Кіріспе

Адамның тәндік өлімін басынан өткізбей, дүниеден кейінгі өмірге көтерілуі Jack White альбомы Көкке тірі кіру (түрлі діндер оны "көтерілу", "көтерілу" немесе "аударма" деп атайды) - әртүрлі діндерде қалыптасқан сенім. Өлім - бұл адамның жер бетіндегі өмірінің қалыпты аяқталуы және өлімнен кейінгі өмірдің басталуы болғандықтан, көкке өлімсіз кіру ерекше болып саналады және әдетте құдайдың адамның пәктігін ерекше мойындауының белгісі болып табылады.

Христиандық

Еврей Киелі кітаптарына негізделген христиандық Ескі Келісім еврейлердің аңызына сәйкес келеді және Енохты Құдай "алып кеткенін" және Ілиястың от арабасында көкке көтерілгенін айтады. Мәсіхшілердің басым көпшілігі Исаны қайта тіріліп, көкке көтерілгенге дейін өлді деп есептейді. Христиандардың көпшілігі Исаның бастапқыда өлгеніне, бірақ кейін Құдай оны өлімнен тірілтіп, көкке көтерілгеніне, Құдайдың оң жағына отырып, бір күні жерге қайта оралатын уәдесі бар екеніне сенеді. Исаның өлмегендігі туралы азшылық көзқарастар ұйқысыздық гипотезасы және доцетизм деп аталады. Мәриям, Исаның анасы Шығыс православиеде көкке көтерілгенге дейін қайтыс болған деп саналады. Сол сияқты, Рим католиктері де Исаның анасы Мәриямның көкке көтерілуінен бұрын өлгенін айтады, бұл " шіркеудің литургиясында нақты расталған" және бұл ілімнің жариялануының 20-тармағында нақты көрінеді. Протестанттар, әдетте, Мәриямның басқа адамдар сияқты табиғи өлімге ұшырап, кейін әдеттегідей көкке кіргеніне сенеді, бірақ лютерандық евангелистік католик дәстүріне және англикандық англо-католик дәстүріне жататын кейбір ұстаздар Мәриямның көкке көтерілуін растайды, ал басқалары осы дәстүрлерде Мәриямның көкке көтерілуін қабылдамайды. 325 жылы Никеялық Символ қабылданғаннан бері, Жаңа Келісімде баяндалғандай, Исаның көкке көтерілуі барлық православиелік христиан шіркеулері ресми түрде үйретеді және көтерілу бейсенбісінде атап өтіледі. Рим-католик шіркеуінде Иеміздің көтерілуі - Қасиетті күн. Шығыс православие шіркеуінде аспанға көтерілу он екі Ұлы мейрамның бірі болып табылады. Кальвинистік теологияны үйрететін реформацияланған шіркеулерде Мәсіхтің көкке көтерілуіне деген сенім Вестминстерлік сенім сенімінде, Гейдельбергтік катехизисте және Екінші Хельветтік сенімде қамтылған. Диспенсационалистік "көтерілу" туралы сенім - католиктер, шығыс православиелік және көптеген протестанттар қабылдамаған сенім - 1 Салоникалықтарға 4:17-де "қалыпталу" туралы айтылғаннан алынған, онда "Мәсіхпен бірге өлгендер" және "өмірде қалғандар" Иемізбен кездесу үшін бұлттарға көтеріледі, бірақ мәсіхшілер түсіндірмесі бойынша әртүрлі.

