мектебінің идеялары, негізгі рөл атқарады. Роллинс осы процеске көмектесу үшін бірнеше "контемплитациялық практикаларды" әзірледі.

Қоғам алдында сөйлеу

Қоғамдық спикер және әңгіме айтушы ретінде Роллинс әр түрлі гастрольдерге қатысқан (көбінесе музыканттармен және суретшілермен бірлесіп). Бұларға Құдай туралы қалай (не) сөйлеу керек (2006), сенімнен тыс (2008), эвандализм сабақтары (2008), көтеріліс (2009), отқа үйлену (2013) және отпен ойнау (2014) кіреді. Сонымен қатар, Роллинс Белфастта жылына үш күндік фестиваль шарасын ұйымдастырады.