Кіріспе

Қалқалы тарақан (Blaberus craniifer) - Blaberidae тұқымдасына жататын тарақан түрі. Көбінесе оның сыртқы көрінісі ұқсас болғандықтан, Blaberus discoidalis дискоидты тарақанмен шатастырылады. Оның қанаттарында қара жамылғы тәрізді таңбалар және оның жапырағында қаңқа тәрізді, қара түсті таңбалар бар. Өлімнің басы деген атау оның үстіне қойылған белгілерден шыққан: "cranii", бұл латын тілінен аударғанда "бас" дегенді білдіреді, ал "fer" - "тасымалдаушы" дегенді білдіреді. Олардың ерекше көрінісі мен белгілі бір ерекшеліктеріне байланысты олар үй жануарларына қамқорлық жасауды оңай етеді немесе энтомологтар мен хоббистер үшін жәндіктерді көрсетеді.

Таралуы және мекендейтін ортасы

B. craniifer Мексика, Батыс Үнді және Орталық Америкада өседі. Сондай-ақ, ол АҚШ-тың оңтүстік Флорида штатына да әкелінген. Олар орманның астында, жапырақтар мен шіріп бара жатқан ағашқа жасырынып тұрады.

Тамақ пен жыртқыш жануарлар

Өздерінің жергілікті мекен-жайларында B. craniifer кез-келген органикалық азық-түлік көзімен, соның ішінде жапырақ материясымен қоректенеді.

Мінез-құлық

Жақындап келе жатқан жыртқышқа немесе шабуылдан кейін жауап ретінде, B. craniifer мүмкін болған кезде, бас пен пронотумды пайдаланып, тарақанның жасырынуына мүмкіндік беретін жұмсақ субстраттарға көміледі.

Физиологиясы

B. craniifer тұқымдасының ересектерінде ұшып ұша алатын қызғылт түсті ұшқыш бұлшық еттері бар қанаттары бар. Алайда, олар әдетте қысқа қашықтықта ғана жүреді. Жас құстар қанаты жоқ, олар көміп қалуды жөн көреді. Б. craniifer-ді қоса алғанда, жарғақтарда өздерінің антенналары ішінде тәуелсіз пульсативті қан айналымы мүшелері бар екені белгілі, олар антенналық жүрек деп те аталады. B. craniifer кейбір тіндерін қалпына келтіре алатыны анықталды. B. craniifer аяғының алдыңғы аяғының дисталь бөлігі артқы аяқтың бүйір сүйегінің проксимальді деңгейіне трансплантацияланғаннан кейін аяғының дистальді ампутация деңгейінде көбірек проксимальді тіндер мен құрылымдарды қалпына келтіре алады. Бұл зерттеулер кейбір жәндіктер белгілі бір тіндерді қалпына келтіре алатынын дәлелдеді.

Ұрықтандыру және жыныстық диморфизм

B. craniifer - бұл жұмыртқалы, жыртқыш тарақандар және бір мезгілде бір рет жұптасады. Жұптау әйел жыныстық феромонды шығара бастайды, ол еркектің локомотивтік белсенділігін жігерлендіреді. Әйел жыныстық феромондарды іштің артқы жағында орналасқан пигидиялық бездерден шығарады, сонымен қатар ол шақыру қалпын қабылдайды. Аталық аналық жыныстық қатынасқа қатысу үшін оның антеннасымен қол тигізеді. Аталық қанаттары мен қанат жапқыштарын тік көтеріп, 180 градусқа айналдырады. Антенналардың жыныстық диморфизмі көбінесе Periplaneta americana сияқты басқа тарақан түрлерінде байқалады, ал B. craniifer-де антенналық жыныстық диморфизм байқалмайды.