Католицизм

Киелі жазбаларда Енох пен Ілиястың тірі кезінде көкке көтеріліп кеткені айтылған. Мұсаның өлімінен кейін көкке денемен көтерілгендігі туралы расталмаған дінге сенушілердің бір пікірі бар; бұл Киелі Яһуданың хатына негізделген, онда Киелі Михаил Архангел Мұсаның денесі үшін шайтанмен күреседі. Католик шіркеуі Исаның көкке көтерілуін, оның өз күшімен көкке көтерілгенін және Құдайдың күшімен көкке көтерілген Исаның анасы Мәриямның көкке көтерілуін немесе басқа да қасиеттілердің көкке көтерілуін ажыратады. 1950 жылдың 1 қарашасында папа Пий XII Рим католик шіркеуінің ресми догмасы болып табылатын "Мунфифицентиссимус деус" деген ресми мәлімдеме шығарды. 44-бөлімде папа былай деп мәлімдеді: Кейбір теологтар Мәриям өлмеген деп айтады, ал басқалары оның өлімін түпкі күнәдан емес, өз ұлының өлімі мен қайта тірілуіне қатысу үшін көргенін айтады. Бұл католик шіркеуінің діншіл сенімі, бірақ догмасы емес, бұл әулие Жүсіп те көкке көтерілді, өйткені ол дене мүсіндерін қалдырмаған бірнеше әулиелердің бірі. Бұл дінге сенушілердің діни наным-сенімі - "Иосифтің көкке көтерілуі" деп аталады. Көптеген католик әулиелері, шіркеудің докторлары, сондай-ақ бірнеше папалар, мысалы, Иоанн XXIII, осы сенімді қолдады. Константин Ұлы билік құрған кезде Ізгі хабарды уағыздаушы Иоаннның қабірінен (Эфестегі Киелі Иоанн базиликасында орналасқан) сүйектер табылмаған, бұл оның денесі көкке көтерілді деген сенімге себеп болды (басқа деректер қабірден тек манна немесе әулиенің сандалдары табылды дейді). Иоанн Ізгі хабары туралы трактаттарында (б.з. 406420) Гиппоның Августин дәстүрге қарсы сөйледі, ал Данте өзінің Парадизондағы сеніміне қарсы шығуға тырысты. Католик шіркеуі жалпы және қарапайым мұғалімдер кеңесі арқылы Енох пен Ілияс қасиеттілердің көкке көтерілгенін үйретті, және ол Мариямның көкке көтерілгенін догматикалық және сондықтан қатесіз үйретеді; Қасиетті Жүсіптің көкке көтерілгені дінге сай сенім ретінде қабылданады; Мұса (оның өлімінен кейін) және елші Жақияның көкке көтерілгені дінге сай сенім (әлі де Қасиетті Жақияның көтерілуі әдетте әлдеқайда әлсіз және аз ықтимал деп саналады).

Шығыс христиандығы

Шығыс православие шіркеуі тағы үш адамның көкке денемен көтерілгенін үйретеді: Енох, Ілияс (Илияс) және Богородица (Қыз Мария). Батыс елдері Мәриямның "Ассопициясы" сияқты, православиелік шіркеулер де 15 тамызда Құдайдың Анасының ұйқыға түсуін атап өтеді. Православтықтар Мәриямның басқа адамдар сияқты табиғи өлімге ұшырағанын, оны елшілер (соңы келген Томадан басқа) жерлегенін, ал үш күннен кейін (Тома келгеннен кейін) оның қабірінен жоғалып кеткенін үйретеді. Дін мұғалімдері бұл аян кезінде елшілерге Құдай анасы пайда болып, Исаның тірілтіп, жан-тәнімен көкке көтерілгенін айтады. Православтықтар Мәриямның көктегі бақыттың толықтығына ие екенін және басқа қасиеттілердің тек соңғы соттан кейін ғана көретінін үйретеді.

Мандайлық

Мандайлықта Сол жақ Гинза Адамның ұлы Шитил (Сет) масиктасыз (өлім массасы) Нұр әлеміне тірі алып кетілгенін айтады.

Зороастризм

Зороастризмде Пешотану тірідей көкке көтерілді және бір күні Зороастризмнің мессиясы ретінде қайта оралады деп сендіріледі.

Эллиндік дін

Тианалық Аполлонийді Филострат Елизийге қабылдады.

Индуизм

Маха-Бхараттың Юдхиштхирасы мен Рамаянаның Лакшманасы өлі денелерінде болған кезде де, өлім мен көктің (Сварга) арасындағы жазықты кесіп өтуге қабілетті жалғыз адамдар болған деп есептеледі. Юдхиштхираның ағасы Арджуна көкке барып, сол жерде адам денесінде бес жыл өмір сүрді. Оның әжесі Бхишма аспанда өмір сүріп, білім алған. Оның ата-бабасы Пуру көкке көтерілген. Нахуша басқа патшалар сияқты адам денесінде көкке көтерілді. Тукарам Гарудада Вайкунтаға әкетілген деп есептеледі, бұл оқиғаға ауыл тұрғындары куә болды.

