Кіріспе
Ағашқа мекендейтін сүтқоректілердің тобы баяулығы үшін белгілі Орталық және Оңтүстік Америка сүтқоректілері Автоматты taxobox. 名称 = Sloths. 化石范围 = Early Oligocene to Holocene. 图片 = Bicho preguiça 3. jpg. 图片标题 = Bradypus variegatus, a three-toed sloth 图片2 = Choloepus hoffmanni (Puerto Viejo, CR) crop. jpg 图片2 caption = Choloepus hoffmanni, a two-toed sloth 展示父母 = 2 类型 = Folivora 权威 = Delsuc, Catzeflis, Stanhope, and Douzery, 2001 Жалқаулардың екі тобы әртүрлі, алыстан туысқан отбасылардан келеді және олардың морфологиясы жер бетіндегі ата-бабаларынан параллель эволюция арқылы дамыды деп есептеледі. Қазіргі кездегі түрлерден басқа, көптеген жердегі жалқаулар түрлері пилдердің мөлшеріне дейін (мегатериум сияқты) Плейстоцен дәуірінде Солтүстік және Оңтүстік Америкада өмір сүрді. Алайда, олар жаңа әлемдегі көптеген ірі, денелі жануарлармен бірге шамамен 12000 жыл бұрын болған төртіншілік жойылу оқиғасы кезінде жойылып кетті. Өлу уақыты адамдармен байланысты, бірақ климаттың өзгеруі де әсер етті деп болжанады. Кариб жаяуларының эндемикалық радиациясының мүшелері бұрын Ұлы Антиль аралдарында өмір сүрген, бірақ адамдар архипелагқа отандық Holocene ортасында, шамамен 6000 жыл бұрын қоныстанғаннан кейін жойылып кеткен. Жалқаулар метаболизмі өте төмен және қозғалысы өте ұйғарымды болғандықтан осылай аталады. Жалқау, баяу дегенге ұқсас, сөзбе-сөз "жалқаулық" дегенді білдіреді, ал олардың басқа тілдердегі жалпы атаулары (мысалы, Faultier, , lang es, румын: leneș, фин: laiskiainen) "жалқау" немесе ұқсас дегенді білдіреді. Олардың баяу жүруі олардың жапырақтан тұратын аз энергиялы тамақтануына мүмкіндік береді және жыртқыш шоқылар мен көзбен аң аулайтын мысықтардан аулақ болады.
the Central and South American mammal
Automatic taxobox
| name = Sloths
| fossil range = Early Oligocene to Holocene
| image = Bicho preguiça 3. jpg
| image caption = Bradypus variegatus, a three toed sloth
| image2 = Choloepus hoffmanni (Puerto Viejo, CR) crop. jpg
| image2 caption = Choloepus hoffmanni, a two toed sloth
| display parents = 2
| taxon = Folivora
| authority = Delsuc, Catzeflis, Stanhope, and Douzery, 2001 The two groups of sloths are from different, distantly related families, and are thought to have evolved their morphology via parallel evolution from terrestrial ancestors. Besides the extant species, many species of ground sloths ranging up to the size of elephants (like Megatherium) inhabited both North and South America during the Pleistocene Epoch. However, they became extinct during the Quaternary extinction event around 12,000 years ago, along with most large, bodied animals in the New World. The extinction correlates in time with the arrival of humans, but climate change has also been suggested to have contributed. Members of an endemic radiation of Caribbean sloths also formerly lived in the Greater Antilles but became extinct after humans settled the archipelago in the mid Holocene, around 6,000 years ago. Sloths are so named because of their very low metabolism and deliberate movements. Sloth, related to slow, literally means "laziness," and their common names in several other languages (e. g. Faultier, , lang es, Romanian: leneș, Finnish: laiskiainen) also mean "lazy" or similar. Their slowness permits their low energy diet of leaves and avoids detection by predatory hawks and cats that hunt by sight.
Морфологиясы мен анатомиясы
Екі саусақты жалқаулар үш саусақты жалқаулардан сәл үлкен. Жалқаулардың ұзын аяқтары, дөңгелек басы және кішкентай құлақтары бар. Үш аяқты жалқау жануарлардың да ұзын құйрықтары болады. Иілгіштер арасында жеті мойын омыртқасы жоқ жалқау жануарлар ерекше. Екі саусақты жалқау жануарда 5 - 7 саусақты, ал үш саусақты жалқау жануарда 8 - 9 саусақты болады. 7 ұялы бауыры жоқ басқа сүтқоректілер - 6 ұялы бауыры бар манаттар.
