Кіріспе

1958 жылы АҚШ Жоғарғы Сотының мемлекеттер өз шешімдерін келісімге қарамастан орындауы керек деген шешімі Купер қарсы Аарон, 358 АҚШ 1 (1958), Арканзас штатының Литтл-Рок қаласының мектеп кеңесінің нәсілдік бөлінуді 30 айға кейінге қалдыру құқығын жоққа шығарған АҚШ Жоғарғы Сотының маңызды шешімі болды. 1958 жылдың 12 қыркүйегінде Уоррен соты штаттар соттың шешімдеріне міндетті және олармен келіспеген жағдайда да оларды орындауға міндетті деп шешті. Бұл шешім Марбери мен Мэдисон (1803) ісінде белгіленген сот үстемдігін растады. Бұл іс бойынша шешім Браунның білім беру кеңесі мен Браун II ісіндегі шешімдерді бекітті, онда бөлек, бірақ тең ілім конституцияға қайшы деп танылды.

Іс-қағаздарының мазмұны

Brown v. Board of Education (1954) ісі нәтижесінде Арканзас штатының Литтл-Рок мектептерінде нәсілдік жіктелуді жою жоспары жасалды. Бұл арада штаттағы басқа мектеп округтері Жоғарғы соттың шешімдеріне қарсы шығып, өз мектептерінде нәсілдік жіктелуді жоюға тырыспады. Арканзас штатының заң шығарушы органы мемлекеттік конституцияға өзгерiстер енгізді және балаларды интеграцияланған мектептерге міндетті түрде барудан босату туралы заң қабылдады. Осы уақыт ішінде Литтл-Роктің мектеп басқармасы әлі де сегрегацияны жоюды жалғастырды. Алайда 1958 жылдың 20 ақпанында, Литтл-Рок тоғызыншыларының интеграциялық дағдарысынан бес ай өткеннен кейін, Литтл-Рок мектеп кеңесінің мүшелері (мектептердің суперинтендантымен бірге) Арканзастың шығыс округінің АҚШ округтік сотына арыз жазып, олардың сегрегацияны жою жоспарын тоқтатуды талап етті. Олар мемлекеттік биліктегі губернатор Орвал Фабус пен заң шығарушы органның қарсылығымен бірге халықтың сегрегацияны жоюға қарсылығы "хаос, босқындар мен дүрбелең" тудырды деп мәлімдеді. Арыз берушілер талап еткен жеңілдету - афроамерикалық балаларды бөлінген мектептерге қайтару және бөліну жоспарын іске асыруды 1961 жылдың қаңтарына дейін кейінге қалдыру. Аудандық сот мектеп кеңесінің өтінішін мақұлдады, бірақ АҚШ-тың Сегізінші округтік апелляциялық соты бұл шешімді қайта қарады. Сегізінші округтің шешімі шығарғанға дейін Жоғарғы Сот сотталушылардың апелляциялық соттың істі қарауын күтпей, істі шешу туралы өтінішін қабылдамады. Апелляциялық сот айыпталушылардың пайдасына шешім шығарғаннан кейін, мектеп кеңесі Жоғарғы Сотқа шағымданды, ол ерекше сессияда дауларды тыңдады. Сот мектептің басшылығы адал әрекет еткенін атап өтті, проблемалардың көпшілігі Арканзас штатының мемлекеттік билігінің нәсілдік интеграцияға қарсылық білдіруінен туындағанын мәлімдеді. Дегенмен, тең қорғаныс туралы ережеге сәйкес қара нәсілді студенттерді заң алдындағы тең құқығынан айырып, заңдылық пен тәртіпті сақтау конституциялық тұрғыдан рұқсат етілмейтін. Ең бастысы, Сот VI баптың Жоғарғылық туралы ережесін АҚШ Конституциясын елдің жоғарғы заңы етіп, Марбери мен Мэдисон (1803) Жоғарғы Сотты Конституцияның соңғы түсіндірмешісі етіп жасады, сондықтан Браун мен Білім беру кеңесінде көрсетілген прецедент елдің жоғарғы заңы болып табылады және сондықтан оған қайшы келетін кез келген мемлекеттік заңдарға қарамастан, барлық штаттар үшін міндетті. Сондықтан сот Арканзас штатының заң шығарушы органы мен губернаторы Браун шешімінің күшімен байланысты емес деген пікірді жоққа шығарды. Жоғарғы Сот сонымен қатар осы жағдайда сегрегационисттер қолдаған күшін жою және араласу туралы ілімдерді қабылдамады. Сегрегацияны жақтағандар штаттар конституцияға қайшы деп санайтын федералды заңдарды немесе сот шешімдерін жоюға құқылы деп, штаттар бұл билікті Браун шешімін жою үшін пайдалана алады деп дәлелдеді. Арканзас штатының заңдары Браун шешімін жоюға бағытталған. Жоғарғы Сот Браунның шешімін "мемлекеттік заң шығарушылар немесе мемлекеттік атқарушы немесе сот қызметкерлері ашық және тікелей жоя алмайды, сондай-ақ олар сегрегацияны болдырмау үшін жасырын схемалар арқылы жанама түрде жоя алмайды" деп шешті. Осылайша, Купер Аронға қарсы штаттық федералды заңның күшін жоюға тырысудың тиімсіз екендігін айтты. Купер сонымен қатар білім беру мемлекеттік басқарудың жауапкершілігі болса да, бұл жауапкершілік Конституцияның, әсіресе он төртінші түзетудің талаптарына сәйкес болуы керек деп мәлімдеді.

Сыни жауап

Тоғыз судьяның бәрі пікірге қол қойғанына қарамастан, Frankfurter судья жеке, келісетін пікір жариялады. Алайда, ол оны басты пікірді жариялаған күні жариялаудан бас тартты. Бреннан мен Блэк судьялары бір ауыздан шешім қабылдаса, бұл мәселеге қатысты Соттың қаншалықты күшті екенін көрсетеді деп ойлады. Франкфуртердің пікірі көпшіліктің пікіріне тікелей қайшы келмеді, бірақ сот үстемдігінің маңыздылығын қайталап, Арканзас штатының заң шығарушы органының әрекеттеріне немкеттілік білдірді. Кейбір заңгерлер Купер ісі бойынша Соттың шешімін сынға алды. Бұл істі ең танымал сынға алған АҚШ-тың бұрынғы бас прокуроры Эдвин Миздің "Конституция заңы" атты заңға қатысты мақаласында айтылған. Онда Миз Конституцияны түсіндіруге жауапты жалғыз институт ретінде өзін белгілеу арқылы Сотты өзіне тым көп билік алуда деп айыптады. Ол Конституцияны сот арқылы түсіндіру іс тараптарын байланыстыратынын, бірақ ол елдің барлық адамдары қабылдауы тиіс ең жоғары заңын орнатуға тиіс емес екенін жазды.