Косоволық өнер шебері: Мухаррем Қенаның өмірі мен шығармашылығы
Muharrem Qena
Мухаррем Кенa – Косоволық актер, режиссер, жазушы, әнші. Косово театр өнерінің негізін қалаушы, албан жеңіл музыкасына үлкен үлес қосып, өте шығармашыл тұлға болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Мұхарем Кена (22 маусым 1930 жыл – 25 қыркүйек 2006 жыл) – Косоволық албан актері, режиссері, жазушысы және әншісі. Ол Приштинада орта мектепті бітірді, ал Белградта кино мектебін тәмамдады. Косово Ұлттық театрында өзінің туындыларын сахналаған белгілі режиссерлердің қатарында еді. 1930 жылы Косовоның Митровица қаласында (сол кезде Югославия Корольдігі) дүниеге келді және Косоводағы театр өнерінің және албандық эстрада музыкасының негізін қалаушылардың бірі болды. Театр режиссері, актер, жазушы және әнші-сазгер ретіндегі зор талантын ең нәзік өнер туындыларын жасауға жұмсады. Кена 200-ден астам пьесаны қойды, олардың көптегені бұрынғы Югославияда марапатталды, соның ішінде «Башкир шортеті», «Камелия ханым», «Эрвехея», «Ақырғы үмітсіздер», «Халық жауы», «Амброзио» және т.б. Ол Косовоның ең көп награда алған суретшілерінің бірі. «Эрвехея» қойылымы 1967 жылы Нови-Садта өткен театрлардың ұлттық фестивалінде бес маңызды жүлдеге ие болды. Ол көптеген телефильмдерді, сондай-ақ қысқаметражды және деректі фильмдерді де қойды. «Капитан Ллеши», «Прока», «Бес аяқты қоян» және «Кукуми» фильмдерінде актерлік өнер көрсетті. «Башкир шортеті» пьесасының авторы және Косовода сахналаған басқа да пьесалардың драматургі. Призрен, Гьякова және Гниляне қалаларындағы театрлардың құрылтайшысы. 60-шы жылдардағы «Качурелжа», «Шокут», «Ламтумирэ», «Майн», «Тетори» сияқты мәңгілікке кеткен заманауи әндердің орындаушысы және авторы. 2004 жылдың қыркүйек айында Косовоның халықаралық театр фестивалінде «Өмірлік жетістіктері үшін» сыйлығымен марапатталды. 2006 жылдың 25 қыркүйегінде Приштинада дүние салды. Оның үш қызы, бір ұлы және бес немересі бар.
Muharrem Qena (22 June 1930 – 25 September 2006) was a Kosovo Albanian actor, director, writer and singer. He went to high school in Prishtina, and he completed film school in Belgrade. He is among the noted directors who staged their works at the National Theatre of Kosovo. He was born in Mitrovica, Kosovo (then Kingdom of Yugoslavia) in 1930 and was one of the founders of the theatrical scene in Kosovo and of Albanian light music. He immersed his great talent of a theatre director, actor, writer and singer/songwriter into becoming one of the most fruitful artistic creators. Qena directed over 200 plays, several of which were awarded in the former Yugoslavia, including ‘Bashkëshortet’, The Lady of the Camellias, Erveheja, Men of Broken Hopes, Enemy of the People, Ambrosio, etc. He remains one of the most awarded Kosovo artists. His production of Erveheja received five most renowned awards at the national meeting of theatres in 1967, in Novi Sad. He also directed numerous TV dramas as well as short films and documentaries. Also, he performed as a film actor in Kapiten Lleshi, Proka, The rabbit with five paws and Kukumi. The author of the awarded theatre play, Bashkeshortet and playwright of others staged in Kosovo. Funder of theatres in Prizren, Gjakova and Gnjilane. Singer and author of contemporary songs in the 60’s that resist the years: Kaçurrelja, Shokut, Lamtumirë, Mine, Tetori. Qena was awarded the Lifetime Achievement Award at Kosovo’s international theatre festival in September 2004. He died on 25 September 2006, in Prishtina. He had three daughters, one son, and five grandchildren.