Кіріспе
Авраам Гиледи (24 қазан 1940 жылы туған) - американдық ғалым және профессор. Бригам Янг университетінің ұзақ уақыттан бері профессор болып келген ол 1993 жылы Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуі қауымнан шығарған көрнекті ғалымдардың "Желтоқсан алтысының" бірі болды, бірақ бірнеше жылдан кейін Гилеад ресми түрде шіркеуге қайта қабылданды және оның қауымнан шығарылуын шіркеу басшылығы "қателік" деп таныды деп нық айтады. 1968 жылы Гилеад Жаңа Зеландиядан Израильге қоныс аударды, ол жерде бес жыл тұрды. Исраилде өмір сүргеннен кейін ол көп ұзамай Ескі Келісімді және оның иудаизммен діни байланыстарын терең зерттей бастады. Ол былай дейді: "Иудаизм мені өзіне тарқатқан себебі - яһудилердің Таурат пен Пайғамбарларға ерекше көзқараспен қарауы. Яһудилердің арасында мен басқа ұлт адамы ретінде бұрын-соңды білмеген терең түсінікті сезіндім". Исраилде ол Езрелге қоныстанды. Израильде оқыған кезінде ол православиелік діни кибуцке барды, сол кезде ол яһуди дініне ресми түрде қабылданды және Израиль азаматы болды. Оның ортодоксалды яһуди ретінде өмірінің ең басты сәті Иерусалимдегі раввиндік мектеп - Ешиват Хатфутзотта оқыған кезінде келді. Бірде ол Израильдегі кітапханаға барады. Ғиладей әдептілік үшін кітапты алып, қызығушылықпен оқыды, осыдан кейін Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуіне кірді. Ол Силоам тоғанында ЛДС шіркеуінің мүшесі ретінде шомылдыру рәсімінен өтті, онда Киелі кітапта Исаның соқыр адамды тоғанға көзін жуу арқылы сауықтырғаны жазылған (Жохан 9:57). 1973 жылы Гилеад Құрама Штаттарға көшіп барды. Гилеад Бригам Янг университетінен жоғары білім алды: B. А. университет зерттеулерінен (1975), М. А. Ежелгі жазбалар (1977), және докторлық дәріс Ежелгі зерттеулер (1981) Хью Ниблимен төрағалық етуі. Ғилаад академиялық жылдары еврей, дін сабақтарын және Ишая кітабының әдеби талдауы бойынша философия сабағын оқытты. Сондай-ақ, ол Торонто университеті, Уиклиф колледжінің ескі Келісімді зерттеуші, әйгілі профессор Р. Ғиладей еврей тілін жетік білгендіктен, Ишая кітабының еврейшеге тура келетін ағылшын тіліндегі түсінікті аудармасын жасау үшін еврей масореттері, Өлі теңіздегі Ишаяның шиыршығы және Септуагинта нұсқасы арқылы жұмыс істеді. Ол түпнұсқа тіліндегі мағынаның әр нюансын дәл жеткізу үшін лексикалық құралдарды үнемі қолданды, докторлық бағдарламасында Ышая кітабын аударған.
