Кіріспе
Таиландтың ұлттық эмблемасы Таиландтың ұлттық эмблемасы (ตราแผ่นดินของไทย) พระครุฑพ่าห์ деп аталады (RTGS транскрипциясы: Phra Khrut Pha; "Гаруда көлік құралы ретінде" (Вишну)). Гаруда 1911 жылы Ваджиравудх (Рама VI) ресми түрде ұлттық эмблема ретінде қабылданды. Алайда, мифтік аң Таиландта ғасырлар бойы патшалық әулеттің символы ретінде қолданылып келді. Гаруда Тайландтың патшасы мен үкіметі ресми құжаттарды растау үшін және оның негізгі эмблемасы ретінде қолданатын мөрлерде бейнеленген. Гаруда - индуизм мен буддизм дәстүріндегі мифологиялық аң. Гинду мифологиясына сәйкес Гаруда - бұл Вишну (Нарайана) құдайының ваханасы (көлігі). Таиландтың ежелгі патшалары құдайлық билікке сенген және өздерін Нарайана құдайдың мәйіті деп санаған. Осылайша, Гаруда патшаның құдайлық билігі мен билігін бейнелеуге келді. Гаруда Индонезияның ұлттық эмблемасында және Улан-Батор қаласының эмблемасында да бейнеленген.
The national emblem of Thailand (ตราแผ่นดินของไทย) is called the พระครุฑพ่าห์ (RTGS transcription: Phra Khrut Pha; "Garuda as the vehicle" (of Vishnu)). The Garuda was officially adopted as the national emblem by Vajiravudh (Rama VI) in 1911. However, the mythical creature had been used as a symbol of royalty in Thailand for centuries. The Garuda is depicted on seals, which are used by the King and the Government of Thailand to authenticate official documents and as its primary emblem. The Garuda is a mythological beast of the Hindu and Buddhist tradition. According to Hindu mythology, the Garuda is the vahana (vehicle) of the god Vishnu (Narayana). The ancient kings of Thailand believed in divine kingship, and considered themselves the incarnation of the god Narayana. Thus, the Garuda came to symbolise the divine power and authority of the king. The Garuda also features in the national emblem of Indonesia and the emblem of the city of Ulaanbaatar.
Символизм
Гаруда - индуизм мен буддизм дәстүріндегі құсқа ұқсас мифологиялық аң. Мифологияға сәйкес, Гаруда - жартысы адам, жартысы құс болып келетін гибридті жануар. Гаруда өнерде көп жағдайда бүркіттің басы, құйрығы, қанаты мен тырнақтарымен суреттеледі, ал оның денесі адам денесіне ұқсас. XIV ғасырда жазылған тай буддасының "Трайфум Пхра Руаң" атты еңбегінде оның денесі 150 йоджана (1 йоджана 1,6 шақырымға тең) ені, сол және оң қанаттары 150 йоджана, құйрығы 60 йоджана, мойыны 30 йоджана, құйрығы 90 йоджана, тырнақтары 12 йоджана екендігі айтылған. Гаруданың күш-қуаты мен жауынгерлік шеберлігі санскрит пұрандарында баяндалған. Бұл әңгімелерде ол барлық қанатты жаратылыстардың ішіндегі ең күштісі ретінде сипатталады және барлық құстардың патшасы ретінде қарастырылады. Буддистік әдебиетте Гаруда аңызға айналған Химаванта ормандарында өмір сүреді және жартылай құдайлық немесе табиғаттан тыс болып саналады. Гаруданың Вишнумен немесе Нараянамен қарым-қатынасы ерекше маңызды. Таиландтың ежелгі патшалық ілімінің ықпалына Үндістанның патшалық ілімдері қатты әсер етті. Сондықтан патша Рамаяна эпосының патшасы Рама Нараянның кейіпкері болған сияқты, ол да Құдайдың кейіпкері болған. Осылайша, Нараяна және Гаруда құдайлары ежелгі Таиландта құдайлық және қасиетті патшалықтың қабылданған символына айналды.
Патшалық мөрлері
Аюттхая патшалығы (1350-1767) кезінде патшаның қолында әр түрлі үлгідегі бірнеше мөрлер (ตรา, tra) болды. Бұл мөртаңбалар ресми құжаттардың, әсіресе орталық әкімшіліктен провинцияларға жіберілген құжаттардың шынайылығын растауда қолданылған. Олар әдетте піл сүйегінен жасалған. 1635 жылы белгілі бір мақсатта немесе белгілі бір құжаттарда әр мөрді қолдануды реттейтін заң қабылданды. Патша мөрлерін қолдану Раттанакосин патшалығының алғашқы төрт билік етуінде (1782 жылы құрылған) жалғасты. Чакри патшалары жеке хаттарға жеке мөрімен, ал мемлекеттік істерге төрт ресми мөрімен мөр таққан. Төрт үлкен патшалық мөр (พระราชลัญจกร, Phra Ratcha Lanchakon) мыналарды қамтиды: Маха Онгкан (มหาโองการ), Хрут Фа (ครุฑพ่าห์), Хонгсафиман (หงสพิมาน) және Айрапот (ไอราพต) мөрлері. Мөрлер төрт құдайды бейнелеген: Шива (Таиландта Пхра Исуан), Вишну (Пхра Нарай), Брахма (Пхра Пхром) және Индра (Пхра Ин). Алғашқы үшiнiң тiгiндiк үштiк (немесе Үшбiрлiк) және соңғысы буддизмде құдайлардың танымал патшасы. Төрт мөрді қазір Министрлер кабинетінің хатшылығы сақтап, оларды құжаттарға оның қызметкерлері әртүрлі комбинацияларда, осы құжаттардың мақсатына байланысты бекітеді.
