Кіріспе
Тетонтитланның жетінші талатоаниі – ацтек билеушісі Тизоцик немесе Тизоцикатцин, ағылшын тілінде Тизок деп белгілі. Оның есімі "құрбан шалушы" немесе "өзін жазалаушы" дегенді білдіреді. Тизок немесе оның ізбасары Ахуицотл Теночтитланның алғашқы талатоаниі болды, ол Үштік одақта (Ацтек империясы) өзге қалалардан жоғары екенін көрсету үшін Huey Tlatoani ("жоғарғы талатоани") атағын қабылдады.
the Aztec ruler
Tizocic or Tizocicatzin usually known in English as Tizoc, was the seventh tlatoani of Tenochtitlan. His name means, "He who makes sacrifices" or "He who does penance." Either Tizoc or his successor Ahuitzotl was the first tlatoani of Tenochtitlan to assume the title Huey Tlatoani ("supreme tlatoani") to make their superiority over the other cities in the Triple Alliance (Aztec Empire) clear.
Отбасы
Тизок ханшайым Атотозли II мен оның туысы, ханзада Тезозомоктың ұлы болды. Ол императорлар Моктезума I мен Ицкоатльдың немересі еді. Ол Куаутотоцзин патшасының ұрпағы болды. Ол ағасы Аксаякатлдан кейін таққа отырды және одан кейін басқа ағасы Ахуицотл биледі; оның қарындасы Тлателолконың тлатоаниі Мокихуиске үйленген, Халихиухненецин патшайым болды. Ол императорлар Куаутемок, Моктезума II және Куитлахуактың әкесі, ал Диего де Сан-Франциско Техуэцквитициннің атасы болды.
Билік
Көптеген дереккөздер Тизоктың 1481 жылы (2 үй) билікті өз ағасынан кейін иеленіп, билікке келгеніне келіседі. Тизоктың билігі салыстырмалы түрде қысқа болғанымен, ол Теночтитланның Ұлы пирамидасын қайта жаңартуды бастады (осы жұмысты оның кіші інісі 1487 жылы аяқтады), сондай-ақ Толука аңғарының матлатцинка халқының көтерілісін басып тастады. Кодекс Мендосаға сәйкес, Тизок билік құрған кезде Тоналимокецayan, Токсико, Экатепек, Силлан, Текаксик, Толокан, Янкуитлан, Тлаппан, Атескауакан, Мазатлан, Хочиетла, Тамапачо, Экатликуапекко және Микетланның алтепеттері жаулап алынды.
Өлім
1486 жылы Тизок қайтыс болды, бірақ оның қалай өлгені әлі толық анық емес. Кейбір деректерде оны улаған, ал басқалары аурудан қайтыс болған дейді.
Танымал мәдениетте
Алиет де Бодардтың "Обсидиан мен қан" сериясы Аксаякатлдың билігінің соңғы жылы мен Тизок билігінің алғашқы жылдарында өтеді, ал олардың ең кіші інісі Ахуицотл маңызды кейіпкер ретінде пайда болады. Екінші кітап, "Дауылдың алғабасшысы" негізінен Аксаякатл қайтыс болғаннан кейін Тизоктың телатоани сайлануы барысындағы оқиғаларды қамтиды.