Кіріспе

Ұлыбританиядағы табиғат қорығы Ouse Washes – Кембриджширдегі Сент-Айвс маңынан Норфолк графтығындағы Даунхэм-Маркетке дейін созылатын, арнайы ғылыми маңызы бар желілік биологиялық орын. Бұл сонымен қатар Рамсар халықаралық маңызы бар сулы-батпақты жер, құстарды қорғауға арналған арнайы аудан, ерекше қорғалатын аймақ және I санаттағы Табиғатты сақтауды зерделеу орны. Март пен Элли арасындағы аумақты Бедфордшир, Кембриджшир және Нортгемптонширдің жабайы табиғат қоры басқарады, ал Чаттериске жақын жердегі тағы бір аумақты Құстарды қорғаудың корольдік қоғамы басқарады. Wildfowl & Wetlands Trust Уэлни маңындағы тағы бір аумақты басқарады. Бұл орын солтүстік-батыстағы Ескі Бедфорд өзені мен оңтүстік-шығыстағы Жаңа Бедфорд өзені арасында орналасқан. Washes су тасқынына қарсы резервуар болып табылады және қыс айларында көбінесе су астында болады. Бұл аймақ қыстау және көбейетін су құстары мен жаға құстары үшін, әсіресе, көкқұйрық, ұзынмойын, еуразиялық жабайы үйрек, қазық, ақбас үйрек және Бевиктің аққулары үшін халықаралық маңызы бар. Бұл орын сонымен қатар бай су ортасының флорасы мен фаунасына, сондай-ақ жақсартылмаған шабындықтарға ие.

Тарих

100 000 – 10 000 жыл бұрынғы соңғы мұз басу кезеңінен кейін Шығыс Англиядағы теңіз деңгейі қазіргі деңгейден төмен болды. Мезолит дәуірінде мұздың шегінуімен теңіз деңгейі көтеріліп, қазіргі Солтүстік теңізді толтырды, соның салдарынан Норфолк жағалауы қазіргі орналасқан жеріне жақындады. Жағалау бойындағы ормандық алқаптар теңіздің қайтаруымен суға батып, бірте-бірте шөгіп, теңіз сазды топырақтарының үстіне торфқа айналды, осылайша Фенс пайда болды. XVII ғасырға дейін Шығыс Англияның Фенс аймағы көктемгі су тасқынына ұшырайтын батпақ жерлер еді, көбінесе су басқандықтан жазғы мал жаюға ғана жарамды болды. 1630 жылы король Чарльз I Бедфордтың 4-ші графы мен оның серіктеріне суды тоқтатуға рұхсат берді. Олар Эрит (Кембриджшир) мен Даунхэм-Маркет (Норфолк) арасында Ескі Бедфорд өзенін тұрғызып, кең аумақты кептіруге мүмкіндік берді, бұл аймақ Бедфорд деңгейі деп аталды. Голланд инженері Корнелиус Вермуйден жобаны аяқтау үшін шақырылды және ескі өзенге параллель Жаңа Бедфорд өзенін салды. Жұмыстардың басталуы Англия азаматтық соғысынан тоқтап қалды, бірақ 1649 жылы Оливер Кромвель басшылығымен қайта жаңғыртылып, 1656 жылы аяқталды.

Суды бақылау

Оуз жуулары – Ұлы Оуз өзеніндегі су деңгейі жоғары болғандағы ағынды бақылау жүйесінің бір бөлігі. Қалыпты жағдайда Ұлы Оуз сулары Нью-Бедфорд өзені (немесе Жүз футты ағызу арнасы) арқылы ағып, Уэлмор көлінің шлюзіндегі тасқын су аймағына қосылады, онда тағы бір автоматты жүйе ағынды бақылайды. Су деңгейі жоғары болғанда Эриттегі автоматты шлюз ашылып, су Олд-Бедфорд өзеніне жіберіледі, ол әрі қарай Бедфорд өзендері арасындағы жуулы жерге ағып толады, ал Велмор шлюзі ағынды реттейді. Су деңгейі төмендегенде, жуулы жерлерден су қайтадан Ескі Бедфорд өзеніне ағып кіреді. Өзендер арасындағы жуулы жерлердің ауданы ұзын және шамамен еніне ие, қыс айларында және соңғы кезде жазда да су тасқынына ұшырайды. Екі жасанды өзеннің сыртқы жағалаулары арасындағы аумақ шамамен құрайды. Фендердің астындағы торф кепкендіктен, сумен кептірілген жерлердің деңгейі төмендеп, су тасқыны жиілеу болып келеді. 2010 жылға қарай үш табиғатты қорғау ұйымы осы аумақтың бөлігіне иелік етті, ал қалған бөлігі Фенланд Wildfowlers Association (, Spalding & District Wildfowlers Association ( және жеке тұлғалар сияқты басқа ұйымдарда болды. Жабайы құстарды аулау клубтары көбелектерді қорғау үшін табиғатты қорғау органдарымен тығыз байланыста жұмыс істейді. Ouse Washes Landscape Partnership scheme (OWLP) – Heritage Lottery Fund қолдауымен 2014 жылдан 2017 жылға дейін іске асырылған, құны 1 миллион фунт стерлинг болатын 3 жылдық жоба. Жобаның мақсаты Оуз жуулары айналасындағы аумақты, Кембриджшир және Норфолк Фендерінің орталық бөлігін насихаттау және жергілікті тұрғындарды аймақтың алуан түрлі мұрасымен таныстыру болды. Аумақтың көп бөлігі SSSI шеңберінде орналасқан, бірақ кедергі жасайтын қабырғалардың сыртында. Арналарды зерттеу нәтижесінде олардың амфибиялар, су құйрықтары, шұбарлар және инеліктер үшін маңызды екені анықталды. 100-ден астам сулық қоңыздардың 5 түрі Фендерде кең таралған, ал 175 түрлі су өсімдіктерінің 8 түрі қорғауға алынуды қажет етеді.

