Кіріспе

Перу әншісі және композиторы (1920-1983) Мария Изабель Гранда Ларко (3 қыркүйек 1920 8 наурыз 1983), көбірек Чабука Гранда деп аталатын, Перу әншісі және композиторы. Ол афро-перу ритмдерімен көптеген криолло вальстерін жасады және түсіндірді. Гранданың "La flor de la canela", "José Antonio", "El Puente de los Suspiros" және "Fina estampa" әншіге халықаралық танымалдыққа қол жеткізді. Ол Сусана Бака, Ева Айллон, Джан Марко және Хуан Диего Флорес сияқты әртүрлі перуандық суретшілерге әсер етті. 2017 жылы оның жұмысы ұлттың мәдени мұрасы деп жарияланды, ал 2019 жылы Перу үкіметі оны өлімнен кейін ең жоғары ұлттық құрмет - Күн орденімен марапаттады.

Өмір және мансап

Гранда 1920 жылы 3 қыркүйекте Апуримак аймағындағы мыс кен аймағында дүниеге келген. Ол 12 жасында Перудің Лима қаласының бай ауданы Сан-Исидродағы қыздар мектебінің хорында ән айта бастады. Осы жасында ол сопрано ретінде ән шырқады (кейін операциядан кейін оған терең дауыс берілді). Алайда, ол ажырасқаннан кейін ғана танымал болды, бұл қазіргі Лимадағы өте консервативті католик қоғамы үшін белгілі жанжал болды. Ол Венесуэла композиторы Конни Мендестің елін және табиғатты дәріптеген әнін тауып, оған шабыт алды. "Ол кезде Перуде адамдар күйзелген жүректерге ән шырқады" дейді ол. Бұл әндер ешқашан модадан шықпайды. Халық әнінің кереметі әр елдің оны өз қалпында орындауында.

Ерте мансап

Карьерасының басында оның жұмысы көркем және көркем болды Лимадағы Барранконың романтикалық және әдемі маңындағы таңғажайып кіреберістері мен қысқы бақтары бар француз үйлері бар. Осы кезеңдегі оның ең танымал әндерінің кейбірі "Лима де верас", "La flor de la canela", "Fina estampa", "Gracia", "José Antonio" және "Zeñó Manué", бірнешеуін атап өтсек. Ол вальстың дәстүрлі ырғақты құрылымын бұзды, кейіннен поэтикалық каденсаларымен де келісімді бұзды. Кейіннен ол Чилидің Виолета Парра ("Cardo o ceniza") және 1963 жылы Перу армиясы өлтірген Перу ақыны және партизан Хавьер Хераудқа арналған әндер жазды. Карьерасының соңында Чабука Гранда өзінің шығармашылығына афро-перуандық ырғақтарды енгізді. Афро-перу музыкасы танымал болғанмен, кең тараған расизм мен афро-перу мәдениетінің құнын төмендетуіне байланысты "жоғары өнер" деп саналмады. Ол өзінің шығармашылығына суреткерлік және түрлі-түсті ырғақтарды шеберлікпен араластырып, Перудің танымал музыкасын байытты.

Өлім

Ол 1983 жылы АҚШ-тың Форт-Лодердейл қаласындағы емханада жүрек ауруынан қайтыс болды. Оның дауысы мен шығармалары өз елінің шекарасынан тыс жерлерде танымал, ал оның танымалдығы әлемді перуандық музыканың нәзік және сезімтал сипатымен таныстырды.

Мұра

Гранда қайтыс болғаннан кейін он жыл өткен соң да өзінің бар екенін сезді, Caetano Veloso оның "Fina estampa" әнін 1994 жылы шыққан альбомның атау жолы ретінде қолданды, ал оның "Maria Lando" әні, Сесар Кальвомен бірге жазылған, келесі жылы Перу әншісі Сусана Бака үшін Солтүстік Америкада жетістікке жетті. Гранданың "La Flor de la Canela" әні Лима қаласының әнұранына айналды, өйткені оны 1952 жылы Перудің Los Chamas тобы танымал етті. Гранда бірнеше ықпалды гитаристермен жұмыс істеді, соның ішінде Оскар Авилес, Лучо Гарланд, Лучо Гонсалес, Альваро Лагос және Феликс Касаверде. 1992 жылы Барранкода оған арналған ескерткіш ашылды. 2021 жылы Перудің Орталық резервтік банкі Гранданы елдің 10 перуандық соль банкнотында бейнелеу арқылы құрметтеп, Гранданың мұрасына және елдің екі жүз жылдығына орай.