Кіріспе
Финистерь әлемi - американдық ғылыми фантастика және фэнтези авторы К. Дж. Қазіргі уақытта ол Черридің екі ғылыми-фантастикалық / қорқынышты романдарынан тұрады, Rider at the Gate (1995) және Cloud's Rider (1996), сонымен қатар The Rider Series деп аталады. Оларды АҚШ-та Warner Books және Ұлыбританияда Hodder & Stoughton баспалары шығарды. Сериал көптеген ұрпақ бұрын Finisterre планетасында қашып кеткен жоғалған отаршылардың ұрпақтары туралы. Тұрақтылық үшін екі романы жарияланым кезегі бойынша оқу керек.
The Finisterre universe is a fictional universe created by American science fiction and fantasy author C. J. Cherryh. Currently, it comprises a series of two science fiction / horror novels written by Cherryh, Rider at the Gate (1995) and Cloud's Rider (1996), also known as The Rider Series. They were published by Warner Books in the US and Hodder & Stoughton in the United Kingdom. The series is about the descendants of lost colonists stranded many generations ago on the hostile planet of Finisterre. For continuity, the two novels should be read in publication sequence.
Финистер
Финистерр жер бетіне көп жағынан ұқсас, кенге бай таулар, үлкен орман, құнарлы жерлер мен су мол. Бірақ салыстыру осымен аяқталады: жергілікті фауна, кішкентай валли-бу және вилли-випс, үлкен гоблин мысықтар, жұлдызды аюлар және түнгі жылқылар телепатиялық. Жануарлар қоршаған ортаға өздерінің көрген-көргендерін, сезгендерін бейнелейді. Бұл "жөнелтілімдерді" жақын маңдағы басқа жануарлар қабылдап, оларды көрінуден бұрын досы немесе жауының бар екендігі туралы ескертеді. Жануарлар қоршаған ортаны бақылау арқылы айналасын "көріп" отырады. Бірақ кейбір жануарлар ақылды, олар қоршаған ортада өзін жасыра алады. Мысалы, жыртқыш жұлдызшыл мысықтар өздерін кішкентай ерікшіл құрттар ретінде көрсете алады. Басқалары өздерінің басқа жерде болғанын бейнелеп, жасырынып жүреді. Қасқыр аюлар кез келген суретті жіберіп, оны дәл қазір болып жатқандай етіп көрсетеді. Финистер ертедегі қоныстанушылар үшін қорқынышты жер болды. Колонисттер Финистерреде көптеген түрлі жан-жануарларға тап болды, бірақ кішкентайлар жиі тым көп және каталогтауға қауіпті болды және оларды жалпы "жындар" немесе "жындар" деп атады.
Түнгі жылқылар
Түнгі жылқылар (оларды қара түстес түктік үшін осылай атайды) отарлаушылар ашқан ең үлкен және ең ақылды жануарлар. Олар жерлік жылқыларға ұқсас, бірақ барлық нәрсені жейді, үш саусақты тырнақтары бар, жерлік әріптестерінен ақылды және телепатиялық. Түнгі жылқылар аулайтын және өлтіретін нәрселердің көпшілігін жейді, бірақ бұған қол жеткізбей, шөп пен басқа өсімдіктерді жейді. Адамдар планетаға алғаш келген кезде, жабайы түнгі жылқылар оларға бірден тартылды, себебі адамдардың бай бейнелер мен эмоцияларға бай байсалды беймәлім хабарлары. Түнгі ат осындай хабарларды естіген соң, оған тәуелді болып, адамдарды жалғыз қалдырмайды. Адамның сезімдерін саралап, түнгі ат ең соңында өзіне ұнайтын адамды таңдап алады да, оны серігі ретінде қабылдайды. Ол осы адамды айналасына еріп жүреді, егер ол ауыл немесе қалада болса, ол қабырғаларға