RSPB-ның жуу құралдары

RSPB Ouse Washes – бұл табиғат қорығы, оны Уэлш бөгетіндегі Құстарды қорғау жөніндегі Корольдік қоғам басқарады. Ол Чаттеристен шығысқа қарай 6 миль (10 км) жердегі Манеа ауылынан көрсетілген, бұл Эли мен Марш қалалары арасындағы A142/A141 тас жолында орналасқан. RSPB нысандары WTBCN-ға тиесілі аумақты да қамтиды. Қорық А1101 тас жолының оңтүстігінде, жуастың батыс жағында орналасқан. Оның жұмыс істемейтін келушілер орталығы сағат 9:00-дан 17:00-ге дейін ашық, автотұрақ, дәретханалар және қорықтың өзі әрдайым ашық, бірақ дүкен жоқ. Келушілер орталығынан оңтүстікке қарай екі құс бақылау тұғыны бар, орталыққа жақын тұғын мүгедектер коляскасында жүретін адамдарға қолайлы, ал солтүстікке қарай алты құс бақылау тұғыны бар, орталықтан ең алыс тұғын. Жаңбырлы жағдайда, жағалау бойындағы жол өте лайлы болуы мүмкін.

WWT Уэлни ылғалдылық орталығы

Уэлни ылғалдылық орталығы – Wildfowl & Wetlands Trust (WWT) басқаратын он жабайы құстар мен ылғалды жерлер қорығының бірі. Ол А1101 тас жолының солтүстігінде, жуулар арқылы өтетін жерде орналасқан. Мұнда келушілер орталығы мен кафе бар, ал көру мүмкіндіктеріне екі қанатты жасырынған жері бар обсерватория кіреді. Обсерваториядан оңтүстікке қарай тағы бір құс жасырынған жер орналасқан, ал солтүстікке қарай төртеуі бар. Барлық негізгі жасырынған жерлерге кіруге болады, тек солтүстікке қарай орналасқан үшіншісінен басқа. Сондай-ақ, баспалдақпен көтеріліп кіретін екі адамға арналған жасырынған жерлер де бар. Қорыққа кіретін автокөлік тұрағына жол 100 фут банк арқылы, Уэлни, Норфолк жерінен өтеді. WWT мүшесі емес адамдар үшін кіру ақысы алынады. Келушілер орталығы сағат 10:00-ден 16:00-ға дейін ашық, бірақ кафе сағат 15:30-да жабылады.

Ұзартулар

Жазғы су тасқынының күшеюі 1970-жылдардан бастап көбейетін су құстарының санының азаюына себеп болды, ал осының алдын алу үшін шаюларға жақын бұрынғы егістік жерлер сатып алынып, ылғалды жайылымға айналдырылды. WWT-нің Леди Фені Уэлни ылғалды жерлер орталығына іргелес орналасқан және 2007 мен 2013 жылдар аралығында егістік жерлерден қайта жабдықталды. RSPB, WWT және WTBCN да RSPB қорығына жақын жерлерді өзгертті. Соңғы мақсат – оны кеңейту, бірақ 2022 жылға дейін тек сатып алынған. "Жаңа" шабындықтардың жалпы қосымша ауданы құрайды. 2021 жылы 12 500-ден астам құртты қарлығаш қыстады, бұл әлемдік популяцияның шамамен 5%-ын құрайды. Бивик қарлығаштарының Ұлыбританияға жеткен саны осы ғасырда күрт төмендеді, себебі жылы қыстар оларды континенттік Еуропада қалуға итермелейді, бірақ бірнеше жүздеген қарлығаш әлі де шаюларды мекендейді. Бұл – Ramsar халықаралық маңызы бар ылғалды жер, құстарды қорғауға арналған арнайы аймақ, ерекше қорғалатын аймақ және I дәрежелі Табиғатты сақтау туралы шолу сайты.