Кіріспе
Тони Хаген (17 тамыз 1917 жылы Люзерн қаласында 18 сәуір 2003 жылы Лензерхайде) - швейцариялық геолог және швейцариялық дамуға көмек көрсетудің ізашарсы.
Білім
Швейцарияның Цюрихтегі технология институтында инженерлік және геология мамандықтары бойынша диплом алғаннан кейін ол Уэльс тауларының геологиясы бойынша докторлық дәріс алды, содан кейін Цюрихтегі геологиялық институтта ғылыми көмекші болды. Хаген Непалға алғаш рет 1950 жылы Швейцарияның дамуға көмек көрсету миссиясымен барды. 1952 жылы Непал үкіметінде жұмыс істеді, сонымен қатар Біріккен Ұлттар Ұйымында да жұмыс істеді. Ол Гималайдың географиялық аумағын зерттеді.
Мансап
Доктор Хаген Біріккен Ұлттар Ұйымы атынан геологиялық және географиялық зерттеу жұмыстары мен карталар жасау кезінде Непалдың бүкіл жерін аралап шыққан алғашқы шетелдік болды. Ол Непалдың топографиясы көбінесе қыратты және қармен қапталған жерді басып, 14000 км-ден астам жол жүрді. Ол Непалдың мәдени және этникалық әртүрлілігін бастапқыда үнсіз деректі фильм ретінде, кейіннен өз дауысымен ағылшынша баяндап түсірді. Доктор Хаген бірнеше кітаптың авторы, соның ішінде Непал (; LCCN 99937099) атты кітаптың авторы. 1966 жылдан 1971 жылға дейін БҰҰ Даму бағдарламасының кеңесшісі ретінде оған бүкіл әлем бойынша дағдарысқа ұшыраған аймақтарда, соның ішінде Африка, Таяу Шығыс және Азияда арнайы миссия берілді. Хаген дамуға көмек көрсету саласында ізашар болды, 60 жылдан астам уақыт бойы Гималай, Шығыс Африка және Оңтүстік Америкада миссионерлік сапарға барды. 1959 жылы Тибет Қытайдың қолына түскеннен кейін, Хаген өзінің ықпалын тибеттік босқындарға көмектесу үшін қолданды. Келесі жылдары ол 14-ші Далай-ламаның сенімін ақтады. Ол Швейцарияға шамамен 1000-1500 тибетті әкелді. 1972 жылы БҰҰ-дан зейнеткерлікке шыққан Хаген шетелдік көмекке қатысы бар ұйымдарда еркін кеңесші болып жұмыс істеді, кейіннен Цюрихтегі Федералды технология институтына оралды, онда дамушы әлем проблемалары туралы дәріс берді. 1980 жылдардың басында ол Швейцария мен Непалда демократиялық реформаларды және Непалдағы әртүрлі этникалық топтар арасындағы жақсы түсіністікті насихаттау үшін Тони Хаген қорын құрды.
From 1966 to 1971, as adviser to the UN's Development Program, he was given a special mission in crisis hit areas worldwide including Africa, the Middle East and Asia. Hagen was a pioneer in the field of development aid, undertaking missions to the Himalayas, eastern Africa and South America in a career spanning over 60 years. After Tibet was taken over by China in 1959, Hagen used his influence to help the Tibetan refugees. During the next years he gained 14th Dalai Lama's confidence. He managed to bring approximately 1,000–1,500 Tibetans to Switzerland. Hagen retired from the UN in 1972, worked as a freelance adviser for organisations involved in foreign aid and later returned to the Federal Institute of Technology at Zurich where he lectured on the problems of the developing world. In the early 1980s he established the Toni Hagen Foundation in Switzerland and Nepal to promote democratic reforms and better understanding between different ethnic groups in Nepal.
Фильм шығару
1999 жылы доктор Тони Хаген өзінің өмірбаянын "Будданың сақинасы" (неміс тілінде Der Ring des Buddha) деп атады, оған 1960 жылдардағы кейбір түпнұсқа материалдар да кірді. Фильм көрсетіліп біткеннен кейін көп ұзамай 2003 жылдың басында 85 жасында Луцерндегі үйінде, әйелі Гертрудтан кейін үш күн өткен соң, Ұлы жұма күні қайтыс болды.