Ресми эмблема
Гаруданы Тайландтың Корольдік Үкіметі өзінің ресми эмблемасы ретінде қабылдады. Гаруда эмблемасы Таиландтың барлық дерлік мемлекеттік құжаттарының қағаз бетінде кездеседі. Нараянның жер бетіндегі тұлғасы ретінде патшаның орны Гаруда арқылы бейнеленеді. Бұл символика сонымен қатар үкімет (Гаруда арқылы бейнеленген) патшаның құралы (немесе құралы) деген сенімді көрсетеді. Гаруда фигурасы мемлекеттік меншіктің символы ретінде де қолданылады және ол мемлекеттік ғимараттарда, меншік актілерінде, шекара белгілерінде және Тайландтың Корольдік полициясы мен Тайландтың Корольдік қарулы күштерінің киім-кешектерінде көрсетіледі. 2001 жылы премьер-министр кеңсесі эмблеманы пайдалану туралы нұсқаулық шығарды. Құжатта Гарудаға құрметпен қарау керектігі айтылған, өйткені ол қасиетті символ болып саналады. Бастапқыда Гаруда қандай дене күйінде суреттелгені туралы нақты ереже болған жоқ. Патша Рама VI ақырында Гаруда үшін Хрут Рам (ครุฑรํา) немесе 'билеген Гаруда' (қанаттары көрсетіліп, жоғары көтерілген) деп аталатын ұстанымды таңдады. Алайда, ешқандай заң нақты бір дизайнды қолдануға тыйым салған жоқ, сондықтан әртүрлі мемлекеттік ведомстволар бірнеше дизайнды қолданады. Рұқсат берілгеннен кейін фирмаға Tra Tang Hang (ตราตั้งห้าง) немесе олардың барлық бизнес үй-жайларында Гаруданың үлкен мүсіні болып табылатын эмблеманы сақтауға рұқсат етіледі.
Сиам елінің елтаңбасы
1873 жылдан 1910 жылға дейін геральдикалық стильдегі герб (ตราอาร์ม, Tra Arms) Сиамның ұлттық эмблемасы болды (Таиланд деп аталды 1939). Батыс стиліне тән елтаңба Рама V патшаның бұйрығымен жасалды. Патша өзінің ағайындысы, ханзада Правиж Джумсайға елтаңбаның дизайнын жасауға тапсырды. Гербтің эмблемасында Еуропа елтаңбасының барлық элементтері бар, бірақ эмблеманың барлық компоненттері дәстүрлі тай корольдік белгілері болып табылады. Эмблема Phra Ratcha Lanchakon Pracham Phaen Din Sayam (พระราชลัญจกรประจําแผ่นดินสยาม) деп аталады. Екі мифтік жанды қолдап отырған елтаңба. Қалқанның сол жағында (декстер) фил-арыстан (арыстанның тұяғы бар) немесе Гаджасиха (кшสีห์) бейнеленген. Қалқанның оң жағында (жаман) арыстандар патшасы, Раджасиха (ราชสีห์) орналасқан. Екі жақтауыш Калахом (Гаджасиха) және Махаттай (Раджасиха) екі ежелгі департаменттерін білдіреді. Калахом әскери және оңтүстік департамент, ал Махаттай мемлекеттік қызмет және солтүстік департамент болды. Қолының айналасындағы мантия қызыл түсті ленталармен байланған Чула Чом Клау орденінің плащы (қызыл түс сейсенбі, король Рама V туған күн). "Royal Gazette" газетінің мұқабасында басылып шықты. Патша Рама V билігі кезінде патшаның салтанатты атымен қоршалған патша мөрі ретінде герб "สมเดจพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ บดินทรเทพยมหามกุฎ พระจุลจอมเกล้าเจ้ากรุงสยาม" (Сомдет Пхра Параминдра Маха Чулалонгкорн Бодиндрадебиамахамукут Пхра Чулачомклао Чао Крунг Саям). Мөр тек бір патшалық үшін ғана қолданылған. Патшалық тағайындалу жарғысы ретінде пайдаланылған герб, ақыр соңында Гарудамен алмастырылды. Корольдік Тай армиясының Корольдік жеке күзетшілерінің 1-ші жаяу әскер полкінің гербі. Полкті 1859 жылы патша Рама V құрған.
Чакри әулетінің эмблемасы
1782 жылы Будда патшасы Йодфа Чулалоке (Рама I) Чакри әулетін құрды, оның жаңа астанасы Бангкок болды. Жаңа династияның символы екі өзара байланысқан қарудан, яғни чакрадан (тақтадан) және трисуладан (үшбұрыштан) тұрады. Қарулар 1770 - 1778 жылдар аралығында король Рама I атқарған Chao Phraya Chakri ресми атағынан алынған. Бұл атақ әдетте патшалықтың ең ұлы қолбасшысына берілетін. Чакри (จักรี) сөзі санскрит тілінде "дискус иегері" дегенді білдіреді. Дәстүр бойынша Чакра мен Трисула - тиісінше Вишну (немесе Нараяна) және Шива құдайларының құдайлық қарулары. Чакри эмблемасы, 1782 жылы король Рама І құрған Чакри әулетінің символы. Бір-бірімен байланысқан құдайлық қарулар, Чакра мен Трисула. Корольдік команда эмблемасында 1940 жылға дейінгі Корольдік газеттен алынған Чакри символы бар. Корольдік команда эмблемасы (1940 жылдан қазіргі уақытқа дейін).