Кіріспе

Израильдегі порт Эйлат порты - Қызыл теңіздегі жалғыз Израиль порты, Ақаба шығанағының солтүстік шетінде орналасқан.

Тарих

Эйлат порты 1952 жылы жарияланды және 1952-1956 жылдар аралығында салынған. Бүгінде ол негізінен Қиыр Шығыстағы елдермен сауда-саттық үшін қолданылады. Бұл Израиль кемелеріне Суэц каналы арқылы жүзудің қажеті жоқ Үнді мұхитына жетуге мүмкіндік береді. Мысырдың Тиран бұғазындағы теңіз блокадасы Эйлатқа кіруді бақылайтын оқиғалар екі ірі араб-израильдік қақтығыстарға әкелді: Синай соғысы және Алты күндік соғыс. Эйлаттан кеме қатынасы салыстырмалы түрде төмен (Исраилдің Жерорта теңізіндегі екі ірі теңіз портына қарағанда). Бір себебі - Эйлат елдің орталығынан едәуір алыста орналасқан. Екіншіден, елдің басқа да негізгі теңіз порттарынан айырмашылығы, Эйлатқа темір жол желісі әлі де қызмет етпейді (ең жақын темір жол Димонадан солтүстікке қарай жүз шақырым жерде орналасқан). Сонымен қатар, жағалаудағы туризмнің пайда болуы порттың нысандарын кеңейту перспективаларымен бәсекелеседі. Мұнда Израиль теңіз күштері 915-ші эскадрильясының қарауыл қайықтары орналасқан. 2023 жылдың қазанында Ансар Алла, көбіне хусилер деп аталатын, Қызыл теңіздегі Израиль позицияларына зымыран мен ұшқышсыз ұшақтарды атқан. Олар, әдетте, порт пен қалаға бағытталған. Ракеталар мен ұшқыштардың ұшуы тоқтатылды, зардап шеккендер жоқ. Бұл шабуылдар Қызыл теңіздегі кемелерге қарсы шабуылдармен жалғасты, олар Эйлат портына бара жатқан кемелерге бағытталған. Желтоқсан айында порттың бас директоры хусилердің шабуылдарынан кейін портқа жүк тасымалы 85%-ға төмендеді деп хабарлады.

Даму жоспарлары

Порттың дамуына қойылған шектеулерді жеңілдету үшін үкімет осы аймақ үшін "Оңтүстік қақпа" жоспарын ұсынды. Бұл жоба қаладан солтүстікке қарай шөл далада орналасқан ірі әуе-темір жол теңіз логистикалық орталығын салуды көздейді. Бұл ұсыныстың егжей-тегжейі: қазіргі портты қаланың солтүстігіндегі қазылған аумаққа көшіру, оған Ақаба шығанағынан Иордания шекарасына қарай салынған кең, ұзын канал арқылы жетуге болады, жақын маңдағы жаңа халықаралық әуежай (2019 жылы аяқталады) құрылысы және Нахал Цин темір жол магистралынан порт пен әуежайға дейін темір жолды кеңейту. Оңтүстік Африканың Harris компаниялар тобы мен Дональд Трамп сияқты халықаралық инвесторлар жобаға қызығушылық танытты. Портты басқа жерге ауыстыру шығанақтың жағалауын туристік мақсаттар үшін қайта дамыту үшін жеткілікті көлемде босатқан, ал портты Израиль темір жолдарының желісіне қосу порт арқылы жүкті тасымалдау көлемін едәуір арттыруға мүмкіндік береді. Темір жол сонымен қатар 2019 жылы Эйлат әуежайы мен Сде Дов әуежайының жабылуымен зардап шеккен туризмді дамытуға көмектеседі, бұл Эйлатқа ішкі сапарларды уақытты көп және қиынға соғады. 2012 жылдың қаңтар айында Көлік министрі Израиль порттарының басқару органына жерді алдын ала зерттеуді бастауды тапсырды.

Қоршаған ортаны қорғау

Эilat Port Authority қоршаған ортаны қорғау мәселесі бойынша миллиондық қаржыны фосфат шаңның теңізге таралуын болдырмайтын жүк тиегіш құрылғыны салуға жұмсады.