Академиялық мансап және шіркеу тәртібі
Гилеадты BYU-да Киелі кітаптың LDS басылымы үшін еврей пайғамбарларының аударма мәселелерін түсіндіретін төменгі жазбаларды жасауға жалдаған, ал ол Мормон кітабының еврей аудармасын шіркеудің аударма бөліміне қайта қарады. 1981 жылы ол Хью Ниблидің жетекшілігімен Бригам Янг университетінің ежелгі зерттеулер докторлық диссертациясын "Ишая кітабының екіге бөлінген бөлімі" атты диссертациясымен аяқтады. 1988 жылы Гилеад "Ишая кітабы: Мормон кітабындағы түсіндірме кілттермен жаңа аударма" деген кітапты басып шығарды, содан кейін 1991 жылы "Соңғы күндер: Киелі кітап пен Мормон кітабындағы бейнелер мен көлеңкелер" деген кітап шықты. Хью Нибли, Трумэн Г. Мадсен және Эллис Расмуссен сияқты танымал LDS ғалымдары оның жұмысын мақтады. Алайда Гилеадтың дәлелі (екі кітапта да бар және екіншісінде толық баяндалған) Исаия пайғамбарлықтары Иса Мәсіхтен басқа соңғы күндері пайда болатын адам "Дауыттың патшасына" нұсқады, бұл даулы болып саналды және Исаияның бұрынғы LDS түсіндірмелерімен қайшылыққа ұшырады. Мормон кітабындағы кітаптарды сынға алған бір адам Гилеадтың білімділігін және аудармасының сұлулығын мақтағанмен, Гилеадтың "Ишаяны түсіндіруі бұрынғы соңғы күнгі қасиеттілердің Исаия туралы түсініктерінен, оның ішінде Брюс Р. Макконки" деп жазған. Сондай-ақ, ол Макконкидің "Мыңжылдық Мәсіх" кітабындағы түсіндірмесін Гилеадтың Ишая кітабын түсіндіруімен салыстырды. The Last Days - бұл LDS компаниясына тиесілі Deseret Book кітапханасының сөрелерінен алынған; кітапты Covenant Communications, Inc. баспасы шығарды. 1996 жылы Гилеад шіркеудің Нейл А. Максвеллдің бақылауына байланысты оған қатысты тәртіптік шараны қайталағаннан кейін, LDS шіркеуіне қайта шомылдыру рәсімінен өтті. Кейінірек Гилеад сол газетке былай деп мәлімдеді: "Менің жағдайымда бірде-бір айып шындыққа негізделген жоқ, ол дәлелсіз болды және бұл туралы айтылғандардың бәрі шіркеудің жазбаларынан өшірілді".
Шығармалары
Ғилаид он кітаптың авторы, олардың көпшілігі Ишая кітабына негізделген. Ол Ишаяның жазбаларын және осыған қатысты тармақтарды зерттеуді жалғастыруда. Израильдің жолдан таюы және қалпына келтіруі: Роланд К. Харрисонның құрметіне арналған очерктер (Гранд-Рапидс, МИ: Бейкер кітап үйі, 1988). Евангелистік және ЛДС ғалымдарының 24 очерктері Авраам Гиледидің редакциясында. Қатты қаптама Ишая кітабы: Мормон кітабынан түсіндірме кілттермен жаңа аударма (Солт-Лейк-Сити, UT, Deseret Book: бірінші басылым 1988; Сан-Диего, CA: Hebron Books, екінші басылым 2012). Исаия кітабына жаңадан кіріп келе жатқандар үшін ЛДС оқырмандары үшін нұсқаулық. Соңғы күндері: Киелі кітап пен Мормон кітабындағы типтер мен көлеңкелер Хью Ниблидің алғы сөзімен (Солт-Лейк-Сити, UT: Deseret Book, бірінші басылым 1991; Солт-Лейк-Сити, UT: Аргон Пресс, екінші басылым 1998). ЛДС оқырмандары үшін: "Евангелие туралы білгіңіз келген, бірақ оны табуға тым жалқау болған нәрселердің бәрі" Хью Нибли. Softcover Исаияның әдеби хабары (Сан-Диего, Калифорния: Hebraeus Press, бірінші басылым 1994; екінші басылым 2012). Ишаяның жазбаларын талдаудың жаңа әдісі. Бастапқыдан аяқтау: Ишаяның Апакалиптикалық көрінісі Ишая аудармасымен (Сан-Диего, Калифорния: Hebraeus Press, бірінші басылым 1997; екінші басылым 2012). Исаияның пайғамбарлық хабары жайлы жалпыға ортақ түсінік. Исаияның кодтары: Аспанға сатымен көтерілу (Сан-Диего, Калифорния: Hebraeus