Кіріспе

"Солғай мен қызыл гүл" операсы (орысша: Соловей и роза Solovey i roza) - орыс композиторы Елена Фирсованың (Op. 46, 19901991) Оскар Уайльдтың сол атты әңгімесінен кейін Кристина Россеттидің поэзиясымен бірге өзінің ағылшын либреттосына жазды.

Құрылыс және орындау тарихы

Операны Германиядағы Ульм театрының директоры Пол Эстерхазидің өтініші бойынша жазды. Фирсова Либреттоны Оскар Уайльдтың "Бақытты ханзада және басқа да әңгімелер" жинағынан (1888) алынған әкият мәтінін Кристина Россеттидің төрт өлеңімен біріктіріп жазды. Бұл композитордың 1991 жылы Англияға көшіп келгенге дейін Кеңес Одағында жасаған соңғы туындысы болды. Алайда, Поль Эстерхази кенеттен Ульм театрын тастап кеткеннен кейін, Германияда сахналау идеясынан бас тартты. Опера Лондонда қойылды. Ол 1994 жылы 8 шілдеде (содан кейінгі 9 шілдеде, 16, 18 және 20 шілдеде) Алмейда театрында Алмейда операсының әншілері Рейчел Халлавелл (меццо-сопрано), Филип Шеффилд (тенор) және Кэрол Смит (сопрано), дизайнер Джулиан МакГоуэн, сахналық режиссер Кэролайн Гаун және дирижер Дэвид Пэрримен премьерасы болды.

Қысқаша мазмұны

Бірінші көрініс. Студенттің бақшасы. Оқушыға сүйген қызы қызыл гүл әкелген жағдайда, онымен түн бойы би билейді дейді. Бірақ ол бақшада қызыл гүлді таба алмайды. Оның арыздануын естіген шолпан қатты қобалжып, оған қызыл гүлді өзі тауып береді. 2-ші көрініс. Өкінішке қарай, ол сұрап алған алғашқы екі гүлден ақ және сары гүлдер шығады. Тек үшінші ағаш қана қызыл гүлдер береді. Бірақ бұл ағаш қыстың суығынан суынып қалған, ал шолпан қызыл розасын тек түн бойы ән айтып, жүрегін тікендердің біріне қысып, оның суық бұтақтарына жылы қанын төгіп қана алатынын біледі. Қызыл қызға өмірін қию керек. 3-ші көрініс. Оқушы бұның ешбірін түсінбейді. Бақшада шолпанның әнін естіп, ол оны мағынасыз және практикалық пайдасы жоқ деп санайды. 4-ші көрініс. Сондықтан қызғалдақ ағашының тісіне ілінген шолпан оқушының терезесі алдында түн бойы ән шырқады. Таң атқанда ол өліп, денесі ұзын шөпке құлайды. 5-ші көрініс. Шәкірт сыртқа қарап, қызыл гүлді көріп, оны бірден теріп, сүйген қызына алып барады. Бірақ қыз оған әсер етпейді, өйткені ол соқыр сиыр, роза оның киіміне сәйкес келмейді деп мәлімдейді және ол Чемберленнің немере інісі берген әшекейлерді артық көреді. Сондықтан студент қызыл гүлді арбаның астына лақтырып тастайды да, кітаптарын оқып отырады. Өлгеннің дауысының эхосы ретінде хор сахнадан тыс жерде ән салады: " Мені есіңде сақта "

Қарап шығу

Бір сыншы операның музыкасын былай деп сипаттады: "Оның күрделі камералық музыкасы өте нәзік, қызықты, романтикалы, біз оны шағымсыз тыңдадық". (Дэвид Мюррей, Financial Times 1994 жылдың 11 шілдесінде).