Кіріспе

When the Whales Came) - Клайв Рис режиссерлік еткен 1989 жылғы британдық драмалық фильм. Жұлдыздар: Хелен Миррен, Пол Скофилд, Дэвид Сючет, Барбара Джеффорд, Дэвид Трэлфолл, Джон Халлам, Барбара Юинг және Джереми Кемп. Бұл фильм Майкл Морпургоның 1985 жылы жазған Why the Whales Came атты кітабына негізделген. Фильм де, кітап сияқты, Сцилли аралдарының бірі Брайерде орналасқан.

Сюжет

Грейси Дженкинс пен Дэниел Пендер деген екі бала Брайер аралында тұратын ең жақсы достар. Олар көптеген жағажайлардан ағаш қайықтармен жүзуді ұнатады, бірақ су ағысы олардың сүйіктілерін тыйым салынған шығанаққа алып кетеді. Бұл - Құс адам деген лақаппен аталатын жергілікті ермектің үйі, оған барлық балалардың жақындауына тыйым салынады және ересектердің ешқайсысына сенбейді. Бұл оның Самсон деген аралда дүниеге келгеніне байланысты, жергілікті тұрғындар оны қарғыс деп атайды. Дауыллы түнде ол Самсонға барады және оны теңізге шам-шырақ жіберіп жатқанын көруге болады. Құс адамдарының жағажайларына баруға батылы жеткен Дэниел мен Грейси құмнан жоғалған қайықты тастармен жазылған хабармен табады. Дэниел оған алғыс айтып, олардың есімдерін айтады. Кейін Құс адам оларға әдемі теңіз құсының оюын қалдырады, балалар оны Грейсидің үйіне жасырады. Брайхердегі өмір өте қиын және тұрмыстық. Ауыл тұрғындары балық аулап, өсіріп, тіршілік етеді. Дэниелдің әкесі зорлық-зомбылықпен айналысатын адам. Грейсидің ата-анасы, Джек пен Клем, мейірімді; Грейси жалғыз бала, өйткені олардың ата-аналары басқа бала таба алмады. Алайда, оның әкесі Грейси үшін балықшылар өмірінде мектеп маңызды емес деп санайды, ал анасы оның білім алуын қалайды. Жергілікті мектеп жақын аралда орналасқан, оны жас оқушыларды оқуға тарту үшін күресіп жүрген Велбеловед мырза басқарады. Ол жақындап келе жатқан соғысты уайымдап, балаларды жауларға хабар жіберіп жатқан кез келген адамға сақ болуды ескертеді. Дэниел мен Грейси көп ұзамай Құс адаммен кездесіп, оның мейірімді, жұмсақ және қатты саңырау екенін біледі. Олар жасырын достыққа бастайды. Самсон аралында Вудкок ретінде туылған ол балаларға өзінің кішкентай кезінде арал тұрғындары нарвалдар тобын құрлыққа тастап, олардың қымбат мүйіздері үшін сойып тастағанын айтады. Нарвалдар оларды қарғады, арал тұрғындары мен мүйіздерді құрлықта жөнелткен қайық суға батып, Құс адамның әкесі де сол қайықтың ішінде болды. Кейін аралға ауру мен өлім-жітім келді, өсімдіктер құрып, тауықтар жұмыртқа тастады, құс пен оның анасынан басқа арал тұрғындары қашып кетті. Миссис Вудкок күйеуінің арбасын жалғыз қалдырмауға ант еткен еді, бірақ құдық құрғақ болған кезде ол кетуге мәжбүр болды. Олар құлақтарына құлақ салмай тұрып, құс адам құлағын салады. Дэниел Құсшыдан оны ою-өрнекке үйретуін сұрайды және көп ұзамай шебер бола бастайды. Бір күні ол екі балаға аралдың жағалауларының бірінде су жуып кеткен құнды ағаштардың көптігі туралы айтады. Арал тұрғындары осы ағаштарды жағажайлық билік келгенше және өздеріне алуға тырыспай тұрып, жинап, жасырып қояды. Олар аралды іздестіріп жатқанда Грейсидің төбешігін көруді сұрайды, онда олар Грейсиге Құсшы берген оюлы теңіз құсынан басқа ештеңе таба алмайды. Джек оның қайдан келгенін сұрайды, ал Грейси оны Дэниел жасаған деп талап етеді. Дэниел өзінің бірнеше жаңа ою-өрнектерін көрсеткенде, Джек кешірім сұрайды және теңіз құсы өз үйінде мақтанышпен көрсетіледі. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталады, Грейсидің әкесі әскери-теңіз флотына барып, соғысуды шешті; тәжірибелі теңізші ретінде ол мұны өз міндеті деп санайды. Брайхерден жалғыз ол ғана шыққандықтан, Грейсидің анасы екеуін тамақтандыруды өз мойнына алады. Клем балық аулай алмай қалады, сондықтан Дэниел мен Грейси қайықты өздері алып шығады. Олар қалың тұманға түсіп, Самсонға түсіп, құрғақ құдықты, арал тұрғындарының қабірлерін және нарвал мүйіздерінің бірін табады. Олар үйге келгенде, Дэниелдің әкесі ашуланып, олар өздерімен бірге қарғысты әкелгенін айтады. Бірнеше күннен кейін Грейсидің әкесі теңізде жоғалып кеткенін және ол өліп қалған деп есептелетінін хабарлайтын жеделхат келеді. Грейси мұны Самсонның қарғысы деп қарайды да, өзін кінәлайды. Арал тұрғындары Клем мен Грейсті жұбатуға жиналады, ал Құс адам өнімдер, балық, бал және жұмыртқа сыйлайды. Клем Құс адам баламен сөйлесіп жүргенін сезінгенмен, оны жалғыз қалдырады. Дауылдан кейін Дэниел, Грейси және Құс адам жағаға шығып қалған нарвалды тауып, оны теңізге қайтаруға тырысады, бірақ ол тым ауыр. Басқа нарвалдар шығанаққа жиналады, ал Құс адамдары олардың өздері жағажайға келетінін біледі, сонда Самсонның қарғысы Брайхерде қайтадан басталады. Дэниелдің үлкен ағасы және жергілікті жігіттер Құс адамдарының үйіне от қойып, ол жауларға белгі беріп жатыр деп ойлайды, бірақ ол шын мәнінде кемелерді қауіпті тастарда жағаға түсуден немесе қарғысқа ұ...

Қабылдау

Фильмнің Rotten Tomatoes сайтында 60% бағасы бар. Роджер Эберт бір жарым жұлдызды сыйлады. Джон Фергюсон "Радио Таймс" газетінен оған бес жұлдыздың үшеуі берді. Фильм VHS форматында және лазерлік дискте жарық көрді.