Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Литханг Тулку Тензин Делек Ринпоче немесе Тензинг Делег (1950 – 2015) – Сичуань провинциясының Гарзе аймағынан шыққан тибет буддистік қайраткер. Ол шығыс Тибеттегі тибет көшпелілері үшін әлеуметтік, медициналық, білім беру және діни институттарды дамытуға, еңбексіз ормандарды кесу және кен өндіру жобаларына қарсы тұрып, қоршаған ортаны қорғауға, сондай-ақ тибеттіктер мен қытайлар арасында делдалдық жасауға белсенділік танытқандығымен де белгілі.
Lithang Tulku Tenzin Delek Rinpoche or Tenzing Deleg (1950 – 2015) was a Tibetan Buddhist leader from Garze, Sichuan. He is also known for working to develop social, medical, educational and religious institutions for Tibetan nomads in eastern Tibet, as an advocate for environmental conservation in the face of indiscriminate logging and mining projects, and as a mediator between Tibetans and Chinese.
Жеке өмір
Ринпоче Тибеттің Литанг қаласында дүниеге келген. 2002 жылғы 7 сәуірде ол Қытайдың Сычуань провинциясының Гарзе қаласында Жамянг Чокхорлингке жасалған шабуыл кезінде тұтқындалды және 2002 жылғы 3 сәуірде Сычуань провинциясының астанасы Чэндудың орталық алаңында болған бомбалық шабуылға қатысы бар деп айыпталды. Қытай билігі оны өңірінде болған бірқатар шешілмеген бомбалау оқиғаларына қатысы бар деп айыптап, 2002 жылдың желтоқсанында оның 28 жасар көмекшісі Лобсанг Дхондуппен бірге өлім жазасына кесті. Лобсанг 2003 жылдың қаңтар айының соңында дереу өлім жазасына кесілді, бұл 20 жыл ішінде саяси қылмыс үшін тибеттіктің алғашқы өлім жазасы болды. Тензин Делекке тағылған айыптар бойынша сот 2002 жылдың 29 қарашасында Гарзедегі жергілікті сотта басталды және екі жылға кейінге шегерілген өлім жазасына кесілді. Халықаралық құқық қорғау ұйымдары мен Біріккен Ұлттар Ұйымының адам құқықтары жөніндегі сарапшылары оған қарсы іс-әрекеттің қателігін, соттың әділ болмағанын және оның қамауда ұсталғанда зәбір көргенін мәлімдеді. Оның қайтысынан бұрын тибеттіктер мен құқық қорғаушылар оны медициналық себептермен босатуды талап еткен. Оның қайтысынан кейін оның денесін өлім себебін анықтау және дәстүрлі жерлеу рәсімдерін орындау үшін беру туралы талаптар қойылды; наразылықтың біріне Қытайдың қауіпсіздік күштері атыс ашып, бірнеше тибеттіктер жараланды. Қытай билігі денесін тікелей қараусыз өртеп жіберді.
Rinpoche was born in Lithang, Tibet. On 7 April 2002 he was arrested during a raid on Jamyang Choekhorling in Garze, Sichuan, China, and accused of being involved in a bomb attack on 3 April 2002 on the central square of Sichuan's provincial capital, Chengdu. He was convicted for alleged involvement in a series of unsolved bombings in his region by the Chinese authorities and sentenced to death in December 2002 along with Lobsang Dhondup, a 28 year old assistant of his. Lobsang was executed almost immediately in late January 2003, marking the first execution of a Tibetan for political crimes in 20 years. Tenzin Delek's trial began on 29 November 2002 before the Local Court in Garze and was sentenced to death with a two year execution adjournment. Overseas human rights groups and United Nations human rights experts protested that the case against him was seriously flawed, that he did not receive a fair trial, and was mistreated in detention. Prior to his death Tibetans and rights groups had called for his release on medical parole. His death was followed by calls for the release of his body in order to determine the cause of death and carry out traditional funeral rites; one protest was met by China's security forces opening fire, injuring several Tibetans. Chinese authorities cremated the body without an autopsy.
Тензин Делектің мәлімдемесі
Мен тибеттікпін, сондықтан тибет халқының мүддесі мен әл-ауқаты үшін әрқашан шыншыл және адал болдым. Міне, қытайлар мені ұнатпай, жала жауып отырғанының нағыз себебі осы. Сондықтан да, мен кінәлі болмасам да, олар менің бағалы өмірімді алуға ниетті.
"Since I am a Tibetan, I have always been sincere and devoted to the interests and well being of Tibetan people. That is the real reason why the Chinese do not like me and framed me. That is why they are going to take my precious life even though I am innocent."