жақын қалады және адамды өз бейнелерімен суға батырып, күндері мен апталары бойы "шақырады", содан кейін ол адам жеңілдікке ұшырап, атқа барады немесе қала орталығына кетеді (егер бұл мүмкін болса), онда жабайы табиғаттан жіберілген хабарламалар әдетте жетпейді. "Түнгі ат" шақыруын қабыл алғандар оның салт аттылары болады. Қысқа уақыт ішінде түнгі жылқы мен оның айдаушысы үшін өзара тиімді қарым-қатынас қалыптасады: айдаушыға Жабайы табиғатта көлік пен қорғау беріледі (түнгі жылқы өзінің айдаушысын өлімге дейін қорғайды), ал түнгі жылқы ауылдардағы салт атты лагерінің жайлылығын, тамақты, ол аңсаған бай эмоционалды адамдық хабарларды және "еске алуды" алады. Түнгі ат өздігінен жақсы есте сақтамайды, бірақ оның айналасындағы жағдай есіне түсіп, түнгі ат есте сақтайды! Финистеррадағы түнгі жылқының рөлі өте маңызды: оларсыз, мінгендер болмайды, ал мінгендер болмаса, адам қоныстары жойылады. Финистердің әдеттегі жаратылысының жіберген қашықтығы "тастың лақтырылуы", бірақ "қарақшы" одан да көп жібере алады. Ауырып қалған немесе жарақат алған жануарлар қоршаған ортаны өздерінің қайғылы жағдайларын бейнелеу арқылы ластайды. Түнгі ат, өзінің иесін жоғалтып, достыққа деген құштарлығын білдірсе, дабыл қағуы мүмкін. Түнгі аттар - Финстердегі адамдар үшін үлкен проблема, өйткені олар өздерінің қиындықтарын бүкіл аңғарларға жібере алады және бұл жиі басқа тіршілік иелеріне жұқпалы ауру сияқты таралады, олардың мінез-құлқы алдын-ала болжауға болмайтын және қауіпті болады. Адамдар да жәбірленушілердің хабарларына қарсы емес. Атты жүргізушілер мен жүк көліктерінің жүргізушілері жартастан құлап кетті, өйткені оларды арам ат алдап, жоқ нәрселерді көруге мәжбүр етті. Қауіпсіздікті сақтамаған түнгі жылқыларды іздеп тауып, жою керек.
Жүргізушілер
Ат үстінде жүретін адам өзін асырап алған түнгі атын таңдай алмайды. Барлық түнгі жылқылардың өздерін қалай көретінін бейнелеп көрсетеді және олар осы бейнеге жауап береді. Ат үстіндегі адам сол бейнелерді бірден таниды да, оны жылқымен қарым-қатынас жасау үшін әрдайым қолданады. Дэнни Фишер өзінің түнгі атын "Бұлт" деп атады, өйткені ол өзін аспанда бейбіт жүріп жатқан бұлт ретінде көрді. Атқыштар мен түнгі жылқылар бір-бірімен бейхабар немесе саналы түрде бейнелер арқылы қарым-қатынас жасайды. Романдарында Черри мұндай "жөнелтілімдерді" "< >" дегенге қосылған мәтін ретінде бейнелейді. Мысалы, <Cloud running> Фишер өзінің түнгі аты Cloud-қа жіберген суреті, оны жүгіруге көндіреді. Қар дауылынан қорқатын түнгі жылқы өзінің аттысына < суық, суық дем, аяқпен қардың сызатын шашы> жібереді, ол өз кезегінде өзінің жылқысын тыныштандыруға тырысады, ол < жасыл инелерге балқыған тамшыларды, күннің жарқырауын, жолдың ашық және таза> бейнесін жібереді. Бірақ, жолаушылар санасыз хабарлардан сақ болулары керек. Жүргізушіге тән барлық ой-сана, эмоциялар мен уайым-қайғылар бейнеге айналып, қоршаған ортаға жіберіледі. Түнгі ат оңай "қасіретке ұшырайды", ал абайсызда адамның сезімі де зиянды болуы мүмкін. Сондықтан да, түнгі атпен бірге жүргенде, ол өзінің сезімдерін ұстауы керек. Сонымен қатар, түнгі