Физиологиясы
Жалқаулардың түс көру қабілеті бар, бірақ көзінің өткірлігі төмен. Олардың есту қабілеті де нашар. Сондықтан олар тамақты иіс сезу мен сезу арқылы табады. Жалқаулардың зат алмасу жылдамдығы өте төмен (олардың мөлшеріндегі сүтқоректілерге қарағанда жартысына кем), дене температурасы төмен: белсенді болған кезде, ал демалған кезде одан да төмен. Жалқаулар гетеротермиялық, яғни олардың дене температурасы қоршаған ортаға байланысты өзгеруі мүмкін, әдетте 0,5-тен 0,5-ке дейін, бірақ 0,5-тен 0,5-ке дейін төмендей алады, бұл топорды тудырады. Бұл - жыртқыш ягуарлар, оцелоттар және арпий бүркіттерінен. Алғалардың арқасында жалкоо терісі көптеген тұқымдық және паразиттік буынты құстардың түрлерін қосқанда, өз алдына шағын экожүйе болып табылады. Жалқаулармен байланысты көптеген буынтұқымдылар бар. Бұларға масалар мен құс құрттар, триатоминді құрттар, құрттар, құрттар және құрттар сияқты қан соратын және тістейтін ұшқыштар жатады. Жалқаулардың ерекше бір қауымдастығы бар, олар - қоректік қоңыздар, талпандар мен көбелектер. Артроподтарды қоректендіретін жалқау жануарлар түрлеріне мыналар жатады:
Белсенділік
Олардың аяқтары салмағын көтеріп тұру үшін емес, асылып тұруға арналған. Бұлшық ет салмағы олардың жалпы салмағының 25-30 пайызын ғана құрайды. Басқа сүтқоректілердің көпшілігінде бұлшық еттер салмағының 40 - 45 пайызын құрайды. Олардың арнайы қолдары мен аяқтары ұзын, иілген тырнақтары бар, олар бұтақтарға күш салмай, кері асып тұруға мүмкіндік береді және олар жүрмейтіндіктен, өздерін жермен сүйреуге арналған. Үш саусақты жалқау жануарлардың қолдары аяқтарынан 50 пайызға ұзын. Жалқаулар таңғаларлықтай жақсы жүзушілер және минутына 1 км жылдамдыққа жетуі мүмкін. Олар суды жүзу үшін ұзын қолдарын пайдаланады, өзендерді кесіп өтіп, аралдар арасында жүзе алады. Жалқаулар өздерінің баяу метаболизмін одан әрі төмендете алады және жүрек соғуы нормадан үштен бір бөлігіне дейін баяулайды, бұл оларға су астында 40 минутқа дейін тыныс алуларына мүмкіндік береді. Жабайы қоңыр, үш саусақты жалқаулар күніне орташа есеппен 9,6 сағат ұйықтайды. Екі аяқты жалқаулар түнгі тіршілік етеді. Үш аяқты жалқаулар көбінесе түнгі тіршілік етеді, бірақ күндіз белсенді болуы мүмкін. Олар уақытының 90%-ын қозғалмай өткізеді. Кейде әйелдер еркектерге қарағанда көбірек жиналады. Жалқаулар сегіз күнде бір рет жерге түсіп, нәжісін шығарады. Бұл мінез-құлықтың себебі мен механизмі ғалымдар арасында ұзақ уақыттан бері талқыланып келеді. Кем дегенде бес нұсқа бар: 1) ағаш түбінде нәжіс жиналғанда, ол ағашқа тыңайтқыш береді; 2) нәжісті жауып, жыртқыш аңға жем болмай қалады; 3) жануарлар арасында химиялық байланыс орнатылады; 4) олардың тырнақтарынан азық-түлік жиналып, олар тамаққа сіңіп кетеді; 5) терілі шыбын-шіркейлермен өзара қарым-қатынас орнатылады.
