Кіріспе
Gabriel - Израиль аэроғарыш өнеркәсібі (IAI) өндірген теңізге қарсы кемеге қарсы зымырандар тобы. Ракетаның алғашқы нұсқасы 1960 жылдары Израиль теңіз күштері қажеттіліктеріне жауап ретінде әзірленді. Содан бері оның түрлерін әлемнің әртүрлі теңіз әскерлеріне экспорттады. Соңғы нұсқасы - Габриэль V, 2020 жылдан бастап фин және Израиль теңіз күштері қолданады.
Шығу тегі
1967 жылы 21 қазанда Синайдың солтүстік жағалауында қарауылдап жүрген INS Eilat эсминецін төрт Styx зымыраны батты. Соғыста 47 исраилдік теңізші мен офицер қаза тапты немесе із-түзсіз жоғалып кетті, ал 100 адам жарақат алды. Кемеден айырылу Израиль теңіз күштеріне Израиль аэроғарыш өнеркәсібінен 1958 жылы "Луз" (немесе "Лутц") бағдарламасы бойынша басталған кемеге қарсы зымыранды жеделдетуді сұрауға түрткі болды.
Даму
Рафаэль Advanced Defense Systems компаниясының жаңа бағыттау жүйесін әзірлеуге деген ықыласына тап болған Шломо Эрел Израиль аэроғарыш индустриясынан Рафаэльдің бұрынғы инженері Ори Эвен Товты жұмысқа алу арқылы бағдарламаны өз мойнына алуды сұрады. Тіпті "Тов" компаниясы "Луз" ұшағының басқару жолын тастауды ұсынды, оның орнына зымыранның тіпті ауа райының нашарлауы немесе көрінудің нашарлауы кезінде де өз мақсатын табуға мүмкіндік беретін автономды басқару жүйесін әзірлеуді ұсынды. Ол сонымен қатар биіктік өлшегіштің қолданылуын ұсынды, бұл зымыранды теңіздің бетінен бірнеше метрге ұшып, оны анықтауды қиындатады және су сызығынан жоғары мақсатқа жетуге мүмкіндік береді. Кемеде орнатылған радар зымыранды бағыттауы керек, ал биіктік өлшегіш зымыранды теңізде жүзу режимінде ұстауы керек. 1970 жылы алғаш рет жұртшылыққа көрсетілді. Бұл әлемдегі алғашқы операциялық теңізге ұшып баратын зымыран деп аталды және Йом Киппур соғысы кезінде кеңінен қолданылды. Қытай Республикасы Әскери-теңіз флоты 50 дананы бағалау үшін және Габриэль Mk 2 зымыран жүйесімен жаңартылған үш Аллен М. Самнер класының жойғыштары үшін уақытша қару ретінде импорттады, сонымен қатар ол Тайваньдық Хсиун Фэн I зымыранның негізі болып табылады.
Габриэль Мк 2
Gabriel Mk 2 - 1972 жылы жасалып, 1976 жылы пайдалануға берілді. Ол сондай-ақ Оңтүстік Африкада лицензия бойынша Skerpioen (африкаан тілінде Scorpion) деген атпен салынған. үлкен жетістіктермен. Әуеге ұшырылған Габриэль III А/С 60 км-ден астам қашықтықта ұшады. Gabriel III екі нұсқасында да кеңінен қолданылатын "өрт жағып, ұмыт" режімі қолданылады.
Габриэль IV
1990 жылдардың басында әзірленген, Габриэль Mk III-ге ұқсас, бірақ үлкен және ұзақ ұшуға арналған турбореактивті қозғалтқышпен. Mk III-ден оның қанаттары мен ұшы кесілгендіктен ерекшеленеді. Mk III сияқты, оның 3 бағыт-бағдар режимі бар: Өрт және ұмыту, Өрт және жаңарту деректер байланысы арқылы және Өрт және командалық РЛС жаңарту арқылы 2020 жылдың қорытындысы бойынша бұл нұсқаны фин және Израиль әскери-теңіз күштері пайдаланған. Қашықтығы 200-400 шақырымнан асады.
Blue Spear және Sea Serpent зымыран жүйелері
2020 жылы Израильдің IAI және Сингапурдың ST Engineering компаниясы "Протеус Advanced Systems" деп аталатын 50/50 бірлескен кәсіпорынды құрды. Бұл компания "Габриэль V" зымырандық жүйесінің "Көк найза" деп аталатын туындысын әзірлеу, өндіру және нарыққа шығару үшін құрылды. Ракета теңізде де, терең жерде де шабуылдай алады, сондай-ақ жағалауда маневрлеуге қабілетті. Жауынгерлік басында белсенді радиолокациялық іздеу, INS-ге негізделген нақты навигациялық мүмкіндіктер, көзден тыс (BLOS) мүмкіндіктері және GPS бұзылуына қарсы қорғалған және максималды дәлдікті нысананы алудың мықты жүйесі бар. Жүйе өзінің миссиясын орындауға және әр түрлі майдандық қиындықтарды жеңуге арналған әртүрлі алдау құралдарымен жабдықталған. "Көк найза" жобасында ST Engineering компаниясының рөліне негізгі жүйелердің, мысалы, бустерлік қозғалтқыш пен оқ-дәрілерді жобалау, әзірлеу және өндіру кіреді. 2021 жылы IAI және Thales бірлесіп Корольдік әскери-теңіз флотына қартайған Harpoon зымыран жүйесін ауыстыру үшін Sea Serpent деп аталатын Gabriel V / Blue Spear нұсқасын сатты. DSEI 2021-де IAI Sea Serpent Blue Spear-мен қатар Gabriel V зымыран жүйесіне және/немесе оның ескі нұсқаларына негізделген деп мәлімдеді. IAI сондай-ақ, Sea Serpent-тің төменгі бейінді режимі бар екенін немесе теңізде 290 км-ден астам қашықтықта жүзу мүмкіндігі бар екенін көрсетті. Бұл арақашықтық ұшу профиліне байланысты 200 км-ден 400 км-ге дейінгі Gabriel V-дің жалпы арақашықтығына сәйкес келеді. 2021 жылдың қазан айында Эстония қорғаныс күштері 290 км (ұшу профилі аталмаған) ең үлкен қашықтықты құрайтын "Blue Spear" зымыран жүйесін сатып алғаны туралы хабарланды. Әр зымыранның құны шамамен 5 миллион долларды құрайды. 2022 жылғы 13 мамырда Израиль Эстонияға Украинаға бір Blue Spear 5G SSM зымыранын беруге рұқсат бергені туралы хабарланды, бұл Израильдің жалған екендігі туралы мәлімдемені білдірді. Алайда, Эстонияның Қорғаныс министрі бұл мәлімдемелерді жалған деп таныды. СТ Инжиниринг 2028 жылдан бастап класты орташа өмір сүру кезеңінде жаңарту аясында Сингапур Республикасының әскери-теңіз флотының алты Формидабель класты фрегатына американдық Харпун зымыранының орнына Blue Spear зымыранын орнатады.
Ескі үлгілері
Габриэльдің ескі модельдері әлі де Чилиде (Габриэль II-мен Саар 4), Израильде (Габриэль II-мен Саар 4.5), Мексикада (Габриэль II-мен Саар 4.5), Шри-Ланкада (Габриэль II-мен Саар 4) және Таиландта (Габриэль I-мен FPB 45) қолданылады.