Кіріспе

Хайфа порты (נָמֵל חֵיפָה; حَيْفَا مِينَة) - Израильдің үш ірі халықаралық теңіз портының ең ірісі, қалғандары Ашдод порты және Эйлат порты. Оның табиғи терең су порты жыл бойы жұмыс істейді және жолаушылар мен сауда кемелеріне қызмет көрсетеді. Бұл шығыс Жерорта теңізіндегі ең ірі порттардың бірі, жүк тасымалы көлемі бойынша жылына шамамен 30 миллион тонна жүкті өткізеді (Исраэль кеме жасау зауытының портын қоспағанда). Портта 1000-нан астам адам жұмыс істейді, ал Хайфаға круиздік кемелер тоқтаған кезде 5000-ға дейін көтеріледі. Хайфа порты Хайфаның орталық кварталының солтүстігінде Жерорта теңізінде орналасқан және қаланың орталық жағалауы бойымен үш шақырымға созылып, қазіргі уақытта кішігірім жолаушылар круиздік қондырғысының жанында әскери, өндірістік және коммерциялық қызмет түрлеріне ие.

Тарих

Хайфа шығанағы ежелден-ақ теңізшілер үшін баспана болған. 1100 жылы крестшілер Хайфаны басып алғаннан кейін, ол маңызды қалаға айналып, Ғалилеяның астанасы Тиберияның негізгі порты болды. Мамлюктардың тұсында порттың жағдайы нашарлап, XVIII ғасырда ол қарақшылар ордасы ретінде танымал болды. Осман империясының соңғы кезеңінде Хайфа Дамаск, Бейрут, Алеппо және Каир сияқты ірі космополиттік орталықтарды қамтитын бүкіл аймақтағы сауда және әлеуметтік желілердегі ең маңызды түйіндердің бірі болды. Қала әлемнің капиталистік экономикасының өсуіне көбірек араласып, аймақтық нарықтарда басты рөл атқарды. ХХ ғасырдың басына дейін Акра аймақтың негізгі порты болды. Алайда кемежайдың ішіне балшық толып, үлкен кемелерді қабылдай алмай қалды. Британдық Палестина мандатынан кейін жағалаудағы қалалар гүлденіп, кеңейген сайын, Хайфа да өсті. Қаланың халқы урбанизацияның, еврей иммиграциясының артуы және қала ішінде сионисттік отарлардың құрылуы нәтижесінде өсті. 1922 жылы құрылыс басталды, ал портты ресми түрде 1933 жылы 31 қазанда Палестинадағы британдық жоғарғы комиссары генерал-лейтенант сэр Артур Ваукоп ашты. Порт Хайфаның гүлденуіне мүмкіндік берді, ал 1936 жылы қалада 100000-нан астам адам өмір сүрді. Бұл порт Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Израильге мыңдаған иммигранттардың кіретін қақпасы болды. Израильдің батыс шекарасы Жерорта теңізімен, ал шығыс шекарасы араб көршілерімен бекітіліп, Хайфа әлемнің қалған бөлігіне маңызды қақпа ретінде қызмет етті және Израильдің экономикалық державаға айналуына көмектесті. Бүгінде порттан жолаушылар мен жүк тасымалы да өте көп. Порт екі рет қайтыс болған. 1940 жылы "Патрия" апатынан 267 адам қаза тапты; 2007 жылы екі адам қаза тапты. 2022 жылдың шілдесінде Израиль үкіметі Хайфа портын жеңімпаз атау алған Adani Ports & SEZ және жергілікті химиялық және логистикалық топ Gadot компаниясына 4,1 миллиард шекелге (миллиард) сатқанын жариялады. Сату 2021 жылы аяқталатын жаңа Бей терминалын қамтымайды, ол порттың қарсы жағында орналасқан, қазіргі кеме терминалдарынан.