Press, бірінші басылым 2002; екінші басылым 2012). Ишаяның пайғамбарлық хабарының еврей мәсіхші оқырмандары үшін толық шолу. Мормон кітабындағы жұмсақ қаптама зерттеулер (Сан-Диего, Калифорния: Хеброн кітаптары, бірінші басылым 2005; екінші басылым 2012). ЛДС оқырмандары үшін оқу нұсқаулығы. Softcover Analytical Commentary of Isaiah (Сан-Диего, Калифорния: Hebraeus Press, 2006 ж.) 30 сағаттық MP3 аудио форматы). Ишаяның пайғамбарлық хабарын біздің күнімізге арналған Исаия кітабы: Comprehensive Concordance-пен аналитикалық аударма (Сан-Диего, Калифорния: Hebraeus Press, 2012). Ишая кітабының еврей масореттік мәтінінен ағылшыншаға аударылған әдемі, қазіргі заманғы аудармасы, еврей-христиан оқырмандарына сөздерді зерттеуді жеңілдету үшін жан-жақты конкордэнспен. Исаия кітабының Апокалиптикалық түсіндірмесі, бірінші бөлім (Сан-Диего, Калифорния: Hebraeus Press, 2012). Ишая 135-ші жазбадағы Исаияның соңғы заманның пайғамбарлығын еврей-христиан оқырмандары үшін тармақ бойынша талдау. Ақыр заманның пайғамбарлығы: Иудей-мормондық талдау (Сан-Диего, Калифорния: Hebraeus Press, 2018). Оның соңғы үлкен еңбегі, қазіргі оқырмандарға Құдайдың сөзін түсінудің немесе елемеудің уәделері мен тұзақтарын түсінуге көмектесетін талдау. Яһуди-христиандық оқырмандар үшін. .
The Last Days: Types and Shadows from the Bible and the Book of Mormon with foreword by Hugh Nibley (Salt Lake City, UT: Deseret Book, first edition 1991; Salt Lake City, UT: Argon Press, second edition 1998). For LDS readers: "Everything you always wanted to know about the gospel but were too lazy to find out"—Hugh Nibley. Softcover The Literary Message of Isaiah (San Diego, CA: Hebraeus Press, first edition 1994; second edition 2012). A ground breaking literary approach to analyzing Isaiah's writings for Judeo Christian readers. The End from the Beginning: The Apocalyptic Vision of Isaiah with Isaiah Translation (San Diego, CA: Hebraeus Press, first edition 1997; second edition 2012). A layman's introduction to Isaiah's prophetic message for Judeo Christian readers. Isaiah Decoded: Ascending the Ladder to Heaven (San Diego, CA: Hebraeus Press, first edition 2002; second edition 2012). A comprehensive overview of Isaiah's prophetic message for Judeo Christian readers. Softcover Studies in the Book of Mormon (San Diego, CA: Hebron Books, first edition 2005; second edition 2012). Study guide for LDS readers. Softcover
Analytical Commentary of Isaiah (San Diego, CA: Hebraeus Press, 2006. 30 hour MP3 audio format). The best single companion available for Judeo Christian listeners desiring to know Isaiah's prophetic message for our day
The Book of Isaiah: Analytical Translation with Comprehensive Concordance (San Diego, CA: Hebraeus Press, 2012). A beautiful modern English rendering of the Book of Isaiah from the Hebrew Masoretic Text with a comprehensive concordance for facilitating word studies for Judeo Christian readers. Apocalyptic Commentary of the Book of Isaiah, Part One (San Diego, CA: Hebraeus Press, 2012). A verse by verse analysis of Isaiah's end time prophecy of Isaiah 1–35 for Judeo Christian readers. Endtime Prophecy: A Judeo Mormon Analysis (San Diego, CA: Hebraeus Press, 2018). His final major work, an analysis to help modern readers understand promises and pitfalls of understanding or ignoring the word of God. For Judeo Christian readers. .