Диета
Жас жалқаулар анасының иісін жауып, не жеу керектігін біледі. Барлық жалкоолар Цекропияның жапырақтарын жейді. Екі аяқты жалқаулар - жан-жануарлар, олардың тамақтауында жәндіктер, өлекселер, жемістер, жапырақтар мен кішкентай кекілектер бар. Үш аяқты жалқаулар, екінші жағынан, толығымен шөп жейтін (өсімдік жейтін) жануарлар, олардың азық-түлігі тек бірнеше ағаштың жапырақтарымен шектеледі. Жаңбырдан шыққанда, личинкалар нәжістен тамақтанады, ал жетілгенде, жоғарыдағы жалкоға ұшып келеді. Бұл күштердің жалкоолармен симбиозиялық қарым-қатынасы болуы мүмкін, өйткені олар теріде өмір сүреді және жалкоолар жейтін балдырлардың өсуін ынталандырады.
Көбею
Өрнегі ақ және қоңыр үш саусақты жалқаулар маусымдық түрде жұптасады, ал үш саусақты жалқаулар жылдың кез келген уақытында тұқымдайды. Қазіргі уақытта үш саусақты пигмейлердің көбеюі белгісіз. Жас шаландар тек бір ғана нәрестеден тұрады, үш аяқтылар үшін алты айлық жүктілік, ал екі аяқтылар үшін 12 айлық жүктілік. Жаңа туған нәрестелер анасымен бес айдай бірге болады. Кейде жас жалдыраулар құлап қалады, себебі аналары балаларына көмектесу үшін ағаштардан кетуге дайын емес. Әйелдер әдетте жылына бір нәресте туады, бірақ кейде жалкоолардың аз қозғалыс деңгейі әйелдерді бір жылдан астам уақыт еркек табудан сақтайды. Жалқаулар жыныстық диморфты емес, бірнеше зоопарктарда жалған жынысты жалқаулар бар. Табиғи ортада толық өмір сүру ұзақтығын зерттеулер болмағандықтан, екі аяқты жалқаулардың орташа өмір сүру ұзақтығы әзірге белгісіз. Адамдардың орташа өмір сүру ұзақтығы шамамен 16 жыл, Смитсондар институтының ұлттық зоопаркында бір адам өлім алдында 49 жасқа жетті.
Тарату
Өмір сүру ортасы Орталық және Оңтүстік Американың тропикалық жаңбырлы ормандармен шектелгенімен, сол ортада жалқаулар сәтті өмір сүреді. Панамадағы Барро-Колорадо аралында жалкоолар ағаш сүтқоректілерінің биомассасының 70% -ын құрайды деп есептелді. Қазіргі уақытта алты тірі түрдің төртеуі "ең аз алаңдаушылық тудыратын" болып саналады; Бразилияның Атлант орманында мекендейтін үш саусақты жалқау (Bradypus torquatus) "қатерлі" деп саналады, ал аралда тұратын үш саусақты жалқау (B. pygmaeus) өте қауіпті. Жалқаулардың төмен метаболизмі оларды тропиктерге шектейді, және олар суық қанды жануарлардың терморегуляциялық мінез-құлқын қабылдайды, мысалы, күн сәулесінде.
Адамдар арасындағы қарым-қатынастар
Коста-Рикада жалқау жануарлардың өлімі электр желісімен және браконьерлермен байланыста болғандықтан орын алады. Олардың тырнақтары аңшыларды тағы бір күтпеген қауіптен қорғайды: ағашқа қағылғанда, олар тырнақтарымен ұсталады және тіпті төменнен атып тасталса да, құлап кетпейді. Жалқаулар жануарлар саудасының құрбаны болып табылады, олар үй жануарлары ретінде сатылады. Алайда, олар өте нашар үй жануарлары, өйткені олардың ерекше экологиясы бар. Коста-Риканың Жалқаулар институты жалқауларды күтіп-ұстау, оңалту және оларды жабайы табиғатқа қайта жіберумен танымал. Коста-Рикадағы Авиариос жалқаулар қорымы да жалқауларға қамқорлық жасайды. Ол 130-ға жуық адамды қалпына келтіріп, жабайы табиғатқа шығарды. Алайда, 2016 жылдың мамыр айында шыққан бір баяндамада, жануарларды қорлауды айыптап, қорғаныс орнының күш-жігерін сынға алған екі бұрынғы ветеринариялық дәрігерлер көрсетілген.