жылқылар әдетте өткенді, қазіргі және болашақты ажырата алмайды: олар алған нәрсені сөзбе-сөз түсіндіреді және әрекет етеді. Сонымен, өткен аптада болған апатты еске түсіретін жұлдызшыны аты дәл қазір болып жатқандай көріп, қашу шараларын қолданады. Атқа мінушілердің аттарын ашуландырмай, ойларын тыныштап отыруды үйренуі өте оңай. Атқа мінушілер әсіресе түнгі атпен жүргенде абай болулары керек. Бір нәрсені қатты қалаған кезде, мысалы, дауыл кезінде баспана іздеген кезде, оны алаяқ алып, сізге қайта жібере алады, кейде ол сіздің қатеріңізге әкеледі, ол баспана сіздің алдыңызда деп сендіреді. Атқыштар түнгі ат үстінен толық бақылауға ие емес және олармен өздері қалаған нәрсені істеу үшін олармен келіссөздер жүргізуі керек. Атшылар түнгі жылқыларын егуге немесе егуге болмайды (олар бұған төзбейді). Қайта, атта отырғанда, олар жылқының шашын ұстап, қажет болған жағдайда, тізелерін оның бүйірлеріне қысып ұстайды. Жабайы аңдардағы жұлдыздар өздерін жыртқыш аңдардан және арамшөп жейтін жануарлардан қорғайды. Ат үстінде жүргендер тез арада аттарына сенім артады, өйткені жылқы әрқашан да жапайы жерді тәжірибелі ат үстінде жүргендерден де жақсы біледі. Өте аз жануарлар түнгі жылқыға жақындайды, егер олар солай істесе, шабуылдан бұрын ескерту ретінде <жұрттық түнгі жылқы, ашулы, қасірет> хабар таратады. Сондықтан, ат үстінде жүрген адамның адалдық қасиеті әрқашан бірінші кезекте өзінің атына, содан кейін оның серігіне, содан кейін оның серігінің атына байланысты. Әрине, бір-бірінің ой-сезімін тікелей көре алмайды, бірақ түнгі атпен бірге жүрсе, ол басқаша әсер етеді. Финистеррадағы қоршаған ортаға және одан шығатын хабарлардың "механикасы" келесідей жұмыс істейді: Түнгі жылқылар және басқа да жергілікті фауна қоршаған ортаға телепатиялық бейнелер жібереді. Адамдар телепатиялық емес бейнелерді қоршаған ортаға жібереді. Түнгі жылқылар мен басқа да жергілікті жануарлар қоршаған ортадан телепатиялық және телепатиялық емес бейнелерді алады. Адамдар тек қоршаған ортадан телепатиялық бейнелерді қабылдай алады. Түнгі ат әдетте қоршаған ортадан алған мәліметтерді қоршаған ортаға қайтарады, осылайша айналадағы салт аттыларға басқа салт аттылардың не ойлап, не сезініп жатқанын білуге мүмкіндік береді. Бұл өте пайдалы, өйткені бұл жолаушыларға бір-бірімен сөзсіз тез қарым-қатынас жасауға мүмкіндік береді, бірақ егер жолаушы өзінің сезімдерін басқаларға білдіргісі келмесе, бұл қиындық тудыруы мүмкін. Жүргізушілер "шаңыраққа жел соғып, сабақты бүгіп, шөпті жұмсақ толқытып" сияқты бейнелерді жіберіп, қоршаған ортаға қалай "көрінбейтін" болатынын тез үйреніп алады. Барлық салт аттылар жас салт аттылар ретінде басталады және олардың алғашқы жұмыстары көбінесе қарапайым міндеттер болып табылады, мысалы, қала қабырғаларынан тыс жайылымдарда мал күзету. Аға жорықшылар Жабайы табиғатта қауіпті тапсырмаларды орындайды, мысалы, қалалар мен ауылдар арасындағы жүк көліктерінің конвойын сүйемелдеу және жол жөндеу бригадаларын қорғау. Шекарашылар немесе шекаралық салт аттылар - бұл жабайы табиғатта өмір сүру үшін туған және қыста тау өт...