Ислам діні

Исламның негізгі діни мәтіні Құраннан Мұхаммедті түнгі сапар кезінде Меккедегі Үлкен мешіттен Әл-Аксаға алып келгенін білуге болады. Мешіттегі дұғаларды оқығаннан кейін Мұхаммед тірі көкке көтерілді. Көкте ол бұрынғы пайғамбарлармен жеке-жеке сәлемдеседі, кейіннен Алламен сөйлеседі, ол оған дұғаның егжей-тегжейі туралы нұсқаулар береді. Мұхаммедтің көкке көтерілуі уақытша болды, кейін ол жерге қайта оралды. Хадис-те, Мұхаммедтің баяндамалары, ілімдері, іс-әрекеттері мен сөздерінің кейінгі жинақтарында, Әл-Акса мешіті Иерусалимдегі Храм тауымен байланысты деп түсіндірілді. Құранда айтылған есімнен алынған Әл-Акса мешіті Мұхаммедтің өлімінен бірнеше онжылдықтар өткеннен кейін Омейядтар кезінде Мұхаммедтің көкке көтерілгеніне сенетін жерін еске алу үшін Ғибадатхана тауында салынған. Ислам мәтіндері Исаның айқышқа шегеленуі немесе өлімі туралы ойды жоққа шығарады. Құран Кәрімде айтылғандай, адамдар (яғни, яһудилер мен римдіктер) Исаны өлтіруге тырысты, бірақ олар оны айқышқа шегелетіп өлтіре алмады, бірақ "оларға бұл көрінді". Мұсылмандар Исаны айқышқа шегеленіп өлтірмеген, қайта, Құдай көкке көтерді деп сенеді. Бұл "өсу" көбінесе дене көтерілу арқылы түсініледі. Кейбір мұсылман ғалымдары Идрис пайғамбарды Енох пайғамбармен бірдей деп есептейді. Өйткені Құран Кәрімде Құдай "Оны жоғарылатқан" деп жазылған, әрі бұл жоғарылау дегенді білдіреді деп есептелді.

Көтерілген Ұстаздардың ілімдері

Теософияға негізделген Жаңа дәуір діндерінің тобы, түрлі көтерілген ұстаздар ілімдерінің мүшелері Фрэнсис Бэкон өлімді сезінбей физикалық көтерілуден өтті деп санайды (содан кейін ол Сент-Жермен құдайы болды). Олар сондай-ақ көптеген басқа да адамдар көтерілуден өтті деп сенеді; олар көтерілген шеберлер деп аталады және адам жандарына рухани жолда рухтар ретінде қызмет етеді. Бұл діндердің басшылары көтерілген ұстаздардан хабарлар алады деп айтады, содан кейін олар өз ізбасарларына жеткізеді.

Шығармалық бейнелер

Артурий әдебиетінде сэр Галахад Қасиетті Гралды Саррасқа алып кеткеннен кейін Камелотқа қайтып келе жатқанда, оған ариматеялық Жүсіп келіп, періштелер көкке алып кетеді. К. Льюистің "Ол қорқынышты күш" атты еңбегінде көкке тірі көтерілгендердің қатарына Мелхиседек, Фредерик Барбаросса, Артур патша және Элвин Рэнсом кіреді. С. Льюистің "Таң атқанның сапары" романында, мысық Рипичипке Асланның еліне тірі кезінде кіруге рұқсат беріледі. Ол келесі рет "Соңғы шайқаста" көрінеді, онда ол Аслан еліне келген басты кейіпкерлерді бірінші болып қарсы алады. Ж. Р. Р. Толкиннің Орта жүз туралы аңызында Орта жүздегі өмірден шаршаған Эльфтер батысқа, Өлмейтін жерлерге жүзіп бара алады. Бірнеше өлімге ұшыраған адамдар да осы жолмен жүрді, соның ішінде Туор, Ээрендил, Сақиналарды көтергендер Билбо Баггинс, Фродо Баггинс және Сэм Гэмджи, және Гимли карлик. Жұлдыздық қақпа франшизасының ойдан шығарылған ғаламында Ежелгілер физикалық деңгейден "артқа көтерілуді" үйреніп, "Жұлдыздық қақпа Атлантида" 1-ші маусымның 3-ші бөлімі "Қосық және іздеу" көрінісінде көрініс тапқандай, өмір сүрудің жоғары деңгейіне көтерілді. Габриэль Гарсия Маркестің "Жалғыздықтың жүз жылында" Ремедиос сұлулық Макондода көрінген ең әдемі әйел деп аталады, ол оны жақсы көретін немесе оған құмарлық танытатын бірнеше ер адамның өліміне себепші болады. Қала тұрғындарының көпшілігі оны надандықпен кінәсіз деп санайды, ал кейбіреулері оны ақыл-есі нашар деп санайды. Алайда, полковник Аурелиано Буэндия оның үлкен ақыл-ойға ие болғанын айтады: "Бұл егер ол жиырма жылдық соғыстан оралғандай", - деді ол. Ол киім мен сұлулықты қабылдамайды. Әлем үшін тым әдемі және, әрине, тым дана Ремедиос бір түстен кейін күннің 4-інде аспанға көтеріледі, Фернанданың ақ жаймасын бүктейді. Аждаһа дәуірі видео ойынының әлемінде, Андрастиан шіркеуінің ғалам дініне сәйкес, Тевинтер империясының жеті магистрі физикалық түрде Алтын қалаға, Жаратушы деп аталатын құдайдың орнына, армандар әлеміне, Бүлдірге кірді. Бұл кіру Алтын қаланы қара қалаға айналдырып, оны арамдады және олар Жерге Darkspawn деп аталатын жәндіктер түрінде бұрмаланып оралды.