Кіріспе

Северн Ожибва немесе Ожи Кри тілі (, Anishininiimowin; Unpointed: ) - Канаданың Манитоба провинциясының Ожибве тілінен шыққан диалект. Ожибба - алгонкиан тілдер тобының мүшесі, ал алгик тілдер тобының мүшесі. Тіл көбінесе ағылшын тілінде Оджи Кри деп аталады, Северн Оджибва (немесе Оджибве) термині негізінен лингвистер мен антропологтар қолданады. Северн Оджибба тілінде сөйлейтіндер Солтүстік Оджибба деп аталады, олардың диалектісіне де осы термин қолданылады. Северн оджибба тілінде сөйлеушілер өз тілінде екі өзін-өзі белгілеуді қолданады. Біріншісі - "әдеттегі адам" (көпшілік) Бұл терминді Плейнс Кридің "адам, адам" дегенімен салыстыруға болады. Оджибба диалектілік континуумда кеңінен қолданылатын "әдеттегі адам" термині Северн тілінде сөйлейтіндер де қолданады және қабылдайды. Термин - Северн Оджибва тілінде тілдің өзіне қатысты қолданылатын жалпы сөз ("әдеттегі адам", "тіл сөйлеу", "номинализатор" деген қосымша). Осыған ұқсас құрылымды ұқсас термин күтіледі, бірақ жарияланған дереккөздерде құжатталмаған. Анишинниимовин Канададағы тек алты абориген тілінің бірі болды, ол 2001 жылғы Канадалық санақта 1996 жылғы санақпен салыстырғанда қолданылуының артқанын хабарлады.

Басқа оджибба диалектілерімен байланысы

Кейде бөлек тіл ретінде сипатталса да, Северн Ожибвасы көбінесе Крийден алынған сөздіктің өсуімен және Крий морфологиясының кішігірім мөлшерімен қатар бірқатар ерекше жаңалықтары бар үлкен Ожибва тіл кешенінің диалектісі ретінде дәл сипатталады. Валентин Ожибве диалектілері үш топқа бөлінеді деп ұсынды: Северн және Алгонкиннен тұратын солтүстік деңгей; "Одава, Чиппева, Шығыс Ожибве, Миннесота мен Онтарио арасындағы шекаралық көлдер аймағындағы Ожибвелер және Саулте; және үшінші, солтүстік және оңтүстік ерекшеліктерінің қоспасы бар осы екі полярлық топтың арасындағы өтпелі аймақ ". Алгонкин және одава сияқты Северн оджиббаның да "басқа оджиббалардан салыстырмалы түрде оқшауланған кезеңдерін көрсететін көптеген ерекшеліктері бар" екені айтылған. Алайда, бұл диалекттердің әрқайсысы кейбір жағынан ерекшеленетін жаңалықтарға ұшырағанмен, олардың Ожибва тілінің кешенінің бөлігі ретінде мәртебесі даусыз. Осы салыстырмалы түрде айтарлықтай ерекшеленетін диалекттерге іргелес көптеген қауымдастықтар басқа жақын маңдағы диалекттермен жапсарласқандығын көрсететін ауыспалы ерекшеліктердің қоспасын көрсетеді.

Крилер ықпалы

Крилер тарихи тұрғыдан Северн Оджибваға және оның тілшілеріне елеулі мәдени ықпал етті. Кри ағылшын катехизмі 19-ғасырдың аяғында Северн оджибба тілінде сөйлейтіндерге ізгі хабарды жариялады. Мысалы, кри миссионері Уильям Дик Северн-Оджибба аймағында Биг-Троут-Лейкте Англикандық миссионерлік қызметті құрды, онда ол он тоғызыншы ғасырдың аяғынан жиырмасыншы ғасырдың басына дейін қызмет етті (шамамен 1887-1917 жылдар). Олардың тілі - бұл ойжибве диалектісі, бірақ 1970 жылдардың соңында "Оңтүстік ойжибвенің солтүстік топтары кри деп аталуға бейім, бұл пайдалану студенттер мен үкіметтік қызметкерлерді шатастырды: Солтүстік ойжибвенің Траут-Лейк, Дир-Лейк және Карибу-Лейк топтары солтүстікке қарай кри тілінде сөйлейтін көршілерімен Канаданың үкіметтік басылымдарында ерекшеленбейді ". Северн ожибве тіліндегі грамматикалық ерекшеліктерге қатысты зерттеулер "крилердің ожибве грамматикасына әсер етуі өте аз болып көрінеді. Солтүстік Ожибве тілінің түрлері [мысалы, "Ожи Кри" деп аталады] әр тілдің салыстырмалы грамматикалық бейнесі тұрғысынан өте қате, өйткені бұл түрлері құрылымы бойынша анық Ожибве болып табылады ". Бірнеше түрлі кри диалектілері Северн-Оджибба сөздік қорының көзі болған көрінеді. Мысалы, Северн тіліндегі сөздіктер плайнс кри тілінде айтылған, бірақ Северн тілінде сөйлейтіндер плайнс кри тілінде сөйлейтіндерден едәуір алыста. Валентин "Серверн аймағындағы англикан және рим-католик шіркеулерінде кеңінен және кеңінен қолданылатын Кри Киелі кітабы және басқа да литургиялық материалдар арқылы Северн Оджибвеге әсер етудің логикалық жолы" деп болжады. Бұл қауымдардың көпшілігінің діни тілі - Plains Cree, бұл бөлек, өзара түсініспеушілікке толы тіл.