Мекемелер

Хайфа портында көптеген жүк терминалдары бар және бір мезгілде көптеген кемелерге қызмет көрсете алады. Қазіргі заманғы 17 жолақты жүк көліктері порттан бір мезгілде шығатын бірнеше жүк көліктерін қабылдай алады. Порт ішінде темір жол жүк терминалы орналасқан, ол 2018 жылы жалпы жүктен басқа, портқа және одан темір жолмен 221 000 контейнер тасымалдады. Портта жолаушылар терминалы, балық аулау кемесі, яхта клубы, спорттық жағажай, үлкен астық силолары және химиялық терминал бар. 2018 жылы портта 1,46 миллион TEU-ды қоса алғанда, 30 миллион тоннаға жуық жүк, сондай-ақ 240 000 жолаушы өңделді. Порт 2010 жылы "Кармель портын" кеңейту бағдарламасының бірінші кезеңін ашты, онда 15 500 TEU контейнерлік кемені ең көп 15,2 м су тартуға қабілетті 700 м ұзын кемені қамтитын жаңа жүк терминалын салу, сондай-ақ екінші кемені және іргелес қолдау және қоймаларды ашу. Жаңа қондырғылар порттың контейнерлерді жыл сайын 500 000 TEU-ға дейін өңдеу қуатын арттырады. Бұл жаңа терминалдың құрылысына 1,8 млрд. шекелей (шамамен. 500 млн АҚШ доллары) және оны аяқтау үшін бес жыл қажет болды. Порт АҚШ-тың алтыншы флоты үшін нысандарды сақтайды.

Израиль кеме жасаушыларының порты

Кемежайға жақын орналасқан Израиль кеме жасау зауыты ауыр кемелерді жөндеуге арналған қондырғылар ұсынады. Компания сонымен қатар 2017 жылы шамамен үш миллион тонна жүк тасымалданған жеке портты басқарады, ол негізінен ірі және жалпы жүктерден тұрады.

Жолаушылар терминалы

Портта круиздік және паромдық жолаушыларға қызмет көрсететін заманауи жолаушылар терминалы бар. Терминал күту аймағын, баж салығынсыз сауда дүкенін, сувенирлер дүкенін, асхананы, ҚҚС қайтару үстелін, валюта айырбастауды, тегін сымсыз интернетті, көлік қоюды және басқа да қызметтерді ұсынады. Терминал маңындағы аймақ жолаушылар үшін өте жақсы қоғамдық көлік байланыстарын ұсынады. Хайфа орталық темір жол вокзалы терминалға іргелес орналасқан және жұмыс күндері күніне 24 сағат Хайфа аймағына және одан тыс жерлерге 200-ге жуық жолаушы пойызы қызмет көрсетеді. Қосымша қоғамдық көлік байланыстары автобуспен немесе таксимен темір жол вокзалында немесе вокзал алдында орналасқан Хайфа қаласының орталығындағы басты жол Ха'Ацмаут жолынан қол жетімді. Кармелиттің Кикар Париж метро станциясы да жаяу жүру қашықтығында және Кармел тауының басына жетуге мүмкіндік береді.

Кеңейту

2018 жылдан бастап Израиль порт басқармасы портты кеңейтудің бірінші кезеңін 4 миллиард шекел (шамамен 1,1 миллиард АҚШ доллары) құнға салуды басқарады. Жоспар мынадай: Кишон өзенінің сағасының солтүстік-шығысындағы аумақты кеңінен қалпына келтіру, бұл "Бей Терминал" деп аталатын жаңа үлкен терминалдың құрылысына мүмкіндік береді, ол әрқайсысы 15000 TEU-дан астам контейнерлік алып кемелерді қабылдай алады. Негізгі су бұрандасын 880 метрге кеңейту және жаңа қосалқы су бұрандасын салу. Жаңа отын терминалы, 1940-жылдарға дейінгі қолданыстағы терминалды алмастырады. Химиялық терминалдың кеңейтілуі. Жаңа теңіз терминалы аумағында арнайы жүк теміржол терминалы, сондай-ақ көршілес Израиль кеме жасау зауыттарын темір жол желісіне қосу. Жаңа контейнер терминалын Израильдің Ashtrom және Shapir Marine & Civil Engineering құрылыс компаниялары салды және ресми түрде 2021 жылдың 1 қыркүйегінде ашылды. Шанхай халықаралық порт тобы (SIPG) жаңа терминалды 25 жыл бойы пайдалануға беру туралы халықаралық тендерді жеңіп алды. Бастапқы кезеңде Бей терминалы жылына 800000 TEU контейнер тасымалын қамтамасыз ете алады, ал болашақтағы кеңейтулер қосымша 700000 TEU-ға дейін қамтамасыз ете алады.