Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Польша суретшісі
Polish painter
Тадеуш Кантор (6 сәуір 1915 – 8 желтоқсан 1990) – поляк суретшісі, монтаж және хэппенингтер жасаушы, декоратор және театр режиссері. Кантор Польшада және шетелдегі революциялық театрлық қойылымдарымен әйгілі. 1989 жылғы Виткаси сыйлығының лауреаты – Сыншылар шеңберінің сыйлығы.
Tadeusz Kantor (6 April 1915 – 8 December 1990) was a Polish painter, assemblage and Happenings artist, set designer and theatre director. Kantor is renowned for his revolutionary theatrical performances in Poland and abroad. Laureate of Witkacy Prize – Critics' Circle Award (1989).
Өмір және мансап
Кантор Мариан Кантор Мирски мен Хелена Бергердің ұлы. Оның отбасы берік католик дінін ұстанған. Оның анасы композитор және дирижер Кшиштоф Пендерецкиймен, анасының неміс әкесі арқылы туысқан. Галициядағы Виелополь Скриньскийде (сол кезде Австрия-Мажарстан, қазір Польшада) дүниеге келген Кантор 1939 жылы Краков академиясын бітірді. Польшаны нацистер басып алған кезде ол Тәуелсіз театрды құрды және 1942-1944 жылдары Краковтағы Көркемсурет академиясының профессоры, сондай-ақ Краковтағы эксперименталды театрдың директоры болды. Соғыстан кейін ол сахналық дизайндағы авангардтық жұмыстарымен танылды, оның ішінде "Сент-Жоан" (1956) және "Шарасыздық шарасы" (1956) еңбегі болды. Стандартты театрға осындай өзгерістердің нақты мысалдары – көрермендерге қарай созылған сахналар және манекендерді нағыз актерлер ретінде пайдалану. 1955 жылы авангардтың институционализациялануына наразы болған суретшілер тобымен бірге ол "Cricot 2" деп аталатын жаңа театр ансамблін құрды. 1960 жылдары "Cricot 2" Польша мен шетелдегі көптеген театрларда өнер көрсетіп, сахналық оқиғаларымен танымал болды. Оның қызығушылығы негізінен абсурдистер мен поляк жазушысы және драматургы Станислав Игнатий Виткевичке (сонымен қатар "Виткачи" деп те аталды) қатысты. Виткевичтің "Кальмар" (1956) және "Суқұс" (1969) пьесаларының сахналық қойылымдары осы кезеңдегі оның ең үлкен жетістіктері деп есептелді. 1972 жылы "Суқұс" қойылымы "Эдинбург фестиваліндегі ең аз жарияланған, бірақ ең көп талқыланған оқиға" деп сипатталды. "Өлі сынып" (1975) – оның 1970-ші жылдардағы ең танымал театрлық туындысы. 1977 жылы Анджей Вайда режиссерлік еткен осы қойылымның телефильмі түсірілді. Бұл пьесада Кантор өзі кейіпкерлердің жас нұсқаларын бейнелейтін манекендермен бетпе-бет келетін, көрінетіндей өлген кейіпкерлердің сыныбына жетекшілік ететін мұғалім рөлін ойнады. Ол 1950 жылдары манекендер мен тірі актерлерді үйлестірумен тәжірибе жасауды бастады. 1980 жылдардағы жұмыстары өте жеке ойларға толы болды. "Өлі сынып" сияқты, кейде ол сахнада өзін-өзі бейнелейтін. 1990 жылдары оның туындылары АҚШ-та Эллен Стюарттың La MaMa эксперименталды театр клубында кеңінен танылды. Өмірі бойы Кантор еврей мәдениетімен қызықты және ерекше қарым-қатынаста болды; номиналды католик болғанына қарамастан, ол өз жұмыстарына "еврей театры" деп белгілі элементтерді енгізді. Кантор Краковта қайтыс болды. 2014 жылы Краковта Тадеуш Кантор өнерін зерттеу орталығы ашылды.
Kantor was born to Marian Kantor Mirski and Helena Berger. His family were staunch Catholics. His mother was related to composer and conductor Krzysztof Penderecki, through her German father. Born in Wielopole Skrzyńskie, Galicia (then in Austria Hungary, now in Poland), Kantor graduated from the Cracow Academy in 1939. During the Nazi occupation of Poland, he founded the Independent Theatre, and served as a professor at the Academy of Fine Arts in Kraków as well as a director of experimental theatre in Kraków from 1942 to 1944. After the war, he became known for his avant garde work in stage design including designs for Saint Joan (1956) and Measure for Measure (1956). Specific examples of such changes to standard theatre were stages that extended out into the audience, and the use of mannequins as real life actors. In 1955, with a group of visual artists disenchanted with the growing institutionalization of avant garde, he formed a new theatre ensemble called Cricot 2. In the 1960s, Cricot 2 gave performances in many theatres in Poland and abroad, gaining recognition for their stage happenings. His interest was mainly with the absurdists and Polish writer and playwright Stanisław Ignacy Witkiewicz (also known as "Witkacy"). Stage productions of Witkacy's plays The Cuttlefish (1956) and The Water Hen (1969) were regarded as his best achievements during this time. A 1972 performance of The Water Hen was described as "the least publicised, most talked about event at the Edinburgh festival". Dead Class (1975) was the most famous of his theatre pieces of the 1970s. A TV Movie of the production was made in 1977, directed by Andrzej Wajda. In that play, Kantor himself played the role of a teacher who presided over a class of apparently dead characters who are confronted by mannequins representing the characters' younger selves. He had begun experimenting with the juxtaposition of mannequins and live actors in the 1950s. His later works of the 1980s were very personal reflections. As in Dead Class, he would sometimes represent himself on stage. In the 1990s, his works became well known in the United States due to presentations at Ellen Stewart's La MaMa Experimental Theatre Club. Throughout his life, Kantor had an interesting and unique relationship with Jewish culture; despite being a nominal Catholic Kantor incorporated many elements of what was known as "Jewish theatre" into his works. Kantor died in Kraków. The new Center for the Documentation of the Art of Tadeusz Kantor, pl was opened in Krakow in 2014.