Nighthorses and other local fauna send telepathic images to the ambient. Humans send non telepathic images to the ambient. Nighthorses and other local fauna can receive both telepathic and non telepathic images from the ambient. Humans can only receive telepathic images from the ambient. Nighthorses generally relay what they receive from the ambient back to the ambient, giving riders in the vicinity access to what other riders are thinking or feeling. While this is useful as it enables riders to communicate quickly with each other without the need for words, it can be problematic when a rider does not want his feelings to be known to others. Riders quickly learn how to make themselves "invisible" to the ambient by sending images like <wind in the grass, wind bending the stalks, gently waving grass>. All riders start out as junior riders and their first jobs are often simple tasks like watching over livestock in pastures outside the town walls. Senior riders take on more dangerous assignments in the Wild, such as escorting truck convoys between towns and villages, and protecting road repair crews. Borderers, or border riders, are rider guides who are born to live in the Wild and only come into the villages and towns during the winter months when the mountain passes are closed.
Елді мекендер
Колониялықтар жерді зерттеп, ішкі теңіздің батысындағы және Фиргебергтің шығыс бетіндегі, тік таулы аймақта қоныстанды. Төменгі жерлерде үш үлкен қала құрылды: шығыста Шеймизи, ең үлкені, 50 000-нан астам адам; солтүстікте Анвени, шикізатты тазартып, өңдейтін өнеркәсіптік қала; оңтүстікте Мальви, табиғи газ мен мұнай бұрғылайтын тағы бір өнеркәсіптік қала. Таулы жерлердегі шағын ауылдар мен елді мекендер, мысалы Тармин биіктігіндегі Тармин ауылы және Роджерс шыңына дейін жартылай орналасқан Evergreen ауылы, тау-кен және ағаш кесу қызметі үшін құрылды. Евгрин белгілі әлемнің шетінде отырды; таудың екінші жағына ешқашан бармаған. Әр қала мен ауылдың қабырғаларының ішінде атшылар мен олардың түнгі жылқылары үшін жауынгерлер лагері бар. Әдетте, атты лагерь қаланың сыртқы қабырғалары мен қаланы қоршаған ішкі қабырғалар арасында орналасқан. Шамези сияқты ірі қалалар қаланы жұмысшылар үшін ат үстіндегі лагерьмен шектесетін сыртқы сақинаға және бай саудагерлер үшін ішкі сақинаға бөледі. Осылайша, бұл саудагерлер жабайы жәндіктерден ғана емес, сонымен қатар, жауынгерлер лагеріндегі түнгі жылқылардан да қорғалады. Бір ерекше ерекшелік - Анвенидің өнеркәсіптік қаласы. Оның жоғарғы жағында жолақтар жоқ, жолақтардан қорғаныш жоқ. Мұның себебі - Анвени мен оның айналасындағы аумақтар соншалықты ластанған, жергілікті жануарлар оған жақындамайды. Қыс айларында қалалар мен ауылдар арасындағы байланыс шектеулі. Финистеррадағы қыстар қатал, қар қатты жауады, бұл тау өткелдерін өту мүмкін емес етеді. Қалалар мен ауылдарды телефон желілері байланыстырады, бірақ олар дауылдан зақымдалғандықтан жиі тоқтатылады. Радиобайланыс өте төтенше жағдайларда ғана қолданылады, өйткені ол жыртқыштарды және мүк жегіштерді тартады.