Айленд көл, Манитоба

Солтүстік Манитобадағы Island Lake қауымдастығы көршілес елді мекендерден тұрады: Garden Hill, Red Sucker Lake, St. Theresa Point және Wasagamack First Nation, олар бірлесіп Island Lake деп аталады. Онтарионың солтүстік-батысындағы Северн-Оджибба қауымдастықтарында сияқты, "Канада үкіметі деректеріне сәйкес (Канада, 1970), Арал көлінің тұрғындары "кри" тілінде сөйлейді және олар Оксфорд Хаустың, Годс Лейктің немесе Норвегия Хаустың Криден ешқандай айырмашылығы жоқ". Island Lake сөйлеуі тұрғындар мен сырттан келгендер Ожибве мен Кридің ерекшеліктерін қамтиды деп сипаттады. 1970 жылдардың басында жүргізілген диалект зерттеуі "Айленд-Лейктің сөйлеуі - кри араласқышы бар оджибва тілі" деген қорытындыға келді. Қол жетімді ақпараттар Орал көлінің Ожибве Северннің ерекшеліктерін бөлісетінін көрсетеді: "Орал көлінің Ожибве диалектісі Северн Ожибвемен байланысты. Бір жағынан, ақпарат берушілердің жауаптары Северн-Оджиббамен толықтай түсінікті екенін, ал Беренс-Ривер, Бладвейн, Литтл-Гранд-Рапидс және Пикангакуммен түсініктілігі төмен екенін көрсетеді ". Айленд-Лейк отбасылық тарихының шолуы 1909 жылғы құжаттарда көрсетілген отбасылардың шамамен 50% -ы Елен көліне жақын аймақта және шамамен 25% -ы Онтарионың солтүстік-батысындағы Сэнди-Лейк Биг-Троут-Лейк аймақтарында пайда болғандығын көрсетеді. Күрделі көші-қон тарихы осы көшіп-қонушылардың бірқатар бастапқы қауымдастықтарға оралуын, кейбіреулерінің арал көліне қайта оралуын қамтиды.

Қосындылар

Лабиал-альвеолар-пост-альв./палатал-велар-глоталь-плозив-африкатив-назаль-фрикатив-аппроксиматив-стоп және африкатив-дыбыстар мен фрикативтер фортис және ленис түрлеріне ие болуы мүмкін. Преаспирация жиі фортистік дыбыстар арасында пайда болады.

Сөздік үлгілері

Оджи кри сөздері Оджи кри сылбырлы және Саультокс кри роман тілдерінде (жасыл тілдегі гибридтік қос дауысты роман тілінде) көрсетілген. Салыстыру үшін Оджи Кри сөздерімен бірге Батыс Сылбырлы және Салтокс Кри Роман тілдеріндегі Саздық Кри және Шығыс Оджибве Сылбырлы және Саулостокс Кри Роман тілдеріндегі Солтүстік-Батыс Оджибва (жасыл жақшадағы Fiero Double Vowel Roman) сөздер де көрсетілген. Сөздердің аудармалары да берілген. Сулы криОджи криСолтүстік-батыс Оджибба аудармасы Апрель жарығы. "Гузель Ай" адам адамдар лаун лаун [Арал көлі: ] [Арал көлі: ]( [Арал көлі: ]) аяқ