Кіріспе

Жоқ Үндістанның жер сілкінісі жиі болып тұрады. Жер сілкіністерінің жиілігі мен қарқындылығының басты себебі - Үндістан тақтасының Азияға жыл сайын шамамен 47 мм жылдамдықпен енуі. Үндістанның географиялық статистикасы жердің 58% жер сілкіністерге ұшырайтынын көрсетеді. Дүниежүзілік банк пен Біріккен Ұлттар Ұйымының есебі бойынша, 2050 жылға қарай Үндістанның 200 миллионға жуық қалалық тұрғындары дауыл мен жер сілкінісіне ұшырайды. Үндістанның сейсмикалық аймақ картасының соңғы нұсқасы Үндістанның жер сілкінісіне төзімділік дизайн кодында берілген [IS 1893 (Бөлік 1) 2002] аймақ факторлары бойынша Үндістан үшін сейсмикалық төрт деңгейді белгілейді. Басқаша айтқанда, Үндістанның жер сілкінісі аймақтарының картасы, ел үшін бес немесе алты аймақтан тұратын бұрынғы нұсқадан айырмашылығы, Үндістанды 4 сейсмикалық аймаққа (2, 3, 4 және 5 аймақ) бөледі. Қазіргі аймақ картасына сәйкес, 5-ші аймақ сейсмикалық белсенділіктің ең жоғары деңгейін күтеді, ал 2-ші аймақ сейсмикалық белсенділіктің ең төмен деңгейімен байланысты.

Ұлттық сейсмологиялық орталық

Сейсмология жөніндегі ұлттық орталық - Жер ғылымдары министрлігінің Сейсмология және оған байланысты салалар бойынша түрлі іс-шаралармен айналысатын Үндістан Үкіметінің түйінді агенттігі. Қазіргі уақытта Ұлттық сейсмологиялық орталықтың негізгі қызметі мыналарды қамтиды: а) жер сілкінісін 24/7 бақылау, оның ішінде цунами туралы ерте ескерту үшін шынайы уақыттағы сейсмикалық мониторингті, б) ұлттық сейсмикалық желі мен жергілікті желілерді пайдалану және ұстау, в) сейсмикалық деректер орталығы мен ақпараттық қызметтер, д) сейсмикалық қауіп пен тәуекелге байланысты зерттеулер, е) жер сілкінісін бақылау және жергілікті жердегі зерттеулер және е) жер сілкінісі процестері мен модельдеу. Әртүрлі сейсмикалық аймақтармен байланысты MSK (Medvedev Sponheuer Karnik) қарқындылығы 2, 3, 4 және 5-аймақтар үшін тиісінше VI (немесе одан төмен), VII, VIII және IX (немесе одан жоғары), бұл ең жоғары қарастырылған жер сілкінісіне (MCE) сәйкес келеді. IS коды екі түрлі жобалау философиясына сәйкес келеді: а) сейсмикалық оқиғалардың ықтималдығы төмен немесе экстремалды (MCE) жағдайда құрылымның зақымдануы толық құлдырауға әкелмеуі керек және б) жиі болатын жер сілкінісі оқиғаларында құрылымға кішігірім немесе орташа құрылымдық зақымданулар ғана тиюі керек. Жобалау кодында (IS 1893: 2002) берілген спецификациялар әрбір аймақтағы жер астындағы ең жоғары жылдамдықты детерминистік немесе ықтималдық әдісті қолдану арқылы егжей-тегжейлі бағалауға негізделмеген. Оның орнына әрбір аймақ коэффициенті осы аймақтағы ең жоғары жер сілкінісі жер қозғалысы кезінде пайда болуы мүмкін жердің тиімді үдеу кезеңін білдіреді. Әрбір аймақ жер сілкінісінің әсерін әсер етілген аймақтардағы байқауларға негізделген белгілі бір жерде көрсетеді және оны өзгертілген Меркалли қарқындылық шкаласы немесе Медведев Спонхейер Карник шкаласы сияқты сипаттамалық шкала арқылы сипаттауға болады.

5-аймақ

5-аймақ - жер сілкінісі MSK IX немесе одан да қатты болатын жер сілкінісі қаупі жоғары аймақ. IS коды 5-ші аймаққа 0,36 аймақ коэффициентін береді. Құрылыс конструкторлары осы факторды 5-аймақтағы құрылыстардың жер сілкінісіне төзімділігін жобалау үшін қолданады. 0,36 аймақ коэффициенті (құрылыстың ең жоғары көлденең жылдамдауы) осы аймақтағы (нөлдік кезең) деңгейіндегі жер сілкіністердің көрсеткіші болып табылады. Бұл аймақ өте қауіпті деп аталады. Бұл аймаққа Кашмир, Батыс және Орталық Гималай, Солтүстік және Орта Бихар, Солтүстік-Шығыс Үндістан аймағы, Кучтың Ранны және Андаман және Никобар аралдары кіреді. Жалпы, тұйық тастар немесе базальттық тау жыныстары бар аймақтарда жер сілкіністері жиі болады.

4-аймақ

Бұл аймақ зиян келтіру қаупі жоғары аймақ деп аталады және ол VIII МКК-ге ұшырауы мүмкін аймақтарды қамтиды. IS коды 4-аймаққа 0,24 аймақ коэффициентін береді. Джамму мен Кашмир, Ладакх, Химачал Прадеш, Уттаракханд, Сикким, Индо-Ганга жазығының кей жерлері (Солтүстік Пенджаб, Чандигарх, Батыс Уттар Прадеш, Терай, Бихардың үлкен бөлігі, Солтүстік Бенгал, Сундарбан) және елдің астанасы Дели 4-ші аймаққа жатады. Махараштрада Патан ауданы (Койнанагар) да 4-ші аймақта орналасқан.

3-аймақ

Бұл аймақ MSK VII талаптарына сәйкес келетін орташа зиян келтіру қаупі бар аймақ болып саналады. IS коды 3-аймаққа 0,16 аймақ коэффициентін береді. Осы аймақта Ченнаи, Мумбай, Пуне, Колката және Бхубанесвар, Жамшедпур, Ахмадабад, Сурат, Лакхнау, Вадодара, Мангалор, Виджавада және бүкіл Керала штаты сияқты бірнеше мегаполистер орналасқан.

2-аймақ

Бұл аймақ MSK VI немесе одан төмен болуы мүмкін және зияндылығы төмен аймақ ретінде жіктеледі. IS коды 2-зонаға 0,10 аймақ коэффициентін береді. Бұл жер сілкінісі аз болатын аймақ. Бангалор, Хайдарабад, Висакапатнам, Нагпур, Раипур, Гвалиор, Джайпур, Тиручираппалли және Мадурай сияқты қалалар осы аймақта орналасқан.

1-аймақ

Қазіргі кездегі Үндістанның жер сілкінісі қаупі бар аймақтарға бөлінуінде 1-ші аймақ қолданылмай отыр, сондықтан Үндістанның ешбір аймағы 1-ші аймақ ретінде жіктелмейді.