Кіріспе
Ацтек кодексі - ацтектердің кодексі. Ацтектердің діни қызметкерлері ацтек империясын испандықтар жаулап алғанға дейін немесе одан кейін жазған. Ол Францияның Бурбон сарайының атымен аталған және Париждегі Ұлттық Ассамблея кітапханасында сақталады. Бұл кодекс ацтек қолжазбаларының суреттері мексикалықтардың күнтізбені, құдайларын және діни рәсімдерін түсіну үшін қаншалықты маңызды екенінің керемет мысалы болып табылады.
The Codex Borbonicus is an Aztec codex written by Aztec priests shortly before or after the Spanish conquest of the Aztec Empire. It is named after the Palais Bourbon in France and kept at the Bibliothèque de l'Assemblée Nationale in Paris. The codex is an outstanding example of how Aztec manuscript painting is crucial for the understanding of Mexica calendric constructions, deities, and ritual actions.
Тарих
Кодекс Борбонник испандық инквизиция кезінде сақталған азтек кодекстерінің бірі болып табылады. Испаниялық конкистадорлар (Хернан Кортес басқарған) ацтек қалаларына кіргенде, олардың кітапханалары мыңдаған жергілікті кітаптарға толы болатын. Алайда, ацтектердің еуропалық идеалдарға бет бұруын жеделдету мақсатында, олардың көптеген шығармалары жаулап алу кезінде жойылған. 1826 жылы "Борбон кодексі" Ұлттық ассамблея кітапханасының кураторының орынбасары, француз бенедиктин монахы Пьер Пол Дрюон аукционнан 1300 алтын франкка сатып алған. Ол кезде ол көптеген сирек кездесетін және құнды шығармаларды тауып, оларды француз парламентіне тапсырды. Кодекс Франция ұлттық қазынасы болып саналады және 1960-шы жылдардан бері елден шығуға рұқсат етілмеген.
Өндіріс
Ацтек өркениетінің алғашқы баспа сөздері өте қызықты, өйткені онда тек пиктограммалар бар. Ацтек жазушылары рим әліпбиін үйренген соң, отаршылдық дәуірінде ғана өздерінің кодекстеріне науаль тіліндегі (туған тіл) және испан тіліндегі мәтіндерді енгізе бастады. Сондықтан ацтек кодекстері жергілікті әдіспен жасалды ма, әлде испандықтар келгеннен кейін импорттық әдістердің көмегімен жасалды ма, белгісіз. "Борбон кодексі" - 14 метрлік бір қағаз. Бастапқыда 40 бетті аккордеонмен қаптаған болса да, алғашқы екі және соңғы екі беттер жоқ. Ол бастапқыда Колумбияға дейінгі ацтек кодекстерінде әдеттегідей бейнелі және логографиялық болды, бірақ кейбір испан сипаттамалары қосылды. Кодекс Борбонник Колумбияға дейінгі ме, жоқ па деген дау бар, өйткені күнтізбедегі суреттерде олардың үстіне испан сипаттамалары бар.
Бөлімдер
Бірінші бөлім - ең күрделі сақталған күрәбалық күнтізбелердің бірі (немесе тоналамалт). Әрбір бет тоналпохуаллиде (немесе 260 күндік жылда) 20 треценаның (немесе 13 күндік кезеңдердің) біреуін білдіреді. Беттің басым бөлігі билік басындағы құдайдың суретімен, ал қалған бөлігі 13 күндік белгілер мен 13 басқа глифтермен және құдайлармен қамтылған. Осы 26 символдың көмегімен жұлдыздар шоғырын жасап, болашақты болжауға болады. Кодекстің алғашқы 18 беті (алғашқы 20 беттің қалғандары) соңғы бөліктеріне қарағанда едәуір тозығырақ, бұл осы беттерге жиірек қаралғандығын көрсетеді. Кодекстің екінші бөлімінде 52 жылдық мезоамерикалық цикл жазылған. Бұл күндер Түннің тоғыз Иесімен байланысты. Үшінші бөлім дәстүрлер мен рәсімдерге, әсіресе 52 жылдық циклдің аяқталуына, "жаңа отты" жағуға бағытталған. Бұл бөлім аяқталмаған.