Кіріспе
Финн режиссері және даулы тұлға Жоуко Вели Туркка (17 сәуір 1942 – 22 шілде 2016) – финн театр режиссері және даулы тұлға. 1975 жылдан 1982 жылға дейін Хельсинки қалалық театрының бас режиссердің көмекшісі, ал 1981 жылдан 1988 жылға дейін Хельсинки театр академиясының профессоры болды, 1982 жылдан 1985 жылға дейін академия ректоры қызметін атқарды. Туркка финн актерлерінің бірнеше буынына ықпал етті және ерекше актерлік стильді қалыптастырды. Туркка 2016 жылғы 22 шілдеде 74 жасында ұзақ аурудан кейін қайтыс болды.
Jouko Veli Turkka (17 April 1942 – 22 July 2016) was a Finnish theatrical director and controversialist. He was assistant director of the Helsinki City Theatre from 1975 to 1982, and a professor at the Helsinki Theatre Academy from 1981 to 1988, being its rector from 1982 to 1985. Turkka influenced a whole generation of Finnish actors, and created a recognisable style of acting. Turkka died after a long illness on 22 July 2016, aged 74.
Техника
Бұл әдіс психологиялық және физикалық күш-жігер арқылы психикалық шекаралық жағдайды іздеуден тұрды, ал нәтижесі актерлердің бақылаусыз дірілдеп, сілекей мен құрғақ сөйлеу және басқа да дене сұйықтықтарын шашып, актерлік өнер көрсетуімен сипатталды. Кейбіреулер бұл әдісті миды жуу немесе діни культтардың әдістерімен салыстырды. 1987 жылы үкімет оны Хельсинки драма мектебінің ректоры қызметінен шеттетуге мәжбүр болды, себебі оның студенттерінің тобы Оулу қаласында өткен театр симпозиумында қойылым қойды. Ұйымдастырушылар топтан "дүрліктіретін" бірдеңе ұсынуын, яғни барда кешкі әңгімелерге талқылау үшін біршама материал беруін сұраған. Алайда, жас студенттер күткеннен асып, өздерін кесіп қанға батырып, бірін-бірі нәжіспен мазақтап, өздерінің біреуін айқышқа шегелеп, қамшымен соқты. "Jumalan teatteri" (Құдай театры) деп аталған топ Антонин Артоға тікелей сілтеме жасап, аудиторияға нәжіс лақтырды, нәтижесінде көпшілікке жарияланған кір жуу туралы есептер мен сол үшін өтемақы талаптарымен сот ісі туды. Финляндияның Мәдениет министрі Майя Лииза Мартонды мектеп директоры етіп тағайындағанда, барлық студенттер мектеп ғимаратын басып алып, үстелдер мен орындықтармен баррикадалап, "бас тартудан" бас тартты. Бірнеше актер онымен болған тәжірибелерін, оқушы немесе актер ретінде, сипаттайтын кітаптар жазды.